Pháp Luật

Hộ kinh doanh sẽ nộp thuế trên lãi

Published

2 tháng ago

28 Tháng mười một, 2025

Thay vì nộp thuế trên toàn bộ doanh thu, hộ kinh doanh sẽ chỉ nộp thuế trên phần lãi hoặc trên doanh thu vượt ngưỡng quy định là đề xuất mới của Bộ Tài chính. Không phải chịu thuế từ đồng doanh thu đầu tiên, hộ kinh doanh sẽ nộp thuế trên lãi.

Bộ Tài chính vừa cho biết sẽ đề xuất Chính phủ về phương án thu thuế thu nhập cá nhân (TNCN) trên thu nhập (doanh thu trừ chi phí) với tất cả hộ kinh doanh (HKD), cá nhân kinh doanh có doanh thu trên ngưỡng không chịu thuế. Theo đó, dự kiến bổ sung quy định: cá nhân kinh doanh, HKD có doanh thu hằng năm trên ngưỡng không chịu thuế đến 3 tỉ đồng thì nộp thuế 15% trên lợi nhuận (tương ứng với doanh nghiệp). Trường hợp HKD có doanh thu dưới 3 tỉ đồng, nếu không xác định được chi phí, tiếp tục thực hiện nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu như hiện hành (với các mức thuế suất 0,5%; 1%; 2%… tùy ngành nghề). Tuy nhiên, cá nhân và các HKD này sẽ được trừ theo ngưỡng không chịu thuế trước khi tính thuế; nghĩa là các hộ sẽ không phải chịu thuế trên toàn bộ doanh thu từ đồng đầu tiên như hiện hành.

Việc nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế, giảm thuế suất cho cá nhân, HKD để hỗ trợ các đối tượng này có thêm nguồn vốn tái đầu tư kinh doanh, từ đó cũng tạo điều kiện hỗ trợ họ phát triển mạnh hơn, tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

LS Nguyễn Đức Nghĩa, Giám đốc Công ty luật TNHH Việt Tín Nghĩa

Luật sư (LS) Trần Xoa, Giám đốc Công ty luật Minh Đăng Quang, đánh giá cao việc Bộ Tài chính đã tiếp thu các ý kiến góp ý. Hai phương án cho HKD lựa chọn cũng gỡ được nút thắt cho người nộp thuế. Theo đó, hộ nào có hóa đơn chứng từ đầu ra, đầu vào đầy đủ thì thực hiện tính thuế trên phần lợi nhuận với thuế suất 15%. Còn hộ nào không có hóa đơn, không xác định được chi phí thì cho trừ đi một ngưỡng doanh thu không chịu thuế, phần còn lại được tính theo tỷ lệ thuế, hiểu đơn giản là khoán thuế phần vượt ngưỡng. Thực tế, số HKD có hóa đơn chứng từ đầu ra, đầu vào không đầy đủ nên khả năng cao nhiều hộ sẽ thực hiện phương pháp khoán khi không xác định được chi phí. “Tuy nhiên, vấn đề ở đây là cơ quan này chưa đề cập ngưỡng doanh thu không chịu thuế là mức nào? Đây là điều quan trọng nhất để từ đó HKD sẽ lựa chọn phương pháp nộp thuế như thế nào”, LS Trần Xoa băn khoăn.

Ông Nguyễn Ngọc Tịnh, Phó chủ tịch Hội Tư vấn và đại lý thuế TP.HCM, cũng đánh giá cao việc Bộ Tài chính đã tiếp thu ý kiến để tính thuế TNCN với cá nhân, HKD trên phần lãi là hợp lý. Nếu để lựa chọn thì có lẽ đa số người có doanh thu dưới 3 tỉ đồng sẽ nộp thuế trên phần vượt ngưỡng chịu thuế. Đơn cử, nếu ngưỡng chịu thuế được nâng lên 1 tỉ đồng/năm, thì HKD có doanh thu 2 tỉ đồng/năm sẽ nộp thuế trên phần 1 tỉ đồng. Giả sử hộ này thuộc lĩnh vực đóng thuế TNCN 0,5% thì số thuế phải nộp là 5 triệu đồng/năm. Giả sử hộ này có chứng từ để chứng minh mức lãi là 10% thì doanh thu 1 tỉ đồng sẽ tương đương lãi 100 triệu đồng; khi đó nếu chọn phương pháp nộp thuế 15% trên mức lãi thì họ phải nộp 15 triệu đồng. “Khi lựa chọn nộp thuế theo phương pháp trực tiếp với thuế suất thì bị vướng với quy định HKD có doanh thu trên 1 tỉ đồng bắt buộc phải sử dụng hóa đơn hay không. Điều này cần cơ quan thuế xem xét và hướng dẫn”, ông Tịnh nêu vấn đề.

Ông Nguyễn Ngọc Tú, giảng viên Trường ĐH Kinh doanh và công nghệ Hà Nội, chia sẻ khó khăn với Bộ Tài chính trong việc xây dựng chính sách thuế đối với HKD, bởi đây là đối tượng không có sổ sách chứng từ, kế toán. Trước đây áp dụng mức doanh thu 100 triệu đồng là quá thấp, không hợp lý và ngay cả tăng ngưỡng lên 500 triệu đồng hay 1 tỉ đồng cũng không phải nhiều; thế nhưng việc đưa ngưỡng doanh thu cao hơn thì ông Tú lo ngại “vùng xám” trong nền kinh tế sẽ gia tăng, không kiểm soát được. Lúc này, hàng triệu HKD không thực hiện hóa đơn chứng từ, chỉ chọn thuế khoán trên doanh thu bởi các hộ được trừ đi ngưỡng không chịu thuế. “Vậy sẽ không còn động lực để khuyến khích chuyển đổi mô hình HKD lên doanh nghiệp (DN) trong những năm tới. Bỏ thuế khoán từ năm 2026 nhưng mục tiêu công khai minh bạch kinh doanh, chuyển đổi số trong nền kinh tế, không phải mục tiêu thu ngân sách. Do đó cần có chính sách khuyến khích hộ chuyển đổi lên DN để công khai, minh bạch hoạt động kinh doanh”, ông Tú lưu ý.

Nâng ngưỡng chịu thuế với HKD tối thiểu 1 tỉ đồng

PGS-TS Trần Hoàng Ngân (đại biểu Quốc hội) cho rằng đề xuất mới của Bộ Tài chính trên cơ sở lắng nghe ý kiến thẩm tra, ý kiến của nhiều tổ chức và đại biểu Quốc hội đã hợp lý hơn, nhưng quan trọng là ngưỡng doanh thu miễn thuế đối với HKD được quy định bao nhiêu? Nhiều ý kiến đề xuất ngưỡng tính thuế đối với HKD phải từ trên 1 tỉ đồng và điều này là phù hợp. Bởi theo quy định đã được Quốc hội thông qua đối với thuế TNCN từ tiền công, tiền lương, từ đầu năm 2026, mỗi cá nhân sẽ được giảm trừ gia cảnh (GTGC) cho bản thân là 15,5 triệu đồng/tháng và mỗi người phụ thuộc sẽ được giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng. Một HKD thông thường có 2 vợ chồng và 2 con là người phụ thuộc thì tổng cộng mức GTGC sẽ là 43,4 triệu đồng/tháng, tương ứng 520,8 triệu đồng/năm.

Song song đó, HKD cũng được khấu trừ nhiều chi phí khác cho đời sống thiết yếu như các loại phí bảo hiểm, đóng góp từ thiện… Vậy thì khi xác định ngưỡng doanh thu bắt đầu chịu thuế phải cao hơn nhiều. Ông Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh: Ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với HKD phải lên trên 1 tỉ đồng/năm. Các HKD, cá nhân kinh doanh trong thời gian qua đóng góp khoảng 30% GDP cả nước, giải quyết công ăn việc làm cho khoảng 10 triệu lao động và đây là đóng góp rất lớn cho nền kinh tế. Chính sách thuế cần phải tiếp sức, hỗ trợ cho khu vực kinh tế này phát triển. Hộ kinh doanh sẽ nộp thuế trên lãi.

LS Nguyễn Đức Nghĩa, Giám đốc Công ty luật TNHH Việt Tín Nghĩa, đồng quan điểm ngưỡng chịu thuế của HKD phải trên 1 tỉ đồng. Theo ông, giả sử lợi nhuận của các gia đình là 10% thì mức lãi chỉ được 100 triệu đồng/năm, tương đương 8,33 triệu đồng/tháng. Nếu tỷ lệ lãi tối đa trong kinh doanh lên 15% thì hộ gia đình có mức lãi được 150 triệu đồng/năm, tương đương 12,5 triệu đồng/tháng. Nếu số tiền lãi này chia cho bình quân 4 người/hộ thì không thể nào đủ sống, nếu chia cho 3 người thì cũng vẫn là thu nhập thấp. Thậm chí nếu một cá nhân kinh doanh thì mức lãi tối đa 12,5 triệu đồng/tháng cũng chưa bằng mức GTGC đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công. Như vậy tối thiểu phải trừ đi doanh thu 1 tỉ đồng và phần thu nhập trên ngưỡng này mới bắt đầu tính thuế đối với HKD.

Để làm rõ hơn cơ sở ngưỡng 1 tỉ đồng mà nhiều người đề xuất, LS Trần Xoa phân tích: Mức GTGC cho người nộp thuế TNCN áp dụng từ năm 2026 là 15,5 triệu đồng/tháng đối với người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng đối với người phụ thuộc, tính ra phần giảm trừ là 21,7 triệu đồng mỗi tháng. Làm tròn số phần miễn giảm là 20 triệu đồng/tháng, tương đương lợi nhuận 10% thì doanh thu mỗi năm lên 2,4 tỉ đồng. Tuy nhiên mức này quá cao và gây khó khăn cho ngân sách nên ông Xoa đề xuất ngưỡng chịu thuế tăng lên 1 tỉ đồng/năm.

Chỉnh sửa quy định về thuế giá trị gia tăng đồng bộ

Nếu thay đổi ngưỡng doanh thu áp dụng đối với HKD trong luật Thuế TNCN thì các chuyên gia cho rằng cần phải sửa luôn quy định tại luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT) năm 2024. Cụ thể, luật Thuế GTGT năm 2024 quy định cá nhân, HKD có doanh thu trên 200 triệu đồng/năm phải đóng thuế GTGT. Theo LS Trần Xoa, HKD hiện nộp thuế GTGT và thuế TNCN nên không thể tách rời. Hơn nữa, thuế suất thuế GTGT cao hơn thuế suất thuế TNCN từ 2 – 2,5 lần. Như vậy, nếu chỉ nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế TNCN mà không đề cập hay nâng ngưỡng chịu thuế GTGT tương ứng với cá nhân, HKD là không phù hợp, từ đó có thể bất cập khi đưa vào thực hiện. Vì vậy sau khi nâng ngưỡng chịu thuế TNCN thì nâng ngưỡng chịu thuế GTGT đồng bộ cho HKD. Đây chỉ là giải pháp kỹ thuật để các chính sách thuế được thực hiện cho nhóm đối tượng này phù hợp từ năm sau.

Theo LS Nguyễn Đức Nghĩa, ngoài việc nâng ngưỡng chịu thuế TNCN và thuế GTGT cho các hộ gia đình, Chính phủ cần xem xét giảm thuế suất thuế TNCN cho các đối tượng này. Hiện nay, thuế suất TNCN đối với HKD được quy định từ 0,5% – 5% tùy ngành nghề. Ông đề nghị giảm thuế suất 5% xuống còn 3%, đây là thuế suất áp dụng cho thuê nhà, đất, cửa hàng hay phương tiện vận tải…; còn thuế suất 2% giảm xuống còn 1,5%. Ông Nghĩa nhấn mạnh: “Việc nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế, giảm thuế suất cho cá nhân, HKD để hỗ trợ các đối tượng này có thêm nguồn vốn tái đầu tư kinh doanh, từ đó cũng tạo điều kiện hỗ trợ họ phát triển mạnh hơn, tăng sức cạnh tranh trên thị trường”.

Đồng tình, PGS-TS Trần Hoàng Ngân cho rằng nên xem xét lại thuế suất thuế TNCN trên doanh thu của các cá nhân, HKD theo từng ngành nghề theo hướng điều chỉnh giảm. Song song đó, cần có thêm chính sách hỗ trợ riêng cho các gia đình ở các vùng nghề để hỗ trợ giữ gìn văn hóa làng nghề; bởi HKD ở những làng nghề, vùng nông thôn hầu hết là những người lớn tuổi, không quen với chứng từ sổ sách nên rất khó để thực hiện kê khai sổ sách rõ ràng, minh bạch. “Chính sách thuế phải mang tính hỗ trợ, nuôi dưỡng nguồn thu. Hơn nữa, từ đầu năm tới khi bỏ thuế khoán thì cần phải có quá trình quá độ để HKD làm quen với chế độ kế toán sau thời gian dài chỉ ghi chép đơn giản, lời lãi không biết hay thậm chí không nhớ ai nợ nần bao nhiêu. Quan trọng nhất là giúp khu vực HKD nâng cao năng lực cạnh tranh, chuyên nghiệp hơn và khuyến khích trở thành DN, tiến đến đạt mục tiêu cả nước có 2 triệu DN vào năm 2030 mà Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị đã đề ra”, PGS-TS Trần Hoàng Ngân nói.

Theo số liệu quản lý thuế, đến tháng 10.2025, cả nước có khoảng 3,83 triệu HKD. Theo cơ quan thuế, có 883.000 hộ có doanh thu từ 200 triệu đồng đến 3 tỉ đồng/năm là nhóm sẽ chịu tác động chính trong việc thay đổi chính sách thuế từ đầu năm 2026. Riêng 39.000 hộ có doanh thu trên 3 tỉ đồng đã áp dụng kê khai nên ít bị ảnh hưởng.

Nhiều nước hỗ trợ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp

Trên thế giới, nhiều quốc gia không có khái niệm HKD tách bạch như VN, nhưng tồn tại mô hình tương tự là DN cá thể (sole proprietorship) – hình thức kinh doanh do một cá nhân làm chủ, chịu trách nhiệm vô hạn và lợi nhuận được tính vào thu nhập chịu thuế của chủ sở hữu, thường bao gồm 3 đối tượng: DN cá thể, HKD và cá nhân kinh doanh. Các DN cá thể ở các nước thường có thủ tục đăng ký đơn giản, chi phí thấp, và được áp dụng chế độ thuế TNCN thay vì thuế thu nhập DN. Về quản lý thuế, hầu hết các nước cho phép cá nhân kinh doanh nhỏ không bắt buộc lập DN pháp nhân mà vẫn hoạt động với mã số thuế cá nhân. Tuy nhiên, khi doanh thu hoặc số lao động vượt ngưỡng nhất định, họ phải đăng ký thành lập DN hoặc tuân thủ chế độ kế toán, báo cáo thuế như DN. Nhiều quốc gia áp dụng thuế khoán hoặc thuế đơn giản cho cá nhân kinh doanh nhỏ để giảm gánh nặng hành chính, nhưng luôn có cơ chế chuyển lên khai thuế theo sổ sách khi quy mô lớn hơn.

Tại Trung Quốc hiện tồn tại cả 2 đối tượng: DN cá thể và HKD (HKD cá thể và HKD tiểu chủ), tương đồng với VN. Tuy nhiên, các đối tượng này có các chính sách, quy định để khuyến khích riêng; trong đó DN cá thể được quy định tại luật DN cá thể, còn HKD được quy định tại bộ luật Dân sự. Tại Singapore, Malaysia, Thái Lan, DN cá thể được đăng ký dễ dàng và đóng thuế TNCN; riêng Thái Lan quy định doanh thu trên mức nhất định thì phải lập công ty. Một số nước cũng triển khai các biện pháp hỗ trợ HKD chuyển đổi lên DN. Ví dụ, Hàn Quốc và Nhật Bản có chính sách miễn, giảm thuế trong vài năm đầu khi hộ lên DN; Trung Quốc miễn thuế môn bài và giảm thuế TNCN cho hộ mới chuyển đổi; Indonesia đơn giản hóa báo cáo thuế cho DN siêu nhỏ để khuyến khích hộ đăng ký DN. Bên cạnh đó, các nước chú trọng xây dựng hệ thống thuế điện tử thuận tiện cho cá nhân kinh doanh kê khai, nộp thuế; tích hợp dữ liệu từ nhiều nguồn (ngân hàng, hóa đơn điện tử, máy POS…) để giám sát doanh thu của HKD, chống thất thu.

Từ kinh nghiệm quốc tế, có thể thấy xu hướng chung là tạo điều kiện tối đa về thủ tục và thuế suất cho HKD, nhưng đồng thời có lộ trình đưa các hộ lớn vào khuôn khổ DN chính thức khi họ đủ lớn, nhằm đảm bảo bình đẳng và tăng hiệu quả quản lý thuế.

Ver2Solution theo Thanh niên

Pháp Luật

Thương mại điện tử vượt 31 tỉ USD, siết trách nhiệm sàn bán hàng giả, hàng lậu

Published

2 tuần ago

2 Tháng 1, 2026

Admin Admin

60 triệu người Việt mua hàng online năm 2025 và trung bình mỗi người chi tiêu 400 USD/năm, nhưng thị trường thương mại điện tử vượt 31 tỉ USD vẫn đang là ‘cứ điểm’ tiêu thụ hàng lậu, hàng giả…, lừa đảo, xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng.

Mua hàng online là xu hướng phổ biến

Theo Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương), năm 2025 tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng mạnh mẽ của thương mại điện tử, quy mô thị trường vượt mốc 31 tỉ USD (tăng gấp 2 lần so với năm 2020), chiếm 10% tổng mức bán lẻ và 2/3 tổng giá trị nền kinh tế số.

Việt Nam giữ vững Top 10 quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử nhanh nhất thế giới (từ 20 – 25%/năm) và trong Top 3 ASEAN về quy mô.

Theo thống kê của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, thương mại điện tử trở thành kênh phân phối chủ lực với hơn 60 triệu người tiêu dùng Việt Nam mua hàng online trong năm 2025, tăng gấp 2 lần so với năm 2020 và mức chi tiêu bình quân đạt 400 USD/người/năm.

Nhiều mô hình kinh doanh số bùng nổ: mua sắm qua di động chiếm tới 73% giao dịch và mua hàng online qua mạng xã hội và livestream trở thành xu hướng phổ biến.

Chia sẻ tại buổi tọa đàm “Chống hàng giả và bảo vệ người tiêu dùng trong thương mại điện tử”, do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Tạp chí Tiếp thị và Gia đình tổ chức ngày 18.12 vừa qua, ông Nguyễn Văn Thành, Trưởng phòng Chính sách, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, tiết lộ doanh số “khủng” từ sàn thương mại điện tử Shopee, lên tới 600 – 700 tỉ đồng/ngày. Mạng xã hội TikTok Shop không thua kém khi đạt 2/3 doanh số của Shopee. Theo đó, chỉ trên 2 nền tảng này, mỗi ngày người Việt chi gần 1.000 tỉ đồng mua hàng online.

Tuy nhiên, theo ông Thành, trong giao dịch mua hàng trực tuyến hiện nay, người tiêu dùng đang là đối tượng dễ chịu tác động, thiệt hại lớn nhất với các rủi ro như: mất tiền, bị lừa đảo, xâm phạm tài sản… hoàn toàn có thể xảy ra nếu thông tin sản phẩm không được kiểm soát chặt chẽ.

Thực tế hiện nay, kênh mua hàng online, sàn thương mại điện tử mang lại doanh thu rất lớn cho các nền tảng nhưng đây cũng là “cứ điểm” tiêu thụ hàng giả, hàng lậu, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Theo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, vi phạm trong môi trường thương mại điện tử tiếp tục gia tăng, diễn biến phức tạp, đặt ra nhiều thách thức cho công tác quản lý. Từ các tài khoản bán hàng online năm 2025, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước phát hiện triệt phá nhiều kho hàng lớn như thu giữ 35.000 sản phẩm quần áo giả mạo nhãn hiệu tại Hà Nội; thu giữ 123.000 kg nguyên liệu thuốc lá nhập lậu tại Cao Bằng; chuỗi vụ kiểm tra các cơ sở kinh doanh thời trang tại Sài Gòn Square; kiểm tra kho sữa nhập lậu tại Bạch Mai (Hà Nội); thu giữ trên 100 tấn vải cuộn không rõ nguồn gốc tại Công ty TNHH Trường Vinh Vina; hàng nghìn viên An cung Ngưu Hoàng Nam Dương tại Quảng Ninh…

Siết trách nhiệm, truy vết hàng giả trên thương mại điện tử

Có nhiều năm theo dõi lĩnh vực thương mại điện tử, chia sẻ với Thanh Niên, luật sư Nguyễn Thanh Hải, Giám đốc Công ty luật An Hoàng Gia, Đoàn luật sư TP.Hà Nội, cho rằng luật Thương mại điện tử được Quốc hội thông qua ngày 10.12, có hiệu lực từ 1.7.2026, là một bước thay đổi rất căn bản. Những quy định mới lần này không chỉ nhằm “siết” quản lý, mà quan trọng hơn là tạo một nền tảng pháp lý minh bạch, hiện đại và có tính truy vết cao cho thị trường số.

Trong đó, luật quy định phải định danh người bán bằng VNeID là bước tiến lớn trong minh bạch và truy vết. Quy định yêu cầu xác thực người bán, người livestream bằng VNeID hoặc định danh điện tử hợp lệ là một trong những điểm quan trọng nhất của luật, điều này giúp cơ quan chức năng biết rõ ai đang bán hàng, ai đang livestream quảng cáo.

Nhờ đó, cơ quan chức năng dễ dàng, nhanh chóng truy vết, xử lý hàng giả, hàng nhái, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ để xử lý vi phạm chính xác hơn, chấm dứt tình trạng dùng tài khoản ảo để trốn tránh trách nhiệm.

Cũng theo luật sư Nguyễn Thanh Hải, trong luật Thương mại điện tử, trách nhiệm của các sàn được xác định rõ và chặt chẽ hơn, bởi trước đây nhiều nền tảng tự coi mình là “trung gian” nghĩa là không bán hàng nên không chịu trách nhiệm.

Tuy nhiên, luật Thương mại điện tử mới đã xóa bỏ cách hiểu này. Các sàn phải xác thực người bán, lưu trữ thông tin và cung cấp khi được yêu cầu; kiểm soát nội dung rao bán, ngăn chặn hàng giả, quảng cáo sai.

Các sàn, nền tảng phối hợp xử lý vi phạm, gỡ bỏ nội dung nếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật; bảo vệ người tiêu dùng, có quy trình khiếu nại, hoàn tiền, giải quyết tranh chấp minh bạch, điều này giúp tạo mặt bằng cạnh tranh công bằng hơn, hạn chế tình trạng “thả nổi” từ phía nền tảng.

Luật sư Nguyễn Thanh Hải cũng cho rằng, luật Thương mại điện tử siết chặt quản lý đối với nền tảng nước ngoài khi quy định cơ chế ký quỹ và trách nhiệm bồi thường để đảm bảo bồi thường khi xảy ra thiệt hại đối với người tiêu dùng.

Đây là thông điệp rất rõ ràng, đã kinh doanh tại Việt Nam thì phải tuân thủ pháp luật Việt Nam, quy định này đảm bảo quyền lợi người dùng và tránh trường hợp nền tảng ở nước ngoài gây thiệt hại nhưng không có căn cứ xử lý.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường, cho biết năm 2025 tỷ lệ xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm trên môi trường thương mại điện tử còn thấp so với thực tế phát sinh, chưa đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh vi phạm ngày càng gia tăng.

Năm 2026, lực lượng Quản lý thị trường tiếp tục triển khai công tác kiểm tra, kiểm soát có trọng tâm, trọng điểm đối với các hoạt động kinh doanh trong thương mại điện tử, trong đó tập trung vào các lĩnh vực, sản phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân.

Ver2Solution theo Thanh Niên

Pháp Luật

Vi phạm trên thương mại điện tử gia tăng, lợi dụng livestream bán hàng giả

Published

3 tuần ago

27 Tháng 12, 2025

Admin Admin

Vi phạm trong môi trường thương mại điện tử tiếp tục gia tăng và diễn biến phức tạp, nhiều đối tượng lợi dụng livestream trên mạng xã hội để bán hàng giả, thực phẩm kém chất lượng, không bảo đảm an toàn.

Xử lý hơn 23.000 vi phạm trên thương mại điện tử

Ngày 16.12, tại TP.HCM, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tổ chức hội nghị tổng kết công tác quản lý thị trường năm 2025 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026, có sự tham dự của đại diện các đơn vị thuộc Bộ Công thương và Chi cục Quản lý thị trường 34 tỉnh, thành phố.

Theo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, vi phạm trong môi trường thương mại điện tử tiếp tục gia tăng và diễn biến phức tạp, đặt ra nhiều thách thức cho công tác quản lý, kiểm soát thị trường.

Trong đó, hoạt động livestream bán hàng trên mạng xã hội bị lợi dụng để tiêu thụ thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng, không bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm với thủ đoạn quảng cáo thổi phồng, gắn mác “hàng xách tay”, “đặc sản vùng miền”, “nhà làm”, “sạch 100%” hoặc sử dụng KOL/KOC để tạo lòng tin.

Một số gian hàng còn đăng tải thông tin sai sự thật, sử dụng giấy tờ, bản công bố chất lượng đã hết hạn, bị chỉnh sửa hoặc của thương nhân khác nhằm lừa dối người tiêu dùng.

Trước thực trạng này, lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra kho hàng, cơ sở chế biến, điểm tập kết; giám sát hoạt động quảng cáo, rao bán trực tuyến; phối hợp với công an, hải quan, y tế và các nền tảng thương mại điện tử để truy xuất, xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm.

Qua tổng hợp năm 2025, toàn lực lượng quản lý thị trường kiểm tra 27.540 vụ; phát hiện, xử lý 23.402 vụ vi phạm; thu nộp ngân sách nhà nước gần 372 tỉ đồng… Trong đó, phần lớn các vụ việc kiểm tra, xử lý liên quan đến hàng giả, thực phẩm kém chất lượng, sản phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ…

Bên cạnh xử lý các hành vi vi phạm trong năm 2025, lực lượng quản lý thị trường đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, cảnh báo người tiêu dùng nhận diện hành vi gian lận, nâng cao hiệu quả phối hợp với các lực lượng chức năng trong công tác quản lý, kiểm soát thị trường truyền thống, thương mại điện tử.

Nghiên cứu đề xuất xây dựng luật Quản lý thị trường

Cũng tại hội nghị, nội dung nghiên cứu sửa đổi Pháp lệnh Quản lý thị trường, tiến tới xây dựng luật Quản lý thị trường được lãnh đạo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước và đại diện các địa phương trao đổi, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn công tác quản lý thị trường trong giai đoạn mới.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước nhấn mạnh, năm 2026 – 2027, nhiều luật, nghị định, thông tư quan trọng sẽ có hiệu lực thi hành, như luật Xử phạt vi phạm hành chính (sửa đổi), luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, luật Thương mại điện tử, cùng các quy định liên quan đến an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc hàng hóa.

Theo đó, việc nghiên cứu sửa đổi Pháp lệnh Quản lý thị trường, tiến tới xây dựng luật Quản lý thị trường theo đề án hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam của Bộ Tư pháp là cần thiết, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Cục trưởng Trần Hữu Linh nhấn mạnh, quá trình sửa đổi cần tập trung đánh giá toàn diện thẩm quyền, nhiệm vụ, trách nhiệm của lực lượng quản lý thị trường; rà soát, hoàn thiện quy trình kiểm tra; đơn giản hóa hồ sơ, biểu mẫu và tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy, bảo đảm phù hợp với yêu cầu quản lý thị trường trong tình hình mới.

Đại diện Chi cục Quản lý thị trường nhiều tỉnh, thành phố cho rằng Pháp lệnh Quản lý thị trường hiện hành đã bộc lộ một số bất cập trong quá trình triển khai, đặc biệt về thẩm quyền, quy trình kiểm tra, xử lý vi phạm và cơ chế phối hợp liên ngành.

Trong bối cảnh phương thức kinh doanh không ngừng thay đổi, nhất là sự phát triển nhanh của thương mại điện tử và các mô hình kinh doanh xuyên biên giới, các đại biểu thống nhất nhận định việc sửa đổi pháp lệnh, tiến tới xây dựng luật Quản lý thị trường là yêu cầu cần thiết, nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo cơ sở vững chắc để lực lượng quản lý thị trường thực hiện hiệu quả chức năng kiểm tra, kiểm soát thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và môi trường kinh doanh lành mạnh.

Tại hội nghị, Cục trưởng Trần Hữu Linh cũng lưu ý, năm 2026 là năm tiếp tục tăng cường kỷ cương, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý thị trường. Theo đó, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tập trung triển khai đồng bộ các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước và Chính phủ về phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Ông Linh cũng đề nghị, lực lượng quản lý tiếp tục chủ động theo dõi, phân tích diễn biến thị trường trong nước và quốc tế; tăng cường dự báo, cảnh báo nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, biến động giá các mặt hàng thiết yếu; triển khai công tác kiểm tra, kiểm soát có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân và hoạt động kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử.

Ver2Solution theo Báo Thanh Niên

Pháp Luật

Thêm công cụ hữu hiệu bảo vệ người tiêu dùng trên môi trường thương mại điện tử

Published

3 tuần ago

27 Tháng 12, 2025

Admin Admin

Việc định danh người bán và quy định riêng về livestream trên các nền tảng mạng xã hội trong Luật Thương mại điện tử vừa được thông qua được xem là công cụ hữu hiệu để bảo vệ người tiêu dùng trong bối cảnh thương mại điện tử đang tăng trưởng rất cao, là một kênh quan trọng trong bán lẻ hiện nay.

Mọi thông tin hàng hóa phải được niêm yết rõ ràng

Theo thống kê của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), sau 11 tháng của năm 2025, lực lượng quản lý thị trường (QLTT) cả nước đã kiểm tra gần 20.000 vụ, xử lý 17.108 vụ vi phạm, chuyển điều tra 123 vụ và thu nộp ngân sách hơn 278 tỷ đồng. Riêng về hàng giả và vi phạm sở hữu trí tuệ, lực lượng đã xử lý 3.307 vụ, tổng giá trị hàng hóa vi phạm trên 50 tỷ đồng. Trên môi trường thương mại điện tử (TMĐT), số liệu sau 9 tháng cho thấy, QLTT đã xử phạt tổng cộng 4.052 vụ vi phạm với gần 63 tỷ đồng, gỡ bỏ 44.446 sản phẩm vi phạm và chặn 12.414 gian hàng có dấu hiệu gian lận.

Ông Trần Hữu Linh – Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết, để bảo vệ người tiêu dùng trong TMĐT, lực lượng QLTT đang triển khai quyết liệt Đề án 319 về chống hàng giả trên sàn TMĐT đến năm 2025. Cục cũng đã yêu cầu các sàn lớn như Shopee, Lazada, TikTok Shop tham gia ký cam kết, thiết lập cơ chế phối hợp xác minh và xử lý nhanh gian hàng vi phạm ngay khi có cảnh báo.

Song song với đó, lực lượng QLTT đẩy mạnh một số biện pháp như trao đổi dữ liệu với hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp sở hữu thương hiệu để nhận diện hàng hóa nghi vi phạm; Ứng dụng công nghệ, sử dụng công cụ quét tự động trên nền tảng số để phát hiện gian hàng vi phạm; Tăng kiểm tra thực địa, kết hợp truy quét kho hàng, điểm trung chuyển, cơ sở đóng gói – nơi cung ứng cho hoạt động bán hàng online. Tất cả đều hướng đến mục tiêu bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp chân chính. Ông Linh khẳng định, TMĐT phát triển nhanh, nhưng không thể để trở thành “mảnh đất màu mỡ” cho hàng giả.

Ông Nguyễn Hữu Tuấn – Giám đốc Trung tâm Phát triển (TMĐT) và Công nghệ số thuộc Cục TMĐT và kinh tế số Bộ Công Thương) khẳng định, TMĐT hiện nay không còn được nhìn nhận đơn thuần là một kênh bán hàng bổ sung, mà đã trở thành mô hình kinh doanh cốt lõi, mang tính chiến lược, đóng vai trò động lực then chốt trong quá trình chuyển đổi số của ngành bán lẻ trên phạm vi toàn cầu. Do đó, việc bảo vệ người tiêu dùng trên môi trường TMĐT đang là vấn đề được nhiều người quan tâm. Luật TMĐT vừa được Quốc hội thông qua đã minh chứng rõ ràng cho vấn đề này.

Ông Tuấn cho biết, theo các quy định hiện hành, chủ sở hữu website TMĐT bán hàng có trách nhiệm công bố đầy đủ, chính xác các thông tin liên quan đến chủ thể kinh doanh, bao gồm tên, địa chỉ, thông tin đăng ký kinh doanh và phương thức liên hệ.

Ông Tuấn nhấn mạnh, thông tin về hàng hóa, dịch vụ phải được thể hiện rõ ràng, trung thực, bảo đảm tuân thủ các quy định về nhãn hàng hóa, xuất xứ, chất lượng và giá cả, trong đó cần nêu rõ giá đã bao gồm hay chưa bao gồm thuế, phí vận chuyển và các chi phí phát sinh khác. Website cũng phải công bố điều kiện giao dịch chung, bao gồm chính sách kiểm hàng, đổi trả, bảo hành và cơ chế giải quyết khiếu nại, đồng thời bảo đảm khách hàng thể hiện sự đồng ý riêng biệt với các điều kiện này trước khi giao kết hợp đồng.

“Việc không công bố hoặc công bố không đầy đủ, không chính xác các thông tin bắt buộc có thể dẫn đến xử phạt vi phạm hành chính, với mức phạt tùy theo tính chất và mức độ vi phạm” – ông Tuấn nói.

Có quy định riêng về livestream trên mạng xã hội

Ngoài ra, ông Nguyễn Hữu Tuấn cho biết, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật TMĐT vào ngày 10/12, với sự đồng thuận rất cao. Luật TMĐT đã làm rõ trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động TMĐT, đặc biệt là đối với hoạt động kinh doanh trên mạng xã hội và hình thức livestream bán hàng, qua đó tăng cường minh bạch thông tin và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Luật cũng bổ sung quy định về định danh người bán trên sàn TMĐT gắn với hệ thống định danh điện tử quốc gia, nhằm làm sạch thị trường, hạn chế hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời hỗ trợ hiệu quả cho công tác quản lý thuế và chống thất thu ngân sách nhà nước.

Đáng chú ý, theo đại diện Bộ Công Thương, đối với mạng xã hội có hoạt động TMĐT, Luật đã xác định đây là một loại hình nền tảng riêng, độc lập, được thiết kế hệ thống nghĩa vụ phù hợp với tính chất hoạt động, không áp dụng máy móc các quy định như đối với nền tảng TMĐT trung gian, nhưng vẫn bảo đảm không tạo ra khoảng trống trách nhiệm, đặc biệt trong quản lý nội dung kinh doanh, phối hợp xử lý vi phạm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Với quy định về định danh người bán trên sàn được xây dựng trên cơ sở khai thác hệ thống định danh và xác thực điện tử quốc gia (VNeID) nhằm góp phần làm sạch thị trường TMĐT và hạn chế hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ thông qua khả năng truy vết người bán, đồng thời hỗ trợ hiệu quả công tác quản lý thuế, chống thất thu ngân sách nhà nước. Khi xây dựng quy định này, Chính phủ quán triệt nguyên tắc ứng dụng tối đa hạ tầng số và dữ liệu sẵn có của Nhà nước, không phát sinh thêm thủ tục hành chính không cần thiết đối với người dân và doanh nghiệp, nhưng vẫn bảo đảm công cụ quản lý hữu hiệu cho cơ quan nhà nước.

Ver2Solution theo Báo Pháp Luật