Với một bộ phận Gen Z và thế hệ Millennials Trung Quốc, khởi nghiệp không hẳn bắt đầu từ một ý tưởng kinh doanh lớn. Một số người lựa chọn con đường này sau khi bị sa thải khỏi các công ty công nghệ lớn; những người khác muốn thoát khỏi môi trường làm việc có cường độ cao.
Thị Trường
Đại biểu Quốc hội lo khó quản lý hoạt động livestream bán hàng
Vấn để quản lý hoạt động livestream bán hàng qua các nền tảng mạng xã hội, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng nhận được sự quan tâm của nhiều đại biểu Quốc hội tại phiên chất vấn chiều 4/6…
Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 7, tham gia chất vấn nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực công thương chiều 4/6, đại biểu Đỗ Chí Nghĩa (Phú Yên) cho biết thời gian qua mạng xã hội xôn xao về những vụ livestream bán hàng trên ứng dụng với doanh thu lên đến hàng trăm tỷ một ngày.
Nhiều Livestream gây bất ổn và hoang mang trên thị trường
Đại biểu băn khoăn về tính xác thực của thông tin này cũng như việc quản lý chất lượng của những sản phẩm được bán qua livestream.
“Ngoài ra, giá bán của các sản phẩm qua thương mại điện tử lại thấp hơn nhiều giá bán buôn cho các đại lý đã gây bất ổn thị trường, ví dụ như trong các livestream trị giá cả chục tỷ, cả trăm tỷ như đã nói ở trên. Như vậy, các cơ quan quản lý nhận định vấn đề như thế nào và hướng xử lý làm sao? Chúng ta có thể học hỏi những kinh nghiệm nào trên thế giới để xử lý triệt để vấn đề này”, đại biểu Nghĩa đặt câu hỏi với Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên.

Nhận thấy câu trả lời của Bộ trưởng sau đó chưa đi thẳng vào câu hỏi này, đại biểu Nghĩa đã dùng quyền tranh luận để làm rõ thêm. Đại biểu nhắc lại hai câu hỏi với trưởng ngành công thương.
- Thứ nhất, với những hình thức thương mại điện tử như livestream thì làm thế nào để quản lý được chất lượng hàng hóa, bảo đảm được quyền lợi của khách hàng?
- Thứ hai, giá bán rẻ qua các phiên livestream gây bất ổn và hoang mang trên thị trường. Vậy các cơ quan quản lý, cụ thể là Bộ Công Thương, Tổng cục Quản lý thị trường, quan niệm và nhận định vấn đề này như thế nào, xử lý ra sao và chúng ta có những kinh nghiệm quốc tế gì trong quản lý vấn đề này?
Theo đại biểu, việc quản lý các sàn thương mại điện tử hiện tại của cơ quan chức năng chủ yếu là với các sàn đã có định danh và có đăng ký, nên việc này tương đối dễ. Nhưng hiện nay livestream của các cá nhân bán hàng mới là vấn đề đáng lo.
“Các livestream cá nhân ấy có doanh thu lên đến hàng trăm tỷ 1 ngày hoặc 1 lần. Đây là vấn đề rất lớn chứ không phải vấn đề nhỏ mang tính cá nhân nữa. Nếu như chúng ta đi theo giải pháp là xóa các trang đó như Bộ trưởng trình bày trong báo cáo và trình bày trước Quốc hội, chúng tôi thấy rằng lập một trang mới rất dễ dàng. Chúng ta cứ đuổi theo như vậy thì sao giải quyết được dứt điểm vấn đề? Cảm giác là nếu chúng ta không đi đúng hướng thì cơ quan quản lý sẽ hết sức vất vả và luôn luôn đuổi theo như một ma hồn trận, rất khó khăn trong khi người tiêu dùng thì lĩnh đủ và cơ quan thuế thì thất thu”, đại biểu Nghĩa nêu quan điểm.
Đại biểu yêu cầu Bộ trưởng trả lời thẳng vào câu hỏi là với các livestream như đã đề cập thì Bộ có biết không, nhận định đó là thật hay ảo và bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng trong trường hợp này như thế nào, có kinh nghiệm quốc tế gì mà Bộ đã tham khảo hay chưa?
Cũng quan tâm tới vấn đề này, đại biểu Tạ Văn Hạ (Quảng Nam) cho biết có một thực tế hiện nay, những đơn hàng được thực hiện qua livestream trên Zalo, Facebook, v.v. cũng được chuyển qua biên giới, cũng được chuyển phát nhanh, vận chuyển, mở đơn hàng để đi thẳng. Trong khi đó, Việt Nam chưa có chế tài xử lý đối với sàn giao dịch thương mại điện tử. Bên cạnh đó, hiện nay một số người kinh doanh livestream giới thiệu sản phẩm ở những thành phố lớn bên kia biên giới, nhưng hàng hóa lại đặt ở những nơi hẻo lánh, xa xôi, để áp sát biên giới.
“Hàng này khi được thông quan vận chuyển qua các dịch vụ vận tải, dịch vụ chuyển phát nhanh… nhưng Luật Bưu chính viễn thông hiện nay chưa quy định việc kiểm tra hàng hóa của doanh nghiệp, bưu chính là không bắt buộc cho nên xử lý vấn đề này gặp rất nhiều khó khăn”, đại biểu chỉ ra.
Đại biểu cũng cho quá trình xử lý không phải chỉ cần mỗi ngành công thương mà cần phải sự phối hợp của các bên, thậm chí là cả các đơn vị sở hữu nền tảng đó, thậm chí không phải ở trong nước mà ở nước ngoài.
“Bây giờ giải pháp như thế nào để khắc phục được triệt để tình trạng này để bảo vệ người tiêu dùng. Đó là điều tôi mong muốn Bộ trưởng cho biết thêm”, đại biểu Hạ đặt vấn đề.
Phối hợp chặt chẽ giữa các bộ ngành
Trả lời câu hỏi của các đại biểu, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho rằng việc quản lý hoạt động livestream bán hàng trên thương mại điện tử rất khó khăn, không chỉ trách nhiệm của ngành công thương mà rất nhiều ngành như công nghệ thông tin, tài chính.
“Giải pháp tốt nhất là Bộ sẽ chủ trì phối hợp với các cơ quan có liên quan để kiểm tra, kiểm soát và xử lý; sử dụng lực lượng quản lý thị trường để phát hiện, đấu tranh làm rõ những hành vi sai phạm, nhất là tìm các địa điểm mà đối tượng tập kết hàng hóa, thường xuyên giao dịch”, Bộ trưởng chỉ ra.
Bên cạnh đó, Bộ trưởng cũng cho rằng cần sử dụng lực lượng quản lý thị trường để phát hiện, đấu tranh, làm rõ những hành vi sai phạm, nhất là việc tìm những địa điểm mà những đối tượng này tập kết hàng hóa, thường xuyên giao dịch, trao đổi, chia sẻ các dữ liệu thông tin trong quản lý của mình đối với các cơ quan chức năng để kịp thời xử lý những sai phạm, đặc biệt chống thất thu thuế trong môi trường thương mại điện tử.

Bộ trưởng Bộ Công thương cũng nhấn mạnh rằng vì hoạt động này biến hóa khôn lường, nên các quy định pháp luật của chúng ta phải tiếp tục được rà soát để sửa đổi, bổ sung cho phù hợp. Đây là lĩnh vực mới, mà mới này không chỉ với Việt Nam mà tất cả các quốc gia trên thế giới đều gặp phải.
“Đối với chúng ta, như tôi đã báo cáo là thương mại điện tử phát triển rất mạnh, tới 20-25%/năm và quy mô thương mại bây giờ đã là 21 tỷ USD rồi, trong tương lai với tốc độ này thì còn phát triển mạnh nữa, nên rõ ràng chúng ta phải tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách hiện nay cho hoàn thiện”, Bộ trưởng phát biểu.
Bộ trưởng cũng nhấn mạnh việc phát huy vai trò của hệ thống chính trị.
“Hoạt động mua bán, giao dịch thì sau cùng không thể lọt được lưới trời, là sự phát hiện của người dân thông qua các tổ chức. Tôi nghĩ phát huy những vai trò như thế thì sẽ giải quyết được”, Bộ trưởng phát biểu.
Cùng với đó là vai trò quản lý nhà nước của chính quyền địa phương trong việc xem xét, xử lý ban đầu những xung đột về lợi ích có thể xảy ra trong lĩnh vực này.
“Còn trong trường hợp vi phạm mà chúng ta chứng minh được là họ vi phạm pháp luật, đương nhiên việc xóa vĩnh viễn trang này hoặc chúng ta yêu cầu chủ phòng livestream phải chịu trách nhiệm trước pháp luật bởi những hành vi của mình thì chắc chắn sẽ từng bước giảm được tình trạng vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này”, Bộ trưởng nêu rõ.
Bộ trưởng cũng khẳng định, như đã nêu rõ trong báo cáo, để quản lý hoạt động livestream, rõ ràng phải phối kết hợp giữa các lực lượng có chức năng trong việc này, rà soát lại các quy định pháp luật để làm tốt công tác truyền thông. Từ đó, người tiêu dùng nhận thức được và tránh được những hiện tượng như vậy.
Trong Nước
Tổng hợp tin thị trường mua sắm online 9 tháng đầu năm 2026
Thị trường mua sắm trực tuyến (thương mại điện tử – TMĐT) tại Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2026 tiếp tục chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ cả về quy mô doanh thu lẫn sự dịch chuyển sâu sắc trong hành vi tiêu dùng và cấu trúc thị trường.
Ver2Solution tổng hợp phân tích toàn cảnh thị trường dựa trên các báo cáo dữ liệu mới nhất (từ các đơn vị nghiên cứu thị trường như Metric và Tổng cục Thống kê, nhiều báo chí uy tín trong nước…):
Quy mô doanh thu và Tổng quan thị trường
-
Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng: Trong 9 tháng đầu năm 2026, toàn nền kinh tế đạt gần 5.926 nghìn tỷ đồng, tăng 13,4% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy sức mua nội địa vẫn duy trì đà hồi phục tích cực.
-
Doanh số 4 sàn TMĐT lớn (Shopee, TikTok Shop, Lazada, Tiki):
-
Riêng 6 tháng đầu năm 2026, tổng doanh số trên 4 sàn đạt 291,6 nghìn tỷ đồng, tăng trưởng mạnh 44,11% so với cùng kỳ năm 2025.
-
Bước sang quý III/2026, với sự bùng nổ của các chiến dịch tựu trường và các ngày hội mua sắm lớn, đà tăng trưởng tiếp tục duy trì với ước tính doanh số riêng quý III đạt khoảng 146,3 nghìn tỷ đồng (tăng trưởng ổn định so với quý II).
-
Cục diện thị phần và Cuộc đua giữa các sàn
Thị trường TMĐT hiện đang chứng kiến sự phân cực rõ rệt, khi hai ông lớn dẫn đầu thâu tóm gần như toàn bộ thị phần, trong khi các nền tảng còn lại chịu áp lực cạnh tranh khốc liệt.
| Nền tảng sàn | Thị phần ước tính | Tình hình hoạt động nổi bật |
| Shopee | 54,5% | Tiếp tục giữ vị trí số 1 thị trường với mức tăng trưởng doanh thu khoảng 15% so với cùng kỳ. GMV (Tổng giá trị giao dịch) bình quân của một nhà bán hàng trên Shopee đạt 831,7 triệu đồng (tăng 44%). |
| TikTok Shop | 43,4% | Vị trí thứ 2 nhưng bám đuổi rất sát sao (tăng từ mức 42% năm trước). Doanh thu ghi nhận mức tăng trưởng vượt trội 27%, nhờ thế mạnh tuyệt đối về Livestream và Shoppertainment. GMV bình quân mỗi shop đạt 532,7 triệu đồng (tăng 65%). |
| Lazada & Tiki | ~2% tổng thị phần | Chịu nhiều sức ép; Lazada ghi nhận giá trị giao dịch giảm khoảng 23%, trong khi Tiki có tín hiệu phục hồi nhẹ về giá trị giao dịch (tăng 33% nhưng quy mô tổng nhỏ hơn đáng kể). |
Ngành hàng chủ lực
Các nhóm hàng đóng vai trò “đầu tàu” dẫn dắt doanh số mua sắm trực tuyến trong 9 tháng qua bao gồm:
-
Thời trang & Phụ kiện: Luôn đứng đầu về sản lượng tiêu thụ và số lượng đơn hàng phát sinh nhờ tính đa dạng mẫu mã và tần suất mua sắm cao của người dùng trẻ.
-
Hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) & Mỹ phẩm / Chăm sóc cá nhân: Chiếm tỷ trọng lớn về số lượng giao dịch thường nhật. Các sản phẩm làm đẹp, chăm sóc da cá nhân tiếp tục bùng nổ mạnh mẽ trên các phiên livestream của TikTok Shop.
-
Nhà cửa đời sống & Đồ gia dụng thông minh: Ghi nhận mức giá trị giỏ hàng trung bình cao hơn, đóng góp đáng kể vào tổng doanh thu toàn ngành.
Các xu hướng tiêu dùng và nhà bán hàng nổi bật
-
Người mua sẵn sàng chi trả cao hơn: Mặc dù các phân khúc giá rẻ (dưới 200.000 đồng) vẫn chiếm khoảng 46% doanh số, tâm lý người tiêu dùng đã dịch chuyển theo hướng ưu tiên chất lượng, độ bền và thương hiệu uy tín thay vì chỉ săn hàng siêu rẻ.
-
Sự thanh lọc mạnh mẽ của nhà bán hàng (Chuyên nghiệp hóa):
-
Số lượng shop nhỏ lẻ có phát sinh doanh số giảm khoảng 27%, và các gian hàng Mall cũng giảm khoảng 25% do các nền tảng siết chặt tiêu chuẩn vận hành và chính sách kiểm duyệt.
-
Tuy nhiên, doanh thu bình quân trên mỗi nhà bán hàng hoạt động lại tăng vọt (Shopee tăng 44%, TikTok Shop tăng 65%). Điều này chứng minh thị trường đang thuộc về các nhà bán hàng chuyên nghiệp, có đầu tư bài bản về hình ảnh, data và dịch vụ khách hàng.
-
-
Gian hàng chính hãng (Mall) lên ngôi: Doanh thu từ các gian hàng Mall tăng trưởng tới 54% dù số lượng shop giảm, phản ánh xu hướng dịch chuyển niềm tin của người tiêu dùng sang hàng hóa có nguồn gốc rõ ràng, chính hãng.
-
Hàng ngoại giá rẻ hạ nhiệt: Hàng hóa nhập khẩu trực tiếp từ người bán nước ngoài trên các sàn có dấu hiệu chững lại và suy giảm do sự cạnh tranh gắt gao từ nội địa cũng như các rào cản về logistics và chi phí vận chuyển.
Quý 4 luôn là mùa vàng (Peak Season) của thị trường thương mại điện tử (TMĐT) nhờ chuỗi sự kiện siêu mua sắm liên hoàn (10/10, 11/11, 12/12, Black Friday, Giáng sinh và chuẩn bị Tết Nguyên Đán). Năm 2026, thị trường ghi nhận sự tăng trưởng đi kèm sự chuyên nghiệp hóa mạnh mẽ từ cả người tiêu dùng lẫn các quy định pháp lý mới. Phân tích Triển vọng Thị trường TMĐT Quý 4/2026
1. Bứt phá quy mô doanh số
-
Sức mua đạt đỉnh: Dựa trên đà tăng trưởng 9 tháng đầu năm (doanh số 4 sàn lớn đạt hơn 430.000 tỷ đồng), Quý 4 dự báo sẽ đóng góp 35% – 40% tổng doanh thu cả năm, ước tính đạt mức bùng nổ vượt 160.000 – 180.000 tỷ đồng.
-
Đẩy mạnh tâm lý săn deal tích trữ: Người tiêu dùng tập trung ngân sách cuối năm cho các mặt hàng giá trị cao (Điện tử, Gia dụng) và các sản phẩm tiêu dùng/thời trang phục vụ lễ tết.
2. Sự phân hóa thị phần và kênh bán
-
Thế chân kiềng Shopee – TikTok Shop: Shopee nắm giữ lợi thế tìm kiếm/chủ động mua (Intent-based); TikTok Shop áp đảo ở mảng khám phá/bắt trend qua Livestream & Video ngắn (Discovery-based). Cả hai tiếp tục chiếm trên 97% thị phần.
-
Shoppertainment (Giải trí kết hợp Mua sắm) làm chủ cuộc chơi: Các phiên Mega Live kéo dài hàng chục tiếng với sự tham gia của KOC/KOL tiếp tục là “cỗ máy chốt đơn” chính trong các ngày Siêu Sale.
3. Tác động từ Khung pháp lý mới
-
Luật TMĐT số 122/2025/QH15 & Nghị định 248/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ giữa năm 2026) siết chặt hơn về kiểm duyệt hóa đơn, nguồn gốc xuất xứ và quy định livestream. Điều này giúp tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh nhưng loại bỏ dần các nhà bán hàng tự phát, kinh doanh hàng không rõ nguồn gốc.
Ngành hàng Trọng điểm Bùng nổ trong Quý 4
┌────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ DỰ BÁO NHÓM NGÀNH HÀNG TĂNG TRƯỞNG │
├───────────────────┬────────────────────────────────────────────────────┤
│ Ngành hàng │ Động lực tăng trưởng Quý 4 │
├───────────────────┼────────────────────────────────────────────────────┤
│ Thời trang & Mỹ phẩm│ Nhu cầu tiệc tùng, lễ hội, làm đẹp đón Tết │
│ Điện tử & Gia dụng│ Săn sale giảm sâu, đổi mới thiết bị gia đình │
│ FMCG & Thực phẩm │ Mua sắm biếu tặng, tích trữ thực phẩm dịp Tết │
│ Nhà cửa & Đời sống│ Dọn dẹp, trang trí nhà cửa cuối năm │
└───────────────────┴────────────────────────────────────────────────────┘
-
Thời trang & Chăm sóc cá nhân (Beauty & Fashion): Nhóm ngành có tần suất mua lại cao nhất. Quý 4 là thời điểm các bộ sưu tập Thu – Đông, trang phục Lễ/Tết và bộ quà tặng mỹ phẩm đạt đỉnh doanh số.
-
Thiết bị điện tử & Gia dụng thông minh: Doanh số tăng mạnh về giá trị đơn hàng (AOV) nhờ các chương trình hỗ trợ trả góp (BNPL), giảm giá sâu từ hãng trong các đợt 11/11 và Black Friday.
-
Thực phẩm, Đồ uống & Quà tặng (FMCG): Tăng trưởng dần từ tháng 11 và bùng nổ cực đại vào tháng 12 & tháng 1 chuẩn bị cho Tết Nguyên Đán.
Chiến lược Kinh doanh Thực chiến cho Nhà bán hàng
Để bứt phá doanh số và tối ưu lợi nhuận trong mùa cao điểm cuối năm, nhà bán hàng cần triển khai chiến lược toàn diện theo 4 trụ cột chính:
1. Chiến lược Sản phẩm & Băng chuyền Tồn kho (Inventory)
-
Phân loại danh mục rõ ràng:
-
Sản phẩm phễu (Mồi kéo traffic): Giá cạnh tranh, dễ chốt đơn để tăng xếp hạng shop.
-
Sản phẩm Hero (Chủ lực doanh số): Đẩy mạnh tồn kho từ sớm, tập trung chạy quảng cáo và lên deal sàn.
-
Sản phẩm Combo/Gift-set: Đóng gói dạng quà tặng cuối năm để tăng Giá trị trung bình đơn hàng (AOV).
-
-
Dự báo tồn kho chính xác: Sử dụng dữ liệu bán hàng 3 tháng gần nhất kết hợp hệ số tăng trưởng mùa vụ (thường x2 đến x3 ngày thường) để đặt hàng sản xuất/nhập kho trước ít nhất 30–45 ngày, tránh đứt gãy logistics sát Tết.
2. Tối ưu Chiến dịch Quảng cáo & Marketing (Traffic & Conversion)
-
Kế hoạch Marketing 3 giai đoạn cho Mega Sale:
-
Warm-up (7–10 ngày trước sale): Đăng video teaser, cho người dùng thêm hàng vào giỏ (Add-to-cart), phát voucher đặt trước.
-
D-Day (1–3 ngày chính sale): Dồn 70% ngân sách Ads, phủ sóng Livestream liên tục các khung giờ vàng (0h, 12h, 20h).
-
Teardown (2–3 ngày sau sale): Chạy bám đuổi (Remarketing) nhóm khách bỏ giỏ hàng, tung deal “Cảm ơn”.
-
-
Đa dạng hóa điểm chạm: Kết hợp quảng cáo nội sàn (Shopee Ads, TikTok Shop Ads) với kéo traffic ngoại sàn từ Facebook/Reels/Shorts về shop.
3. Đẩy mạnh Vận hành Livestream & Short-video
-
Xây dựng kịch bản Mega Live: Chuẩn bị sẵn danh sách deal sốc theo từng mốc lịch trình (Deal 1k/9k theo giờ, Flash Sale độc quyền).
-
Hợp tác Affiliate/KOC hiệu quả: Booking dàn KOC/Influencer phủ rộng review sản phẩm từ tháng 10 để tạo sóng nhận diện trước các ngày hội lớn.
4. Quản trị Vận hành, Tài chính & Trải nghiệm Khách hàng
-
Tối ưu chuẩn hóa dữ liệu & Hóa đơn: Đảm bảo toàn bộ hàng hóa có đủ chứng từ, chuẩn hóa mã ngành hàng và thuế theo các quy định mới.
-
Kiểm soát Biên lợi nhuận thực tế: Tính toán kỹ các khoản chi phí phát sinh mùa cao điểm: Phí sàn (Phí thanh toán, phí cố định, phí dịch vụ) + Chi phí Logistics/Đóng gói + Chi phí Ads + Tỷ lệ hoàn hủy. Tránh tình trạng “Doanh số cao nhưng lỗ thực tế”.
-
Chuẩn bị nhân lực đóng gói & CSKH:Tăng cường nhân sự ca đêm cho khâu đóng gói trong vòng 24–48h sau Mega Sale để giữ tỷ lệ giao hàng đúng hạn, tránh bị phạt chỉ số vận hành.
Khởi Nghiệp
Giới trẻ Trung Quốc lập công ty một người để tránh áp lực thất nghiệp
Thay vì tìm kiếm một công việc mới sau khi mất việc hoặc rời bỏ môi trường doanh nghiệp áp lực cao, ngày càng nhiều người trẻ Trung Quốc lựa chọn “lập công ty một người”…
Theo Wall Street Journal, Wu Songyun, 35 tuổi, từng làm trong lĩnh vực thương mại quốc tế tại Thành Đô. Áp lực công việc và thời gian làm việc kéo dài khiến cô thường xuyên mất ngủ. Năm 2024, Wu nghỉ việc và thành lập TideFlow, một ứng dụng theo dõi giấc ngủ, cung cấp các bài tập thiền và gợi ý cải thiện chất lượng nghỉ ngơi.
“Áp lực công việc quá lớn. Bây giờ tôi thấy tốt hơn”, Wu nói.
7 TRIỆU DOANH NGHIỆP MỘT NGƯỜI MỚI ĐƯỢC THÀNH LẬP
Nhưng TideFlow chưa đạt được kết quả như kỳ vọng. Sau khi ra mắt trong một thị trường cạnh tranh gay gắt tại Trung Quốc, ứng dụng mới có khoảng 1.000 người dùng, trong đó khoảng 35 người trả phí. Công ty vẫn thua lỗ hàng tháng.
Wu là một trong số ngày càng nhiều người Trung Quốc lựa chọn thành lập doanh nghiệp chỉ với một người. AI được sử dụng để hỗ trợ nhiều công việc trước đây thường cần cả một đội ngũ, từ lập trình, chăm sóc khách hàng đến tiếp thị sản phẩm.
Theo truyền thông Trung Quốc, hơn 7 triệu doanh nghiệp một người mới được thành lập trong năm 2025, tăng khoảng 42% so với năm 2024. Con số này bao gồm nhiều loại hình kinh doanh khác nhau, không chỉ các startup AI.
Sự phát triển của mô hình này diễn ra trong bối cảnh thị trường việc làm của người trẻ Trung Quốc gặp nhiều sức ép. Chính quyền địa phương tại một số trung tâm công nghệ đang đưa ra các chính sách hỗ trợ như nhà ở, không gian văn phòng và phiếu sử dụng năng lực tính toán AI với chi phí thấp hơn. Hàng trăm vườn ươm dành cho các doanh nghiệp siêu nhỏ cũng xuất hiện tại những trung tâm công nghệ như Hàng Châu và Thâm Quyến.
“AI đang tạo ra tất cả những lo ngại về việc thay thế việc làm”, Guo Shan, đối tác tại công ty tư vấn Hutong Research ở Thượng Hải, nhận xét. Theo bà, các công ty một người có thể trở thành “một cơ hội việc làm”.
Với chính quyền Trung Quốc, xu hướng này đồng thời gắn với hai mục tiêu: thúc đẩy ứng dụng AI trong nền kinh tế và tạo thêm cơ hội việc làm cho lực lượng lao động trẻ.
TỰ KINH DOANH ĐỂ THOÁT KHỎI ÁP LỰC VIỆC LÀM
Làn sóng khởi nghiệp một người không chỉ xuất hiện tại Trung Quốc. Tại Mỹ, xu hướng này cũng đang phát triển khi AI giúp một cá nhân có thể đảm nhiệm nhiều công việc vốn cần cả nhóm nhân sự. CEO OpenAI Sam Altman từng dự đoán AI sẽ tạo ra công ty một người đầu tiên có giá trị 1 tỷ USD.
Tại Trung Quốc, mô hình này có thêm một số điều kiện thuận lợi. Chi phí vận hành thấp, các mô hình AI mã nguồn mở do doanh nghiệp Trung Quốc phát triển ngày càng phổ biến, trong khi mạng lưới sản xuất và cung ứng dày đặc giúp các doanh nghiệp nhỏ dễ tiếp cận nguồn lực sản xuất.

Nhưng với một bộ phận Gen Z và thế hệ Millennials Trung Quốc, khởi nghiệp không hẳn bắt đầu từ một ý tưởng kinh doanh lớn. Một số người lựa chọn con đường này sau khi bị sa thải khỏi các công ty công nghệ lớn; những người khác muốn thoát khỏi môi trường làm việc có cường độ cao.
Tại Honghub, một cộng đồng dành cho các doanh nhân một người ở Hàng Châu, nhu cầu về sự tự chủ thể hiện khá rõ. Cộng đồng này do nhà đầu tư Johnny Zou thành lập vào tháng 9/2025, hiện có hơn 50 công ty một người. Nhiều doanh nghiệp được nhận khoản vốn khởi nghiệp lên tới 50.000 USD từ vườn ươm.
Theo Zou, khoảng một phần ba số người sáng lập từng khởi nghiệp trước đó, trong khi một phần ba từng làm việc tại các công ty công nghệ lớn.
Hàng Châu là địa điểm thuận lợi cho mô hình này khi vừa là trung tâm thương mại điện tử vừa là một trong những điểm nóng AI của Trung Quốc. Alibaba và DeepSeek đều đặt hoạt động tại khu vực này.
Chính quyền địa phương cũng đang tìm cách thu hút các doanh nhân một người. Tháng 3/2026, quận Thượng Thành, nơi Honghub đặt trụ sở, công bố kế hoạch thu hút 1.000 người kinh doanh một người trong năm nay. Quận dự kiến dành hơn 200.000 feet vuông diện tích văn phòng và thành lập quỹ gần 150 triệu USD cho các dự án.
Tuy nhiên, hỗ trợ về mặt bằng hay vốn không đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp này có thể nhanh chóng tạo ra doanh thu. Theo khảo sát của Honghub với 1.500 công ty một người, hơn một nửa có doanh thu dưới 1.000 USD mỗi tháng.
Bob Chen, nhà đầu tư tại quỹ đầu tư mạo hiểm BVF ở Thượng Hải, cho biết ông chưa đầu tư vào các công ty một người. “Rất khó để thực sự có được đơn hàng và doanh thu. Phần lớn đang làm những thứ người khác đã làm. Họ không có kế hoạch dài hạn”, ông nói.
AI GIÚP GIẢM CHI PHÍ, NHƯNG CHƯA TẠO MÔ HÌNH KINH DOANH BỀN VỮNG
Haoyu Liu, 29 tuổi, từng là kỹ sư phần mềm tại một công ty thương mại điện tử ở New York. Khi chứng kiến tốc độ tự động hóa và các đợt cắt giảm nhân sự trong ngành công nghệ, Liu cho rằng cách để thích ứng là trở thành ông chủ của chính mình.
Năm ngoái, anh trở về Trung Quốc, nơi mình sinh ra, để phát triển một ứng dụng về chiêm tinh. Liu tự vận hành toàn bộ doanh nghiệp, sử dụng AI để thiết kế ứng dụng, xử lý công việc hành chính và viết nội dung tiếp thị.
“Tôi đang đón nhận làn sóng công nghệ này thay vì chống lại nó”, Liu nói.
Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau, khi chưa tìm được mô hình kiếm tiền từ ứng dụng chiêm tinh, Liu chuyển hướng sang phát triển một ứng dụng trò chơi AI. Sản phẩm có tên Hunger Agents hiện đang được xây dựng nguyên mẫu.
Việc thay đổi mô hình kinh doanh là khá phổ biến ở các công ty một người. Một số doanh nghiệp sau khi đạt được thành công sẽ tuyển thêm nhân sự hoặc được một công ty lớn hơn mua lại. Những người khác tiếp tục duy trì quy mô nhỏ nếu có thể tạo đủ thu nhập để tự trang trải.
Với nhóm này, mục tiêu không nhất thiết là xây dựng một startup trị giá hàng tỷ USD. Họ tìm kiếm sự tự chủ và một mô hình kinh doanh đủ để duy trì cuộc sống.
“Chúng tôi thích sự tự do mà khởi nghiệp mang lại. Bạn có thể nghỉ ngơi bất cứ khi nào muốn”, Liu nói.
AI đang làm giảm đáng kể rào cản gia nhập đối với những người muốn tự xây dựng sản phẩm. Theo khảo sát của Honghub, khoảng ba phần tư những người sáng lập công ty một người không có nền tảng kỹ thuật.
Arvin Chen, 25 tuổi, một nhà sáng lập tại Honghub đang phát triển thiết bị microphone cho phép người dùng trực tiếp giao tiếp với các AI agent, cho rằng AI đã thay đổi cách một startup được xây dựng. Anh sử dụng AI cho nhiều công việc, từ chỉnh sửa video, lập trình phần backend đến sắp xếp các hoạt động cá nhân.
“Những người từng nghĩ đến việc làm một điều gì đó trong quá khứ thì giờ đây có thể ngừng suy nghĩ và bắt tay vào làm”, Chen nói.
Ver2Solution theo Vneconomy
Quốc Tế
Trung Quốc tiêu hủy gần 12 tấn ngồng xà lách nhuộm phẩm màu
Sau bê bối bắp cải ngâm formaldehyde, chính quyền Trung Quốc vừa tiêu hủy gần 12 tấn ngồng xà lách nhuộm phẩm màu hóa chất nhằm ‘phù phép’ nông sản trở nên tươi xanh trước khi tiêu thụ.
Ngày 5/9, Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV News) đưa tin Cục Nông nghiệp Nông thôn phối hợp Cục Quản lý Giám sát Thị trường huyện Du Trung, tỉnh Cam Túc, đồng loạt thanh tra toàn bộ 53 kho bãi, cơ sở thu mua rau củ trên địa bàn.
Kết quả kiểm tra ghi nhận 6 doanh nghiệp pha loãng hỗn hợp phụ gia mang tên “Quả Lục” vào các bồn chứa để ngâm ngồng xà lách. Lớp nước màu này giúp thương lái che vết dập nát, thân rau úa vàng, tạo sắc xanh tươi trước khi xếp hàng vào xe lạnh chuyển đi tiêu thụ khắp cả nước.
Đợt kiểm tra diễn ra sau khi tài khoản mạng xã hội mang tên “Đại Lôi” đăng video điều tra thực tế tại các thị trấn Định Viễn và Đại Liên (huyện Du Trung). Blogger này thâm nhập 13 kho chứa nông sản và phát hiện hơn một nửa số điểm tập kết để công nhân nhúng ngập gốc rau vào dung dịch màu xanh thẫm.
Người làm pha chế hóa chất bằng mắt thường, không dùng dụng cụ đo lường, để dung dịch vương vãi khắp mặt đất. Kết quả kiểm nghiệm độc lập từ ba mẫu nước ngâm do người này thu thập cho thấy hai mẫu chứa Tartrazine (chất tạo màu vàng chanh) và Brilliant Blue (chất tạo màu xanh lam).
Theo Tiêu chuẩn An toàn Thực phẩm Quốc gia (GB 2760), Tartrazine và Brilliant Blue chỉ được phép sử dụng trong một số nhóm thực phẩm chế biến như bánh kẹo, đồ uống với hàm lượng giới hạn nghiêm ngặt, nhưng bị cấm tuyệt đối trên rau củ tươi sống. Hành vi của 6 cơ sở này vi phạm quy định về sử dụng phụ gia thực phẩm ngoài danh mục cho phép.
Mẫu kiểm nghiệm từ cơ quan chức năng không phát hiện formaldehyde hay kim loại nặng, song giới chuyên môn cảnh báo người tiêu dùng không chủ quan. Tartrazine và Brilliant Blue đều tan trong nước. Khi thân rau bị cắt gốc, dung dịch màu lập tức ngấm sâu theo các mạch dẫn vào lõi thịt thực vật. Do đó, cách rửa xả nước nhiều lần hay gọt vỏ ngoài tại gia đình không thể loại bỏ lượng hóa chất đã ngấm vào bên trong. Người có cơ địa mẫn cảm, bệnh nhân hen suyễn hoặc người dị ứng với aspirin dễ gặp phản ứng nổi mề đay, khó thở nếu vô tình ăn phải lượng lớn các chất tạo màu này.
Ngành nông nghiệp huyện Du Trung khẳng định quy trình canh tác của nông dân địa phương không dùng chất tạo màu. Hoạt động ngâm tẩm hóa chất do các đại lý phân phối từ địa phương khác đến thực hiện tại khâu sơ chế, phân loại trung gian nhằm kéo dài thời gian bảo quản hàng hóa trên đường vận chuyển. Chính quyền huyện đang rà soát chuỗi lưu thông từ khâu thu hoạch đến điểm bán lẻ nhằm ngăn chặn tình trạng gian lận thương mại tương tự.
-
Trong Nước1 năm agoBáo cáo thị trường nước hoa Việt Nam 2023-2025
-
Livestream2 năm agoBáo cáo xu hướng thị trường kinh doanh livestream tại Việt Nam trong năm 2024
-
Social2 năm agoCập nhật Facebook 7 ngày qua (01-09/03/2025)
-
Trong Nước1 năm agoBáo cáo thị trường trang sức Việt Nam 2023-2025
-
Khởi Nghiệp1 năm agoCách thương hiệu thời trang nội địa vượt “bão” đóng cửa hàng loạt
-
Livestream2 năm agoBí quyết bán hàng livestream doanh thu cao
-
Social2 năm agoCập nhật Facebook 7 ngày qua (20-27/02/2025)
-
Xu Hướng2 năm agoXu hướng thời trang 2025 khởi động, mở đầu Milan Fashion Week: Gucci là ông lớn nhưng Dsquared2 mới là cái tên chiếm sóng MXH

