Khởi Nghiệp
“Soái ca màn ảnh” Quốc Trường – “Ông trùm” mì cay Việt Nam: Bài học kinh doanh xương máu là không chia sẻ chiến lược của Sasin cho bất kỳ ai!
Trong những ngày đầu tập tễnh kinh doanh, vì thiếu kinh nghiệm, Quốc Trường vô tính tiết lộ kế hoạch kinh doanh Sasin cho vài người và cuối cùng bị họ “hớt tay trên”, phải trả giá bằng tiền, rất nhiều tiền, bài học kinh doanh xương máu.
Năm 2023, Quốc Trường ra mắt thương hiệu hóa mĩ phẩm cho nam giới FYEO, chủ yếu bán hàng qua các kênh online và đang trong giai đoạn tiếp tục nghiên cứu thị trường nhằm hoàn thiện sản phẩm hơn. Nam diễn viên cho biết, việc anh lựa chọn lĩnh vực hóa mỹ phẩm cho nam giới để khởi nghiệp lần nữa, bởi nhìn thấy có tiềm năng lớn trong tương lai và trên thị trường không có nhiều thương hiệu nội địa nổi bật.
Xả vai soái ca trên màn ảnh để vào vai doanh nhân, sau một thập kỷ lăn lộn kinh doanh, Nhà sáng lập chuỗi mì Sasin Nguyễn Quốc Trường ngày càng thấm thía thực tế ‘thương trường là chiến trường’ – nơi tất cả những những sai lầm đều phải trả giá bằng niềm tin, bằng máu và nước mắt, đương nhiên bằng tiền, rất nhiều tiền.
Không quá lời khi nói Sasin là minh chứng cho câu chuyện khởi nghiệp kiểu ‘nhà nghèo vượt khó’. Cả Quốc Trường lẫn hai Nhà sáng lập còn lại đều không phải con nhà nòi kinh doanh, xuất phát điểm từ gia đình cũng không hề có điều kiện. Họ là những người bạn thân trẻ tuổi, hùn vốn để mở một quán ăn xế, trong đó có món mì cay cho giới trẻ.
Cuối thập niên 2010, với sự cộng hưởng của phong trào Hallyu, ẩm thực phong cách Hàn ngày càng được ưa chuộng tại Việt Nam, cùng cách marketing độc đáo khi tạo ra thử thách ăn cay với menu mì cay 7 cấp độ; khiến món mì cay trở thành trào lưu ẩm thực được ưa chuộng tại Việt Nam. Sasin chính là cái tên khởi xướng làn sóng đó và may mắn là họ đủ bản lĩnh để phát triển bền vững, chứ không bị chôn vùi khi ‘tuần trăng mật’ kết thúc như nhiều người dẫn dắt khác.
Trong suốt quá trình phát triển của Sasin, là ‘Bộ trưởng ngoại giao’ của thương hiệu, Quốc Trường chính là người đứng mũi chịu sào liên kết chuỗi với thế giới bên ngoài. Do thiếu kinh nghiệm, anh đã phạm một vài sai lầm trong giai đoạn đầu tiên. Những bài học từ sai lầm sau đó lại giúp anh vững vàng hơn ở các giai đoạn sau.
“Ngày xưa, tôi rất thiếu thận trọng và hay tin người nên thường tâm sự những dự án lớn cho người thân. Ngoài các founder, tôi còn thoải mái chia sẻ với những người thân nhất của các founder. Vô tình, họ biết những chiến lược, tầm nhìn đó và đi trước mình. Cũng đồng nghĩa với vô tình Sasin đã mất đi cơ hội và tiền bạc từ đó.
Bây giờ, quy tắc là ba Nhà sáng lập phải có sự bảo mật tuyệt đối, không kể cho ai bất kỳ việc gì liên quan đến chiến lược phát triển của Sasin. Ví dụ như mình sẽ đánh thị trường nào, đánh cái gì và khi nào đánh… là tuyệt đối không được kể với ai. Đó là một bài học xương máu mà mình không bao giờ quên. Vì nếu mình tính nhẩm thử, qua vài lần sơ sẩy là doanh thu mất vài chục triệu đô, lúc đó tôi quá trẻ con, quá tin người và không có sự cẩn trọng cần thiết.
Bài học thứ hai là phải bản lĩnh và lỳ đòn khi cần thiết. Trong những ngày đầu làm Sasin, tôi tiếp xúc với rất nhiều loại người, doanh nhân thì chưa có – vì lúc đó cái tầm Sasin thì chưa thể gặp được những doanh nhân đúng nghĩa. Tôi từng gặp những người rất là tính toán, thô thiển, giang hồ, chợ búa… Thậm chí có lúc tôi phải đối diện với sống – chết, họ dùng những thứ xấu xí nhất để hãm hại mình, không chỉ bằng lời nói mà bằng hành động.
Có khi trong tích tắc vài phút, nếu không đủ bản lĩnh và khôn khéo, không đủ chân thành, thì có thể tôi đã phải nhập viện hoặc nằm liệt giường. Qua những câu chuyện đó, tôi thấy mình ngày càng bản lĩnh và lì lợm hơn. Bây giờ, tôi nhìn bất cứ thứ gì trong cuộc sống cũng thấy bình thường, không quá ngạc nhiên.
Hồi xưa nghe cái gì, tôi cũng ngạc nhiên, kiểu ‘wow, thiệt hả, ghê vậy’… Còn bây giờ tôi khá bình thản. Chẳng hạn nếu gặp một doanh nghiệp to thiệt to, mong ước một ngày mình trở thành họ cũng dần là chuyện… bình thường. Hay khi xui xẻo gặp ‘đầu gấu’, tôi cũng không thấy sợ hãi lắm.
Vì như đã nói ở trên, sau khi trải qua những nỗi sợ hãi tột cùng và đối mặt với nguy cơ sống – chết, bản thân tôi trở nên không dễ động dung như trước”, Quốc Trường chia sẻ.
Bài học thứ ba mà Quốc Trường đúc rút ra được là buôn có bạn, bán có phường.
Theo anh, khi làm ăn kinh doanh, chúng ta cần hợp tác với nhiều người để tận dụng thế mạnh tổng hợp. Nếu có một mình Quốc Trường, Sasin không thể đi đến được ngày hôm nay, bởi anh không giỏi nấu ăn cũng như quản lý chuỗi, điều mà hai founder còn lại làm rất tốt.
“Với tôi, sự thành công không nằm ở giỏi hay dở mà là may mắn. May mắn tức là có quả tốt, ‘gieo nhân nào gặt quả nấy’. Nhân là phước điển gieo vị tha, từ bi, hy sinh, cho đi… tất cả hình thành nên trí tuệ cảm xúc EQ. Trong lúc làm chung Sasin, chúng tôi cũng có lúc cãi vã – căng thẳng, người nào có phước lớn thì ‘đọc vị’ được đối phương để có thể vị tha và nhường nhịn. Khi bạn nóng lên thì mình sẽ nhường!
Bên cạnh đó, chúng tôi có tình bạn 22 năm nên hiểu nhau và thương nhau, đủ đậm sâu để tiền bạc hay quyền lực không che lấp được. Với chúng tôi, sự thương và quý nhau vẫn lớn hơn những thứ khác. Người có IQ cao rất tốt nhưng tôi còn thích người có EQ cao hơn, vì chỉ người có EQ cao mới có thể ung dung điềm tĩnh từ từ giải quyết vấn đề”, Quốc Trường phân tích.
Một công thức thành công nữa, mà theo Quốc Trường, có thể chỉ đúng khi áp dụng riêng cho bản thân anh chứ không phải cho tất cả mọi người.
“Tôi thích ‘kiềng ba chân’ nên khi lập ra FYEO cũng có ba Nhà sáng lập như Sasin. Tôi chỉ giỏi về con người – tầm nhìn chiến lược – ngoại giao và do là diễn viên, tôi không thể ngồi cả ngày ở công ty để điều hành công việc kinh doanh. FYEO có Nhà sáng lập có nhà máy sản xuất hóa mỹ phẩm lớn tại Việt Nam và đang gia công cho nhiều thương hiệu nổi tiếng trong lẫn ngoài nước. Trong kinh doanh, tôi không ‘muốn nắm đằng lưỡi mà luôn muốn nắm đằng chuôi’”, Quốc Trường chia sẻ thêm.
Khi chạm ngưỡng 100 cửa hàng, bài toán khiến ba Nhà sáng lập Sasin trăn trở nhiều nhất thời gian gần đây là ‘họ sẽ tiếp tục điều hành chuỗi hay thuê CEO khi mở rộng vài trăm cửa hàng trong tương lai?’. Thuê CEO ở ngoài vào thì e ngại ‘không phải con mình không đau’. Trường hợp nếu để các Nhà sáng lập tiếp tục gồng gánh, thì cần kiểm chứng khả năng đảm đương được những việc như ‘quản lý vài trăm cửa hàng hoặc khi nhượng quyền ra nước ngoài’ hay không.
“Sasin cũng có ý định thuê CEO trong vài năm tới và tôi mong sẽ tìm được người phù hợp. Phù hợp ở đây là phải yêu thương hiệu Sasin, có chung triết lý kinh doanh với các Nhà sáng lập.
Tất nhiên, trong giai đoạn đầu, chúng tôi sẽ đồng hành cùng CEO để cả hai bên hiểu nhau hơn cũng như để CEO mới hiểu rõ về doanh nghiệp và thương hiệu hơn. Sau đó, chúng tôi sẽ lùi phía sau trở thành Ban quản trị cùng làm chiến lược và hỗ trợ cho CEO”, Quốc Trường cho biết.
Hiện tại, sau hơn 4 năm tiến hành tái cấu trúc thương hiệu, từ phân khúc bình dân, Sasin đang chuyển mình lên phân khúc trung cấp, khi các cửa hàng được thiết kế có gu hơn, địa điểm đắc địa hơn, kèm menu đa dạng phong phú hơn, kéo theo phí nhượng quyền cũng đắt đỏ hơn. Trước đây, để nhận nhượng quyền kinh doanh Sasin, đối tác chỉ cần phí nhượng quyền vài trăm triệu nhưng nay cần vài tỷ. Mức chi cao hơn đòi hỏi tư duy làm ăn của đối tác nhận nhượng quyền cũng phải đầu tư dài hơi.
Sau Covid-19, Quốc Trường phải giải quyết việc đáo hạn hợp đồng với hàng loạt đối tác ở khắp các tỉnh thành theo mô hình cũ, đồng thời tìm kiếm đối tác nhận quyền mô hình mới. Nhờ thế, hiện tại quy mô chuỗi của Sasin đã quay lại như trước Covid 19.
“Chúng tôi không thể so sánh chất lượng dịch vụ của Sasin với các thương hiệu quốc tế ở phân khúc cao cấp. Còn nếu chỉ so dịch vụ Sasin với các chuỗi F&B cùng phân khúc hoặc cùng ngành, tôi tự tin cho Sasin 7 đến 8 điểm.
Theo quan điểm của tôi, muốn có một thương hiệu tốt thì nhân viên phải tốt, mà muốn nhân viên tốt thì ông chủ phải tốt trước đã. Tính cách của người chủ sẽ quyết định văn hóa và chất lượng dịch vụ của doanh nghiệp. Để lên chiến lược kinh doanh, đề ra những quy tắc và quy định cho nhân viên cho hành trình mới, cả ba chúng tôi đã lên chùa ở một thời gian. Tôi hay nói vui là văn hóa của Sasin đến từ chùa”, Quốc Trường nêu cụ thể.
Trong lần phỏng vấn năm 2019 với chúng tôi, Quốc Trường từng cho biết: “Tôi muốn mì cay Sasin sẽ trở thành một món ăn quốc dân như phở”. Anh cho biết là mình đã gần đạt tới mục tiêu kể trên, khi Sasin đang nằm trong Top 5 món ăn phổ biến nhất Việt Nam.
“Tôi nghĩ món mì cay đang nằm đâu đó giữa top 4 và top 5 món ăn phổ biến nhất Việt Nam, chỉ sau Phở, bún bò, hủ tiếu và cơm tấm. Việc livestream bán mì gói Sasin cũng là một phần trong chiến lược lan tỏa món ‘mì cay’ ra khắp Việt Nam nhanh hơn nữa”, Founder của Sasin bổ sung.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, trong phân khúc mì cay ở Việt Nam, hiện đang có 3 chuỗi khá ngang tài ngang sức – đều có trên 100 cửa hàng. Chuỗi đầu tiên là Sasin, chuỗi thứ hai có 144 cửa hàng và chuỗi thứ ba có 135 cửa hàng. Sasin và chuỗi có 144 cửa hàng đều phát triển theo chiều rộng ra khắp Việt Nam, nhưng một nửa số cửa hàng của Sasin tập trung tại TP.HCM, còn 2/3 cửa hàng của chuỗi kia thì phủ khắp miền Nam. Chuỗi còn lại với 135 cửa hàng chủ yếu ‘làm mưa làm gió’ ở khu vực miền Tây.
Với tham vọng trở thành thương hiệu quốc dân của người Việt, Sasin là chuỗi đầu tiên ở ngách mì cay ở Việt Nam quyết định không sử dụng từ ‘mì cay’ ở tên thương hiệu trong tương lai để đa dạng hóa sản phẩm hơn, đồng thời định vị chuyển từ phân khúc bình dân bước lên trung cấp và đặt mục tiêu nhân chuỗi lên vài trăm cửa hàng.
Theo Cafebiz.vn
Khởi Nghiệp
Tầm nhìn 10 năm trả bằng tiền vay qua đêm
Nhà quản lý quỹ 25 tuổi Leopold Aschenbrenner đoán đúng làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo và lãi 439% trong 6 tháng, rồi mất 35 tỷ USD trong chưa đầy hai tuần. Ba bài học cho các nhà đầu tư nằm ở lớp phòng vệ chỉ có trên giấy, đòn bẩy đặt trên tài sản dao động mạnh và nguồn vốn lệch kỳ hạn với luận điểm đầu tư.
Margin call trong tiệc cưới
Cuối tháng 7/2026, Leopold Aschenbrenner, nhà sáng lập 25 tuổi của quỹ đầu cơ (hedge fund) Situational Awareness LP, tổ chức lễ cưới tại một biệt thự ở Carmel, bang California, với cô dâu là Avital Balwit, Chánh văn phòng của CEO công ty AI Anthropic.
Trong lúc khách mời dự tiệc, ba ngân hàng môi giới của Situational Awareness LP là Goldman Sachs, JPMorgan Chase và Bank of America liên tục phát lệnh gọi ký quỹ (margin call).
Giá trị tài sản thế chấp đã rơi xuống dưới ngưỡng an toàn, nên các ngân hàng bắt đầu chào bán những lô cổ phiếu lớn cho các tổ chức khác trên Phố Wall. Để tránh cảnh bị xé lẻ bán tháo trên thị trường mở, Situational Awareness phải tìm một người mua trọn gói ngoài sàn.
Đêm 29/7/2026, thỏa thuận được chốt với Citadel, tập đoàn tài chính của tỷ phú Ken Griffin. Citadel mua lại toàn bộ phần danh mục cổ phiếu niêm yết có sử dụng đòn bẩy, chiết khấu khoảng 10% so với giá thị trường. Giao dịch hoàn tất trước giờ mở cửa sáng 30/7, thuộc nhóm thương vụ chốt nhanh nhất Phố Wall.
Tài sản quản lý của quỹ bốc hơi 35 tỷ USD trong chưa đầy hai tuần, từ đỉnh 45 tỷ USD đầu tháng 7 xuống còn khoảng 10 tỷ USD, vượt qua vụ Archegos Capital năm 2021 với 20 tỷ USD vốn chủ sở hữu mất trong 10 ngày. 6 ngày trước đó, Aschenbrenner còn mời nhà đầu tư rót thêm tiền. Thương vụ giải chấp với Citadel là kết cục của một danh mục mang sẵn rủi ro hệ thống dưới lớp bọc phòng vệ.
Đặt cược hai lần vào một chiến lược
Tính đến quý II/2026, vị thế mua của quỹ dồn gần như trọn vẹn vào lớp hạ tầng căn bản của chu kỳ đầu tư AI. Bloom Energy, doanh nghiệp bán pin nhiên liệu cấp điện cho trung tâm dữ liệu, chiếm 22,9% danh mục. Tiếp theo là hãng sản xuất bộ nhớ SanDisk với 18,8%, công ty cho thuê máy chủ đồ họa CoreWeave với 14,4%, cùng ba doanh nghiệp đào Bitcoin chuyển sang trung tâm dữ liệu là IREN, Core Scientific và Applied Digital.
Ở chiều ngược lại, quỹ bán khống cổ phiếu phần mềm truyền thống Adobe và mua quyền chọn bán trên chỉ số bán dẫn SMH cùng cổ phiếu Nvidia, giá trị danh nghĩa khoảng 8,5 tỷ USD. Nhìn qua, danh mục có đủ hai chiều mua – bán và một lớp bảo hiểm.
Nhưng phòng vệ thật đòi hỏi tiền đặt vào những tài sản chạy ngược chiều nhau, còn danh mục của Situational Awareness lại đặt cược hai lần vào cùng một điều là niềm tin của thị trường vào tốc độ mở rộng hạ tầng AI. Nếu ngành AI thăng hoa, thì lệnh mua cổ phiếu pin nhiên liệu, bộ nhớ và máy chủ sinh lời, lệnh bán khống cổ phiếu phần mềm cũng có lãi. Nếu AI thất bại, thì lệnh mua và lệnh bán khống cùng lỗ.
Tháng 7/2026, thị trường nghi ngờ khả năng sinh lời của khoản chi tiêu khổng lồ cho AI, và các chiến thuật của quỹ sụp đổ đồng thời. Nhóm cổ phiếu mua vào giảm từ 35% đến 54% chỉ trong một tháng. Dòng tiền rút khỏi bán dẫn chạy về nhóm phần mềm có dòng tiền ổn định và định giá đã bị nén sâu, khiến Adobe bật tăng và vế bán khống lỗ theo.
Lớp quyền chọn bán cũng không đỡ được. Cổ phiếu hạ tầng ngách mà quỹ nắm giữ dao động mạnh hơn nhóm bán dẫn vốn hóa lớn, nên khi thị trường đi xuống, chúng rơi nhanh gấp 2 đến 4 lần Nvidia. Khoản lãi từ quyền chọn bán không theo kịp tốc độ mất giá của phần danh mục mua và phần tiền đi vay đã biến những dao động thông thường thành một lộ trình tự hủy.
Đòn bẩy khuếch đại tai hoạ
Khoản lỗ luôn đào một cái hố sâu hơn sức lấp của khoản lãi cùng tỷ lệ. Một danh mục 100 triệu USD giảm 50% thì còn 50 triệu USD, và muốn quay về mốc cũ phải lãi 100%.
Một trò tung đồng xu cho thấy sự nguy hiểm của biến động rõ ràng hơn công thức. Giả sử nếu ra mặt ngửa thì người chơi được thêm 50% số tiền đang có, mặt sấp thì chỉ mất 40%. Nghe có vẻ rất ngon ăn, nhưng khi chơi thật với 100 USD thì lượt thắng đưa tài sản lên 150 USD, lượt thua lấy đi 60 USD, và tài sản còn 90 USD.
Nếu thắng trước thua sau thì từ 100 USD ban đầu sẽ giảm còn 60 USD sau lượt chơi thứ nhất (giảm 40%), rồi tăng lên 90 USD sau lượt thứ hai (tăng 50%). Một thắng một thua, vẫn lỗ 10%.
Dao động của thị trường vì thế hoạt động như một lực bào mòn, kéo tăng trưởng thực tế xuống thấp hơn con số trung bình trên giấy, và tài sản càng biến động mạnh thì phần bị bào mòn càng lớn.
Vay để mua gấp đôi số cổ phiếu thì lợi nhuận kỳ vọng tăng gấp đôi, nhưng phần bị bào mòn do dao động tăng gấp 4. Vay gấp 4 lần vốn thì lợi nhuận kỳ vọng tăng 4 lần, còn phần bào mòn tăng 16 lần.
Một rổ cổ phiếu hạ tầng AI tập trung như danh mục của Situational Awareness có mức dao động khoảng 40% mỗi năm và kỳ vọng lãi 15%. Nếu không vay, tăng trưởng thực tế còn khoảng 7% một năm. Vay gấp 4 lần, kỳ vọng lãi nhảy lên 60% nhưng phần bào mòn lên tới 128%, và tăng trưởng thực tế rơi xuống âm 68% mỗi năm.
Con số trung bình vẫn dương nhờ vài kịch bản cực kỳ may mắn, còn kết quả phần lớn người chơi thật sự nhận được lại nằm sâu trong vùng lỗ. Situational Awareness chạm đúng kịch bản may mắn trong 18 tháng đầu và lãi 1.551%, rồi nhận trái đắng chỉ trong một tháng. Phép tính này giải thích tốc độ sụp đổ, còn nguyên nhân gốc nằm ở loại tiền mà quỹ dùng để mua.
Tầm nhìn 10 năm trả bằng tiền vay qua đêm
Tháng 6/2024, Aschenbrenner tự xuất bản tập tiểu luận 165 trang mang tên “Situational Awareness: The Decade Ahead” (Nhận thức tình huống: Thập kỷ phía trước). Thanh niên này dự báo đến cuối thập niên này, thế giới cần những cụm máy tính trị giá hàng nghìn tỷ USD và lượng điện tương đương hơn 20% sản lượng điện của Mỹ. Đó là ván cược đòi hỏi nguồn vốn kiên nhẫn, tính bằng nhiều năm.
Những bên khác cùng tin vào luận điểm đó đã chọn nguồn vốn khớp kỳ hạn. Doanh nghiệp xây trung tâm dữ liệu phát hành trái phiếu trả dần hàng chục năm. Các công ty AI bán cổ phiếu, khoản tiền thu về không bao giờ phải hoàn lại. Aschenbrenner tài trợ cho cùng ván cược bằng nợ ký quỹ, loại nợ ngân hàng có quyền đòi ngay trong ngày.
Chênh lệch giữa kỳ hạn tài sản và kỳ hạn nguồn vốn là vô hại trong lúc giá lên nhưng trở thành liều thuốc độc khi giá xuống. Bộ phận quản trị rủi ro của ngân hàng môi giới vận hành theo giá đóng cửa từng phiên và có quyền đòi tiền bất cứ lúc nào, còn triển vọng hạ tầng AI năm 2030 nằm ngoài bộ tiêu chí đó.
Phố Wall đã nhìn ra rủi ro này từ trước. Theo New York Times, Blackstone, nhà đầu tư lớn nhất thế giới vào các quỹ đầu cơ, nhận lời gặp Aschenbrenner rồi từ chối rót vốn. Một nhà đầu tư ở New York hỏi kế hoạch dự phòng nếu làn sóng AI đến chậm, và Aschenbrenner không có kế hoạch dự phòng mà chỉ nói rằng mình tin chắc mọi chuyện đều sẽ tốt đẹp.
Giới đầu tư công nghệ ở Thung lũng Silicon lại chấp nhận đúng câu trả lời mà Blackstone từ chối, vì họ quen coi mọi trở ngại là lỗi kỹ thuật sẽ được sửa nếu đủ người giỏi lao vào. Khi khủng hoảng nổ ra, chính nhóm rót vốn ban đầu gồm công ty giao dịch tự doanh Jane Street, hai anh em sáng lập Stripe, Daniel Gross và Nat Friedman lại khước từ bơm thêm tiền và yêu cầu quỹ chấm dứt vay ngân hàng.
Sống sót trước, lãi kép sau
Luận điểm công nghệ của Aschenbrenner có vẻ vẫn đúng hướng, và thị trường xác nhận chỉ vài giờ sau khi thương vụ hoàn tất. Người bị bán thanh lý biến mất, chính những cổ phiếu vừa kéo sập quỹ bật tăng mạnh trong phiên 30/7. Hãng bộ nhớ Hàn Quốc SK Hynix tăng 17%, hãng bộ nhớ Micron tăng 18%, CoreWeave tăng 22%, SanDisk tăng 24% và hãng điện toán đám mây Nebius tăng 28%.
Quỹ sụp đổ vì thiếu biên an toàn cho những biến số nằm ngoài bảng tính. Đợt điều chỉnh của nhóm bán dẫn rơi đúng tuần lễ cưới, tương quan giữa hai đầu danh mục đảo chiều biến vế bán khống Adobe thành nguồn lỗ thứ hai, và nhóm rót vốn ban đầu khước từ cứu đòn bẩy đúng lúc quỹ cần nhất.
Phần tài sản sống sót lại là phần không vay một đồng nào. Quỹ giữ khoảng 5 tỷ USD cổ phần Anthropic, mua trong vòng gọi vốn tháng 2/2025 khi công ty được định giá 61,5 tỷ USD và nay đã vượt 900 tỷ USD. Không có khoản vay nào gắn vào cổ phần này nên không ngân hàng nào gọi ký quỹ. Chính khoản đầu tư kém thanh khoản nhất đã giúp quỹ tồn tại.
Chủ tịch Berkshire Hathaway Warren Buffett tóm gọn bài học trong một câu: “Nếu bạn thông minh, bạn không cần đòn bẩy; còn nếu bạn dại dột, bạn không nên dùng đòn bẩy”. Ông kiếm phần lớn tài sản sau tuổi 65, đi qua hàng chục lần thị trường đi xuống mà chưa lần nào mất quyền nắm giữ danh mục.
Ba khuyến nghị rút ra từ vụ việc đều đơn giản. Tránh đòn bẩy cao trên danh mục tập trung vào tài sản dao động mạnh. Chọn nguồn vốn có kỳ hạn khớp kỳ hạn của luận điểm đầu tư. Bóc tách mọi chiến lược mang danh phòng vệ để xem hai vế có thật sự chạy ngược chiều nhau.
Đoán đúng tương lai chỉ có giá trị với người còn giữ được vị thế đến ngày tương lai đó tới. Aschenbrenner có thể đúng về nhu cầu chip, bộ nhớ và điện cho AI, và vẫn mất 35 tỷ USD trong tuần làm đám cưới vì ba sai lầm tai hại đó.
Ver2Solution theo Vietnambiz
Khởi Nghiệp
Đế chế livestream bán hàng của Huấn Hoa Hồng
Trước khi bị lực lượng chức năng khám xét nhà, Huấn Hoa Hồng từng đứng tên nhiều công ty, đồng thời kinh doanh online, thường xuyên livestream bán hàng trên mạng xã hội.
Ngày 6/8, lực lượng cảnh sát tiến hành khám xét nơi ở của Bùi Xuân Huấn (tức Huấn Hoa Hồng, 41 tuổi, quê Yên Bái cũ) tại khu đô thị Vinhomes Ocean Park (xã Gia Lâm, Hà Nội), thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội.
Huấn Hoa Hồng được biết đến là một “giang hồ mạng” có lượng người theo dõi lớn, với khoảng 3,7 triệu lượt theo dõi trên Facebook và 5,9 triệu trên TikTok. Nhiều năm qua, Huấn thường xuyên livestream, đăng tải video khoe tiền, vàng, siêu xe và những phát ngôn gây tranh cãi.
Theo Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, Huấn từng giữ vai trò Chủ tịch HĐQT kiêm người đại diện theo pháp luật của Công ty CP Tập đoàn HL Group, đồng thời góp vốn tại nhiều doanh nghiệp khác như Công ty CP Dịch vụ 168, Công ty CP Dịch vụ FB Châu Á, Công ty CP Bất động sản Hoa Hồng Land và Công ty CP Huấn Hoa Hồng. Một số doanh nghiệp hiện không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký.
Đáng chú ý, Công ty CP Tập đoàn HL Group được thành lập vào tháng 2/2022, đặt trụ sở tại phường Dương Nội, Hà Nội, với vốn điều lệ gần 100 tỷ đồng. Trong ba cổ đông sáng lập, Bùi Xuân Huấn góp hơn 54,9 tỷ đồng, tương ứng 55% vốn điều lệ.
Thời điểm đó, Huấn Hoa Hồng gây chú ý với hình ảnh gắn liền cuộc sống xa hoa, thường xuất hiện bên dàn xe sang đắt tiền mang biển số đẹp, được cho là có tổng giá trị hàng chục tỷ đồng.
Huấn cũng từng giới thiệu bản thân góp vốn thành lập doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bán lẻ hoa, cây cảnh, cá cảnh, chim cảnh, vật nuôi cảnh; bán lẻ vàng, bạc, đá quý và đồ trang sức (trừ vàng miếng, vàng nguyên liệu). Trong các video đăng tải trên mạng, Huấn giới thiệu khu vườn tại khu vực Hoài Đức cũ, Hà Nội, chuyên cung cấp các loại tùng Nhật Bản có giá trị cao, nhiều cây được định giá tới hàng tỷ đồng.
Sau khi nổi tiếng trên mạng xã hội, Huấn cùng vợ con chuyển hướng sang kinh doanh online, thường xuyên livestream bán hàng. Các sản phẩm được quảng cáo khá đa dạng, từ nước hoa, mỹ phẩm đến các sản phẩm sinh lý, trong đó nổi bật là các dòng nước hoa giá rẻ được quảng bá rầm rộ.
Trong nhiều buổi phát trực tiếp, Huấn từng tự giới thiệu sở hữu khối tài sản hàng trăm tỷ đồng, bao gồm căn nhà tại khu đô thị Vinhomes Ocean Park (huyện Gia Lâm cũ, Hà Nội) và căn biệt thự tại khu đô thị Dương Nội (quận Hà Đông cũ, Hà Nội) được thiết kế theo phong cách xa hoa.
Thời gian gần đây, Huấn gây chú ý khi vướng tranh cãi với ông Trần Đình Tiệp (tức TikToker Vua Quạt, 36 tuổi, quê Bắc Ninh) liên quan đến hoạt động kêu gọi từ thiện. Sau những lùm xùm trên mạng xã hội, Huấn đã đến ngân hàng sao kê tài khoản từ thiện nhằm chứng minh tính minh bạch trong việc tiếp nhận và sử dụng tiền quyên góp.
Mâu thuẫn sau đó tiếp tục bị đẩy xa khi Nguyễn Văn Hợi (34 tuổi, tức Khánh Sky) và Hồ Văn Khoa (34 tuổi, trú xã Sóc Sơn, Hà Nội) tham gia công kích Vua Quạt. Ngày 29/7, nhóm này đến xưởng của Vua Quạt tại xã Tam Giang, tỉnh Bắc Ninh, livestream, dùng lời lẽ chửi bới, đe dọa và yêu cầu chủ xưởng ra gặp. Sau đó, ông Trần Đình Tiệp đã làm đơn tố giác về hành vi này.
Bên cạnh những ồn ào trên mạng xã hội, Huấn còn được biết đến là một “giang hồ mạng” thường xuyên khoe siêu xe, tiền bạc và đưa ra những phát ngôn rao giảng đạo đức, lời khuyên về cuộc sống, tình yêu, kinh doanh. Bên cạnh đó, Huấn cũng thường xuyên kêu gọi giới trẻ tránh xa cờ bạc, ma túy.
Tuy nhiên, trên thực tế, người này nhiều lần vi phạm pháp luật. Đáng chú ý, chỉ trong năm 2020, Huấn liên tiếp bị cơ quan chức năng xử lý về nhiều hành vi khác nhau, trong đó có việc sử dụng trái phép chất ma túy.
Trong Nước
Thế hệ shop TMĐT mới
Cuộc cách mạng lớn nhất của TMĐT không nằm ở Shopee hay TikTok Shop: AI đang biến shop 3 người thành “công ty” 30 người, các thế hệ shop TMĐT mới.
Trong nhiều năm, mỗi cuộc thảo luận về thương mại điện tử thường xoay quanh những cái tên quen thuộc như Shopee, Lazada, TikTok Shop hay Amazon. Người ta nói về thuật toán, cuộc đua trợ giá, livestream, khuyến mãi và tốc độ giao hàng. Tuy nhiên, có một cuộc cách mạng khác đang diễn ra âm thầm hơn nhưng có thể tạo ra tác động còn sâu rộng hơn: AI đang thay đổi chính cách người bán vận hành doanh nghiệp của mình, xuất hiện thêm nhiều mô hình mới, shop TMĐT mới.
Nếu như vài năm trước, AI được xem là công nghệ dành cho các tập đoàn công nghệ hoặc những doanh nghiệp có ngân sách lớn, thì đến năm 2026, nó đã trở thành công cụ mà ngay cả một cửa hàng online vài nhân sự cũng có thể tiếp cận. Điều đáng chú ý là AI không chỉ giúp làm việc nhanh hơn. Nó đang làm thay ngày càng nhiều công việc vốn thuộc về con người.
Theo McKinsey, AI tạo sinh có thể tạo thêm từ 400 đến 660 tỷ USD giá trị mỗi năm cho ngành bán lẻ và hàng tiêu dùng, chủ yếu nhờ tự động hóa các hoạt động marketing, bán hàng, chăm sóc khách hàng và quản lý chuỗi cung ứng. Điều đáng chú ý là phần lớn giá trị này không đến từ việc bán thêm AI, mà đến từ việc doanh nghiệp vận hành hiệu quả hơn.
AI của người bán hàng TMĐT
Một shop bán hàng trực tuyến trước đây thường phải xây dựng cả một “dây chuyền” nhân sự. Có người viết nội dung, có người chụp ảnh sản phẩm, có người chỉnh sửa video, có người trả lời khách hàng, có người tối ưu quảng cáo và có người phân tích doanh số. Quy mô nhân sự tăng gần như tỷ lệ thuận với tốc độ mở rộng kinh doanh.
Ngày nay, mối quan hệ đó đang dần thay đổi.
Trong khảo sát với hơn 50 lãnh đạo bán lẻ toàn cầu, McKinsey cho biết 90% doanh nghiệp đã bắt đầu thử nghiệm hoặc mở rộng các ứng dụng AI tạo sinh, trong khi 82% đã triển khai AI trong chăm sóc khách hàng và 36% đang đưa các giải pháp này vào vận hành ở quy mô lớn. Điều đó cho thấy AI không còn dừng ở giai đoạn thử nghiệm mà đã bắt đầu trở thành một phần của quy trình kinh doanh.
Buổi sáng, người bán có thể yêu cầu ChatGPT hoặc Claude viết hàng chục mô tả sản phẩm theo nhiều phong cách khác nhau chỉ trong vài phút. Những đoạn mô tả không còn đơn thuần giới thiệu tính năng mà còn được tối ưu cho từ khóa tìm kiếm, phù hợp với từng nhóm khách hàng và từng nền tảng khác nhau.
Shopify hiện đã tích hợp các công cụ như Shopify Magic và Sidekick để hỗ trợ người bán tạo mô tả sản phẩm, email marketing, nội dung quảng cáo, quản lý danh mục hàng hóa và phân tích dữ liệu. Theo Shopify, tạo nội dung là một trong những ứng dụng AI được người bán sử dụng nhiều nhất trong bán lẻ hiện nay.
Khi cần hình ảnh quảng cáo, họ không nhất thiết phải thuê studio hay tổ chức một buổi chụp tốn kém. Các mô hình tạo ảnh như Midjourney, GPT Image, FLUX hay Ideogram có thể tạo ra những bức ảnh lifestyle, banner quảng cáo hoặc ảnh sản phẩm trong nhiều bối cảnh khác nhau chỉ từ một đoạn mô tả văn bản. Một chiếc bình giữ nhiệt có thể xuất hiện trên bàn làm việc hiện đại, trong chuyến dã ngoại hay bên cạnh ly cà phê buổi sáng mà không cần chụp thêm bất kỳ tấm ảnh nào.
Video, vốn từng là “nút thắt” lớn nhất của nhiều người bán, cũng đang được AI giải quyết. Các công cụ như Kling, Veo hay Runway có thể tạo video quảng cáo ngắn, mô phỏng chuyển động sản phẩm hoặc dựng nội dung phục vụ TikTok và Reels với thời gian sản xuất ngắn hơn rất nhiều so với quy trình truyền thống. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh video ngắn đang trở thành định dạng chủ đạo của thương mại điện tử.
Một nhóm nghiên cứu của Alibaba đã công bố hệ thống “Sell It Before You Make It”, cho phép người bán tạo hình ảnh sản phẩm bằng AI trước khi sản xuất hàng thật. Trong các thử nghiệm trực tuyến, hình ảnh do AI tạo ra giúp tăng hơn 13% tỷ lệ nhấp và tỷ lệ chuyển đổi so với phương án truyền thống. Ý tưởng này mở ra mô hình “bán trước rồi mới sản xuất”, giúp giảm đáng kể chi phí tồn kho và thử nghiệm sản phẩm mới.
Ở phía sau màn hình, AI cũng đang tham gia vào những công việc ít được chú ý hơn nhưng lại tiêu tốn rất nhiều thời gian. Thay vì phải trả lời lặp đi lặp lại những câu hỏi như “còn hàng không”, “bao giờ giao”, “đổi trả thế nào”, các trợ lý AI có thể xử lý phần lớn các yêu cầu phổ biến, đồng thời kết nối với hệ thống quản lý đơn hàng để tra cứu tồn kho hoặc trạng thái vận chuyển. Vai trò của nhân viên chăm sóc khách hàng vì thế đang dần chuyển từ trả lời câu hỏi sang xử lý những tình huống phức tạp mà AI chưa thể giải quyết.
Ngay cả quảng cáo, lĩnh vực từng được xem là “nghệ thuật” của những chuyên gia marketing, cũng đang thay đổi. Các nền tảng quảng cáo ngày càng tự động hóa quá trình lựa chọn đối tượng, phân phối ngân sách, thử nghiệm nội dung và tối ưu hiệu quả. Người bán không còn dành phần lớn thời gian để chỉnh từng nhóm quảng cáo mà chuyển sang xác định mục tiêu kinh doanh và đánh giá kết quả.
Bước chuyển tiếp
Điểm đáng chú ý là những thay đổi này không diễn ra riêng lẻ. Chúng đang tạo thành một hệ thống vận hành mới, nơi AI đảm nhận phần lớn các tác vụ lặp lại, còn con người tập trung vào việc lựa chọn sản phẩm, xây dựng thương hiệu, phát triển chiến lược và đưa ra quyết định.
Đây cũng là lý do ngày càng nhiều chuyên gia không còn nhìn AI đơn thuần như một phần mềm hỗ trợ, mà coi nó là một “đội ngũ nhân sự số”. Thay vì tuyển thêm năm người cho năm công việc khác nhau, một doanh nghiệp nhỏ có thể xây dựng một quy trình mà trong đó mỗi công đoạn đều có AI hỗ trợ. Một mô hình ngôn ngữ phụ trách viết nội dung, một mô hình tạo ảnh đảm nhiệm thiết kế, một mô hình tạo video sản xuất quảng cáo, một AI agent xử lý chăm sóc khách hàng và một hệ thống phân tích dữ liệu hỗ trợ ra quyết định.
Nếu trước đây quy mô doanh nghiệp thường được đo bằng số lượng nhân viên thì trong tương lai, lợi thế cạnh tranh có thể nằm ở việc doanh nghiệp đó sở hữu bao nhiêu “đồng nghiệp AI” và biết phối hợp chúng hiệu quả đến đâu.
Tháng 4/2025, CEO Shopify Tobi Lütke gửi một bản ghi nhớ nội bộ yêu cầu các quản lý phải trả lời một câu hỏi trước khi tuyển thêm người: “Vì sao AI không thể làm công việc này?”.
Theo ông, sử dụng AI sẽ trở thành kỹ năng cơ bản của mọi nhân viên và là tiêu chí đánh giá hiệu suất trong công ty. Đây được xem là một trong những tuyên bố thể hiện rõ nhất việc AI đang được coi như một phần của lực lượng lao động, thay vì chỉ là một công cụ hỗ trợ.
Tất nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc AI sẽ thay thế hoàn toàn con người. Những công việc đòi hỏi sự sáng tạo, khả năng xây dựng thương hiệu, đàm phán với đối tác hay xử lý các tình huống phức tạp vẫn cần đến kinh nghiệm và tư duy của con người. Tuy nhiên, các công việc mang tính lặp lại, tiêu chuẩn hóa và dựa nhiều vào quy trình đang được AI tự động hóa với tốc độ ngày càng nhanh.
Điều này cũng làm thay đổi cách các doanh nghiệp tuyển dụng. Thay vì tìm kiếm một người chỉ biết viết nội dung hay chỉnh sửa ảnh, họ bắt đầu ưu tiên những nhân sự biết thiết kế quy trình làm việc với AI, biết kiểm soát chất lượng đầu ra và kết hợp nhiều công cụ khác nhau để nâng cao năng suất. Giá trị của một nhân viên không còn nằm ở việc tự mình hoàn thành mọi công việc, mà ở khả năng điều phối cả con người lẫn AI để tạo ra kết quả tốt hơn.
Nhìn rộng hơn, đây có thể là bước chuyển tiếp lớn nhất của thương mại điện tử kể từ khi mô hình bán hàng trực tuyến phổ biến. Trong giai đoạn đầu, công nghệ giúp người bán tiếp cận khách hàng qua Internet. Giai đoạn tiếp theo, các sàn thương mại điện tử giúp kết nối cung và cầu ở quy mô lớn. Còn hiện nay, AI đang tái định nghĩa cách một doanh nghiệp được vận hành.
Báo cáo “Rewiring Retail in Europe: The AI Imperative” công bố năm 2026 của McKinsey nhận định AI đang tái định hình toàn bộ chuỗi giá trị bán lẻ, từ marketing, vận hành, logistics cho tới trải nghiệm mua sắm. Báo cáo cho rằng ngành bán lẻ đang bước từ giai đoạn AI hỗ trợ sang giai đoạn “Agentic AI”, nơi các hệ thống có thể tự đưa ra quyết định và thực hiện nhiều tác vụ với mức độ tự chủ cao hơn.
Điều đó cũng đồng nghĩa lợi thế cạnh tranh của người bán sẽ ngày càng phụ thuộc vào khả năng xây dựng quy trình làm việc giữa con người và AI, thay vì chỉ đầu tư thêm nhân sự.
Có lẽ trong vài năm tới, sự khác biệt giữa những shop phát triển nhanh và phần còn lại sẽ không chỉ đến từ sản phẩm tốt hơn hay ngân sách quảng cáo lớn hơn. Nó sẽ đến từ việc ai biết xây dựng một “lực lượng lao động AI” hiệu quả hơn. Khi đó, câu hỏi quan trọng nhất của thương mại điện tử sẽ không còn là “bạn bán gì”, mà là “AI đang làm gì cho doanh nghiệp của bạn”.
-
Social2 năm agoReview 5 nền tảng xem video ngắn: YouTube Short, Facebook Reels, LinkedIn, X, Instagram
-
Social2 năm agoDouyin, Wechat, Weibo bất ngờ cho phép người dùng quốc tế đăng ký tài khoản
-
Trong Nước1 năm agoBáo cáo thị trường nước hoa Việt Nam 2023-2025
-
Livestream2 năm agoBáo cáo xu hướng thị trường kinh doanh livestream tại Việt Nam trong năm 2024
-
Social2 năm agoFacebook công bố chi tiết nguyên tắc phân phối nội dung, chỉ rõ loại nội dung nào sẽ bị hạ bậc, hạn chế hiển thị trên bảng tin
-
Thị Trường2 năm agoXu hướng năm 2025 có gì?
-
Social1 năm agoCập nhật Facebook 7 ngày qua (01-09/03/2025)
-
Social2 năm agoChuyên gia Mỹ: TikTok gây tác hại nghiêm trọng đối với trẻ em hơn Douyin












