Trong Nước
Tràn lan hàng “3 không”, mạng xã hội hóa “chợ trời”
Không tem nhãn phụ, không hóa đơn, không địa điểm kinh doanh – hiện nay những mặt hàng “3 không” được rao bán tràn lan trên các nền tảng mạng xã hội.
Bát nháo bán hàng không rõ nguồn gốc
Nhập lậu gần 35 tỷ đồng hàng hóa là mỹ phẩm, thực phẩm, thu lợi bất chính hơn 14,9 tỷ đồng, bị xử phạt hành chính hơn 113,75 triệu đồng vào giữa tháng 4/2025 – vụ việc của “hotgirl online” Nguyễn Hoàng Mai Ly (Mailystyle) là ví dụ điển hình cho thực trạng bán hàng không rõ nguồn gốc trên mạng xã hội đang bùng nổ.
Cùng khoảng thời gian, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết, Đội quản lý thị trường (QLTT) số 1, Chi cục QLTT tỉnh Quảng Ninh phối hợp kiểm tra, xử lý 4 vụ vi phạm về an toàn thực phẩm, thu giữ 6.078 sản phẩm thực phẩm nhập lậu, không rõ nguồn gốc, xuất xứ trị giá gần 400 triệu đồng. Trong số này có 3 trường hợp kinh doanh hàng hóa nhập lậu trên mạng xã hội Facebook.
Trên các nền tảng số, mỗi ngày có hàng ngàn buổi livestream giới thiệu mỹ phẩm, thực phẩm chức năng gắn mác “hàng xách tay”, “hàng nội địa Nhật – Hàn”, “siêu phẩm” hay “thần dược”… Những “shop ảo” này hoạt động như chợ trời phiên bản số, nhưng với quy mô hàng triệu lượt tiếp cận, hàng nghìn đơn mỗi ngày. Người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ và người lao động phổ thông, trở thành đối tượng dễ bị thu hút và dễ bị lừa nhất.
Theo tìm hiểu của phóng viên Thời báo VTV, phương thức phổ biến của các nhà bán hàng là lợi dụng hình thức livestream, “thần thánh hóa” công dụng của các sản phẩm, thậm chí “hô biến” mặt hàng không rõ nguồn gốc thành hàng “chính hãng” để đánh vào tâm lý của người tiêu dùng.
Không ít người mua vì tin lời quảng cáo của các nhà bán hàng online mà rước họa vào thân dẫn đến dị ứng, nhiễm trùng da… nhưng đến khi đòi quyền lợi gần như là bất khả thi. Người bán không công khai địa điểm kinh doanh, không hóa đơn, chứng từ, thậm chí sản phẩm không có tem nhãn phụ… đã để lại hệ quả là không ít người tiêu dùng “tiền mất tật mang”.
Sau khi xem một livestream trên TikTok, chị T.K.T, 40 tuổi, đặt mua một “combo tái sinh làn da” với lời quảng cáo hứa hẹn sẽ xóa sạch tàn nhang, tái tạo làn da và trẻ hóa tức thì. Tuy nhiên, chỉ sau gần 1 tuần sử dụng, da mặt chị T. bắt đầu sưng đỏ và ngứa ngáy. Dù đã liên hệ với cửa hàng để yêu cầu hướng dẫn giải quyết nhưng tình trạng của chị vẫn không khả quan hơn. Kết quả là chị phải nhập viện điều trị nội trú do viêm da dị ứng kèm bội nhiễm vi khuẩn.
Trước tình trạng này, một số chuyên gia cho rằng, đây là hậu quả của sự kết hợp giữa ba yếu tố: hoạt động kinh doanh trên mạng xã hội phát triển quá nhanh, tâm lý sính ngoại và ham rẻ của người tiêu dùng cùng với việc thiếu chế tài nghiêm khắc đến từ phía các cơ quan chức năng. Trong khi nhiều người bán hàng lợi dụng quảng cáo để tạo ra sự hợp pháp cho hàng hóa không nguồn gốc của mình thì các nền tảng mạng xã hội lại gần như đứng ngoài cuộc, không có cơ chế kiểm soát hay chịu trách nhiệm với các hành vi thương mại vi phạm ngay trên chính nền tảng.
Tồn tại tình trạng “bán dễ, xử khó”
Thực tế cho thấy, dù hành vi buôn bán hàng lậu, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc đã được quy định rõ trong các văn bản pháp luật hiện hành, nhưng việc xử lý vi phạm trên nền tảng số vẫn đang gặp nhiều thách thức.
Theo luật sư Nguyễn Văn Tuấn, Giám đốc Công ty Luật TNHH TGS nhận định, tình trạng livestream bán hàng hóa không rõ nguồn gốc gắn mác “hàng xách tay”, “hàng nội địa” là hành vi lợi dụng những kẽ hở của pháp luật có chủ đích, cần xử lý nghiêm để bảo vệ người tiêu dùng và lập lại trật tự trong môi trường thương mại điện tử.
Luật sư Nguyễn Văn Tuấn, Giám đốc Công ty Luật TNHH TGS.
Ông Tuấn chỉ rõ, điều 188 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017) cũng quy định, hành vi buôn lậu chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi người vi phạm có dấu hiệu trốn tránh kiểm tra hải quan, gian lận hồ sơ, hoặc thực hiện có tổ chức. Vì thế, với mô hình bán hàng trực tuyến, nơi người bán không kê khai hải quan, không xuất trình hóa đơn, không có pháp nhân đại diện rõ ràng nên việc chứng minh cấu thành tội phạm trở nên rất khó khăn.
“Có một nghịch lý rằng, lợi nhuận thu về từ việc buôn bán hàng hóa không rõ nguồn gốc có thể lên tới hàng chục tỷ đồng, nhưng chế tài xử phạt vẫn còn quá nhẹ so với mức độ vi phạm”, luật sư Tuấn phân tích, “Như trong vụ việc của Mailystyle, lãi gần 15 tỷ đồng nhưng chỉ bị xử phạt hành chính hơn 113 triệu đồng. Mức phạt này tuy đúng theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP hiện hành nhưng thực tế không đủ sức răn đe nếu so với quy mô và lợi ích từ hành vi vi phạm”.
Chuyên gia cho rằng, chính những lỗ hổng trong định lượng vi phạm và cách xác lập hành vi phạm tội đang khiến không ít trường hợp buôn bán hàng hóa trái quy định với quy mô lớn chỉ dừng lại ở mức xử phạt hành chính. Điều này dễ tạo ra tiền lệ xấu, khiến một số người cho rằng nếu bị phát hiện thì chỉ cần nộp phạt là xong, rồi lại tiếp tục hoạt động như cũ.
Đồng tình với quan điểm, ông Hạ Hồng Việt, chuyên gia với 11 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Truyền thông và xây dựng thương hiệu cho biết, nhiều cá nhân bán hàng lẫn người có sức ảnh hưởng như KOL/KOC dù biết rõ rủi ro pháp lý nhưng vẫn lựa chọn “làm ngơ”, bởi lợi nhuận quá lớn, rào cản tiếp cận thị trường quá thấp và chế tài xử phạt nhẹ.
Bên cạnh đó, trách nhiệm đạo đức và trách nhiệm cộng đồng là điều nhiều nhà bán hàng và các KOL/KOC hiện nay còn xem nhẹ. “Người có sức ảnh hưởng không thể viện lý do “không biết” hay “vô ý” khi giới thiệu, thậm chí trực tiếp bán sản phẩm ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Khi bạn có quyền lực truyền thông, bạn cũng phải đối mặt với trách nhiệm tương xứng”, vị chuyên gia nhấn mạnh.
Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) mới đây đã ban hành văn bản số 1149/QLD-MP, yêu cầu Sở Y tế các địa phương tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động kinh doanh mỹ phẩm trên các nền tảng như TikTok, Facebook, YouTube, Zalo và sàn thương mại điện tử; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo đúng quy định pháp luật; thu hồi, tiêu hủy mỹ phẩm giả, kém chất lượng và chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu tội phạm.
Đồng thời, doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về chất lượng, không được sản xuất tại cơ sở chưa đủ điều kiện, không được lưu hành sản phẩm chưa công bố theo quy định. Động thái của cơ quan chức năng cho thấy quyết tâm trong việc lập lại trật tự thị trường hàng hóa, đặc biệt là mỹ phẩm, thực phẩm chức năng trên không gian mạng, nơi hoạt động kinh doanh đang phát triển mạnh mẽ.
Theo dự báo của Statista, quy mô thị trường mỹ phẩm Việt Nam năm 2025 dự kiến đạt 578,77 triệu USD. Dữ liệu từ Metric cho thấy, trong quý I/2025, doanh số bán hàng của các sản phẩm mỹ phẩm trên các sàn TMĐT Việt Nam tăng trưởng trung bình khoảng 27,12% so với quý IV/2024. Xu hướng tiêu dùng này dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng trong quý II/2025.
Theo VTV
Trong Nước
Shopee, TikTok Shop cùng tăng phí sau nhiều năm “đốt tiền”: Thị trường 30 tỷ USD đang đổi luật chơi?
Thị trường thương mại điện tử Việt Nam tăng trưởng mạnh, nhưng việc Shopee và TikTok Shop đồng loạt tăng phí cho thấy cuộc đua “đốt tiền” kéo dài nhiều năm đang dần khép lại, khi các sàn chuyển sang bài toán lợi nhuận và phát triển bền vững.
Theo Báo cáo Doanh thu & Tiêu dùng Thương mại điện tử Việt Nam 2025 của YouNet ECI, tổng giá trị giao dịch trên bốn sàn Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt khoảng 458.160 tỷ đồng trong năm 2025, tăng 26% so với năm trước. Kế hoạch tăng phí trước nhiều chi phí và sức ép cạnh tranh tăng theo.
Shopee vẫn dẫn đầu thị trường với 57,5% thị phần và doanh thu tăng 6%, trong khi TikTok Shop là nền tảng tăng trưởng nhanh nhất khi doanh thu tăng 93%, nâng thị phần từ 26,9% lên 39,6%. Ở chiều ngược lại, Lazada còn khoảng 5,7% thị phần với doanh thu giảm 41%, còn Tiki chỉ khoảng 1%.
Diễn biến thị phần cho thấy cục diện thương mại điện tử Việt Nam đang thay đổi nhanh chóng, khi khoảng cách giữa các nền tảng ngày càng nới rộng. Sự bứt tốc của TikTok Shop đang tạo áp lực cạnh tranh lớn lên các sàn truyền thống, đặc biệt trong cuộc đua giành người bán và người dùng.
Tại talk show “Thương mại điện tử trước áp lực tăng phí: Ai được, ai mất?” của báo Người Lao động mới đây, các vị diễn giả đã phân tích chi tiết về những vấn đề các sàn đang đối mặt.
Shopee, TikTok Shop “chiếm thị phần lớn là công bằng”
Ở góc độ vận hành, ông Nguyễn Quốc Tuấn, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Scareup, công ty tư vấn về chuẩn hóa vận hành cho doanh nghiệp bán lẻ; cựu CEO của Juno và cựu CEO thương hiệu thời trang Hoàng Phúc International cho rằng 2 nền tảng Shopee và TikTok Shop chiếm thị phần lớn là công bằng. Cá nhân ông tin vào quy luật của thị trường: quy luật cung – cầu và sự cạnh tranh công bằng.
Ông cho biết nếu một doanh nghiệp phục vụ thị trường và khách hàng tốt thì vẫn có cơ hội phát triển. Chẳng hạn cách đây 5–7 năm, thị trường có thể gọi là cuộc đua “tam mã” của Shopee, Lazada và Sendo; ngoài ra còn có Tiki. Nhưng sau đó một vài nền tảng đã hụt hơi. Trong khi đó, TikTok chỉ trong khoảng 3–4 năm gần đây đã vào thị trường rất nhanh.
“Trước khi TikTok xuất hiện, nhiều người nghĩ sẽ khó có thêm sàn mới nào vào được thị trường Việt Nam vì thị phần của Shopee hay Lazada đã khá lớn. Nhưng đến hiện tại, chúng ta thấy Shopee vẫn chiếm hơn 50% thị trường, TikTok đang đuổi theo rất nhanh, còn Lazada, Tiki và Sendo thì thị phần khá nhỏ“, ông nói.
Dưới góc độ doanh nghiệp, ông Tuấn nhìn nhận rằng các nền tảng lớn có lợi thế về nguồn lực, đặc biệt là tài chính…Nhưng công bằng thì Shopee hay TikTok đang phục vụ khách hàng rất tốt.
“Cá nhân tôi 3 năm trước không mua hàng trên Shopee vì định kiến là hàng rẻ, kém chất lượng, nếu có vấn đề sẽ không được xử lý. Nhưng giờ quan điểm đó đã thay đổi. Hiện nay tôi rất hài lòng khi mua hàng trên Shopee hay TikTok. Khi lên đó, sản phẩm rất đa dạng, giá cả hợp lý, nhiều ưu đãi; đặc biệt là khâu vận hành, thời gian ship. Nếu có vấn đề sẽ được đổi trả và sàn bảo vệ người tiêu dùng. Tôi nghĩ rằng ở góc độ phục vụ khách hàng tốt và có thị phần lớn, điều đó là công bằng“, ông Tuấn dẫn chứng.
Không chỉ “đốt tiền” như trước
Năm 2025, thương mại điện tử Việt Nam tiếp tục tăng trưởng mạnh. Theo báo cáo từ YouNet ECI, tổng giá trị giao dịch từ bốn sàn Shopee, TikTok Shop, Tiki và Lazada đã đạt hơn 450.000 tỷ đồng, tăng 26% so với năm trước đó. Bộ Công Thương ước tính quy mô thị trường đã vượt 30 tỷ USD và có thể chạm mốc 50–70 tỷ USD vào năm 2030.
Điều này cho thấy mua sắm online không chỉ là xu hướng mà đã trở thành thói quen thường ngày của người tiêu dùng. Tuy nhiên, phía sau đà tăng trưởng đó là áp lực chi phí ngày càng lớn.
Quý IV/2025, sản lượng tiêu thụ giảm 8% trong khi giá bán trung bình tăng tới 33%. Nguyên nhân được chỉ ra từ việc các sàn tăng phí trong những năm qua. Chẳng hạn, trước Tết Nguyên đán 2026, TikTok Shop đã nâng hoa hồng nhiều ngành hàng 1–2%. Tết Dương lịch 2026, Shopee cũng tăng phí cố định 1–3% tùy ngành hàng.
Thực tế này đặt ra câu hỏi liệu áp lực chi phí vận hành buộc các sàn phải lựa chọn hướng đi khác, thay vì chỉ tập trung “đốt tiền” như giai đoạn trước?
Theo ông Nguyễn Minh Đức, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), việc tăng phí dịch vụ của các sàn thực chất thể hiện sự thay đổi chiến lược: các sàn đang chuyển sang cạnh tranh dài hạn để xây dựng mô hình bền vững và an toàn hơn, thay vì cạnh tranh và tăng trưởng nóng như trước.
“Với cơ cấu chi phí như vậy, các sàn có thể cung cấp nhiều ưu đãi hơn cho người mua để thu hút khách hàng. Ví dụ, có những món hàng khi mua trực tiếp bên ngoài giá khoảng 17–18 triệu đồng, nhưng khi đặt trên sàn, sau ưu đãi có thể giảm hơn 3 triệu đồng, chỉ còn khoảng 13–14 triệu đồng. Những ưu đãi đó thường được trích từ phần phí của sàn. Tức là khi các sàn tăng phí, họ thường chuyển một phần thành các chương trình ưu đãi cho người tiêu dùng hoặc cho nhóm khách hàng VIP.
Hiện nay nhiều sàn có gói VIP theo tháng hoặc theo năm; người mua đăng ký gói này sẽ nhận mức ưu đãi cao hơn so với người tiêu dùng thông thường và được hưởng thêm nhiều lợi ích. Điều đó giúp các sàn thu hút người dùng và gắn kết họ với hệ sinh thái thương mại điện tử“, ông Đức phân tích.
Phân tích thêm, chuyên gia Nguyễn Minh Đức cho biết trong 2 năm gần đây các cơ quan nhà nước đang làm rất tốt việc quản lý thị trường, và các doanh nghiệp đang chuyển hóa dần để tuân thủ chặt chẽ quy định. Đối với doanh nghiệp, tuân thủ quy định đồng nghĩa chi phí tăng, và đó cũng là vấn đề các sàn phải cân đối.
“Với những sàn thương mại điện tử lớn tại Việt Nam, việc tuân thủ quy định tạo ra khối lượng công việc rất lớn. Nhưng điều đó giúp mọi thứ minh bạch hơn, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tốt hơn và tạo sự cân bằng với nguồn thu ngân sách nhà nước. Vì vậy việc các sàn tăng phí là hoàn toàn hợp lý“, ông Đức nhấn mạnh.
Trong Nước
Cuộc “đổi ngôi” của niềm tin và hàng chính hãng trên sàn thương mại điện tử
Người tiêu dùng Việt đang ưu tiên chất lượng và hàng chính hãng thay vì chỉ chạy theo giá rẻ trên thương mại điện tử.
Người tiêu dùng không còn “săn” giá rẻ bằng mọi giá mà đang chuyển dịch mạnh mẽ sang ưu tiên hàng chính hãng và chất lượng. Khi niềm tin lên ngôi, các gian hàng chính hãng đã trở thành “đầu tàu” dẫn dắt toàn sàn thương mại điện tử (TMĐT).
Theo dữ liệu từ sàn TMĐT Lazada sau chiến dịch sinh nhật lần thứ 14 vừa qua, hệ thống gian hàng chính hãng (LazMall) đã ghi nhận mức tăng trưởng doanh số (GMV) gấp 15 lần so với ngày thường.
Khi hàng chính hãng “áp đảo” doanh số
Là một tín đồ mua sắm online nhiều năm nay, chị Thu Trang (35 tuổi, TPHCM) kể về sự thay đổi của mình: “Bây giờ lên sàn mua sắm, mình không chỉ nhìn vào giá rẻ nhất nữa. Ưu tiên hàng đầu là phải có nhãn gian hàng chính hãng.
Thà đắt hơn một chút nhưng yên tâm về nguồn gốc và bảo hành, còn hơn mua về rồi lại rước bực vào thân vì hàng giả, hàng nhái”. Quan điểm của của chị Trang phản ánh đúng xu hướng chung của đa số người dùng Việt Nam hiện nay – sau nhiều năm đã quen thuộc và có kinh nghiệm với mua sắm trực tuyến.
Theo báo cáo của Cube Asia, chất lượng sản phẩm hiện là yếu tố quan trọng nhất với người tiêu dùng Việt (27%), cao hơn cả giá và khuyến mãi (24%). Đặc biệt, có tới gần 50% người dùng sẵn sàng trả thêm 10% chi phí chỉ để đảm bảo món hàng đó được bán từ một gian hàng chính hãng.
Những con số này cho thấy sự trưởng thành của thị trường TMĐT Việt Nam. Giai đoạn “bán hàng bằng mọi giá” đang lùi xa, nhường chỗ cho kỷ nguyên của chất lượng và niềm tin.
Điều đó hoàn toàn đúng với những con số tổng kết chiến dịch vừa qua của sàn Lazada. Khác với những năm trước khi yếu tố khuyến mãi, mã giảm giá là “thỏi nam châm” duy nhất, kết quả chiến dịch lần này cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác.
Việc gian hàng chính hãng tăng trưởng doanh số gấp 15 lần đã đưa Việt Nam trở thành thị trường có mức tăng trưởng cao nhất khu vực (gấp 6 lần), đồng thời vượt xa mức tăng trưởng chung của toàn sàn (gấp 8 lần).
Đáng chú ý, LazMall hiện đang “chiếm” tới 71% tổng GMV và đóng góp hơn một nửa (54%) tổng số đơn hàng trong toàn chiến dịch.
“Cơn khát” hàng ngoại và những con số “biết nói”
Một điểm sáng khác trong chiến dịch năm nay là sự bùng nổ của các sản phẩm quốc tế. Từ cuối năm 2025, việc Lazada tích hợp trực tiếp các nền tảng TMall (Trung Quốc) và Gmarket (Hàn Quốc) đã mở ra “kho báu” hàng triệu sản phẩm chính hãng nước ngoài cho người dùng Việt.
Kết quả là đơn hàng từ các gian hàng quốc tế chính hãng đã tăng gấp 6 lần và GMV tăng gấp 8 lần. Người dùng hiện nay có thể dễ dàng ngồi tại nhà để mua sắm từ bách hóa tiêu dùng đến thiết bị công nghệ cao từ Seoul hay Thượng Hải với cam kết chính hãng tuyệt đối.
Có thể kể ra top những ngành hàng bứt phá mạnh mẽ nhất của top 100 nhà bán hàng LazMall so với ngày thường qua chiến dịch sinh nhật, như: Bách hóa tiêu dùng tăng trưởng kỷ lục 215 lần; camera và drone tăng trưởng 185 lần; thiết bị âm thanh tăng trưởng 118 lần. Đặc biệt, nhóm nhà bán hàng này cũng ghi nhận mức tăng GMV đến gấp 31 lần.

Những con số trên cho thấy nhu cầu của người tiêu dùng đối với hàng chính hãng đã không còn dừng lại ở những vật dụng thiết yếu cơ bản, mà đã chuyển sang các sản phẩm nâng cao chất lượng cuộc sống, giải trí và công nghệ chuyên sâu.
Hành trình mua sắm “phẳng hóa” nhờ công nghệ
Ngoài yếu tố niềm tin, Lazada cũng đã có những bước đi dài trong việc tối ưu hóa trải nghiệm người dùng. Giao diện ứng dụng trong năm 2026 đã được đơn giản hóa tối đa. Các ưu đãi được hiển thị rõ ràng ngay tại bước chọn hàng, giúp người dùng không còn phải “đánh vật” với việc thu thập mã giảm giá chồng chéo như trước.
Việc giảm bớt các thao tác thừa và hỗ trợ ra quyết định nhanh hơn đã góp phần khiến số lượng người mua tại các gian hàng đáng tin cậy tăng gấp 4,5 lần.
Đại diện Lazada chia sẻ: “Người dùng ngày càng chủ động và khắt khe hơn. Họ không chỉ tìm giá tốt mà còn tìm sự an tâm. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng nguồn hàng quốc tế lên 40 triệu sản phẩm để đáp ứng sự tin tưởng này”.
Ver2Solution theo Báo Lao Động
Trong Nước
Tại sao TikTok Shop chưa thể vượt Shopee?
Trong thế giới công nghệ, không có ngôi vương nào là vĩnh cửu, tuy nhiên để vượt mặt được Shopee thì TikTok Shop vẫn còn rất nhiều việc phải làm.
Báo cáo Connected Consumer Quý IV/2025 của Decision Lab vừa công bố đã vẽ nên một bức tranh thương mại điện tử (TMĐT) đầy biến động tại Việt Nam. Trong khi các đối thủ như TikTok Shop hay Grab vẫn đang nỗ lực bám đuổi, Shopee và ShopeeFood đang cho thấy sức mạnh của một “hệ sinh thái tích hợp” khi đồng loạt giữ vững vị thế dẫn đầu trong các mảng trọng yếu.
Tuy nhiên, đằng sau những con số hào nhoáng là một cuộc chuyển dịch lớn: Người tiêu dùng không còn chỉ “săn sale”, họ đang săn tìm “trải nghiệm”.
Báo cáo Connected Consumer cho thấy thị trường số Việt Nam trong giai đoạn cuối năm 2025 là cuộc chơi của những ông lớn. Tuy nhiên theo dữ liệu từ Decision Lab, sự phân hóa theo thế hệ đang trở nên rõ rệt hơn bao giờ hết.
Nếu Gen Z vẫn là những người dẫn dắt xu hướng với sự linh hoạt tối đa, thì nhóm Gen X và Millennials lại bắt đầu thắt chặt sự lựa chọn, tập trung vào những nền tảng mang lại sự tiện lợi tổng thể thay vì chỉ chạy theo các mã giảm giá ngắn hạn.
Lòng trung thành của người dùng hiện nay được ví như một “ma trận phân mảnh”. Họ có thể mua quần áo trên TikTok Shop vì tính giải trí, nhưng khi cần các mặt hàng gia dụng hay đồ điện tử có độ tin cậy cao, Shopee vẫn là đích đến hàng đầu.
Đồng quan điểm, báo cáo của Metyis và SellerCraft tháng 10/2025 cho thấy hành vi mua sắm trực tuyến tại Đông Nam Á đang thay đổi khi người tiêu dùng không chỉ sử dụng một nền tảng duy nhất mà có xu hướng mua sắm đa nền tảng, trải nghiệm và so sánh sản phẩm trên nhiều kênh khác nhau trước khi ra quyết định.
Đồng thời, báo cáo của Milieu Insight vào tháng 9 năm 2025 cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt trong kỳ vọng của người mua sắm trực tuyến. Dựa trên nghiên cứu toàn diện với người tiêu dùng tại Việt Nam, Indonesia, Malaysia và Philippines, kết quả cho thấy người tiêu dùng Việt Nam hiện không còn chỉ ưu tiên giá rẻ, mà ngày càng đề cao độ tin cậy, chất lượng dịch vụ và sự minh bạch, nhất quán trong trải nghiệm mua sắm trên các nền tảng thương mại điện tử.
Thương mại xã hội (social commerce) và thương mại dựa trên video (video commerce) trên các nền tảng như TikTok Shop đang định hình lại cách mua hàng theo hướng khám phá dẫn dắt cảm hứng và tương tác dựa trên nội dung.
Trong khi đó, các sàn TMĐT truyền thống như Shopee tiếp tục thu hút người mua dựa trên động cơ tìm kiếm chủ động (search-intent shopping), nơi người dùng đã có nhu cầu rõ ràng về sản phẩm, đồng thời đặt trọng tâm vào độ tin cậy dịch vụ và các chính sách đảm bảo giao dịch.
Sự dịch chuyển này buộc các “ông lớn” phải nhìn nhận lại: Độ phủ rộng thôi là chưa đủ, sự gắn bó lâu dài mới là chìa khóa để thắng cuộc.
Dù chịu áp lực khủng khiếp từ TikTok Shop vốn tận dụng triệt để thế mạnh livestream và nội dung ngắn, Shopee vẫn duy trì vị thế nền tảng mua sắm trực tuyến số 1 tại Việt Nam trong Quý IV/2025.
Theo báo cáo Connected Consumer Quý IV/2025, TikTok Shop đã có những bước tiến đáng kinh ngạc khi tỷ lệ thâm nhập (penetration) đạt mức 58% trên toàn thị trường, đặc biệt bùng nổ ở nhóm Gen Z với tỷ lệ yêu thích nền tảng (preference) đạt tới 19%, tăng đáng kể so với các quý trước.
Tuy nhiên, Shopee vẫn cho thấy bản lĩnh của “anh cả” khi duy trì tỷ lệ thâm nhập áp đảo ở mức 83% và giữ chân được 64% người dùng coi đây là nền tảng mua sắm yêu thích nhất.
Rõ ràng cuộc đổ bộ của TikTok Shop vào thị trường Việt Nam đã tạo nên một cơn địa chấn, thay đổi hoàn toàn cách chúng ta định nghĩa về việc mua sắm trực tuyến. Thế nhưng dù lưu lượng TikTok Shop có hung hãn đến đâu, Shopee vẫn đứng vững ở vị trí số 1.
Vậy câu hỏi đặt ra là: Tại sao sức mạnh giải trí vẫn chưa thể đánh bại được một hệ sinh thái mua sắm truyền thống?
Để hiểu cuộc chiến này, trước hết cần nhìn vào bản chất của hai nền tảng. Shopee hiện thân cho mô hình “The Destination” (Điểm đến). Đây là nơi người tiêu dùng tìm đến khi họ đã có sẵn một ý định mua sắm cụ thể (Intent-based). Họ vào app, gõ tên sản phẩm, so sánh giá và chốt đơn. Sự chuẩn xác của bộ lọc và danh mục hàng hóa khổng lồ biến Shopee thành một “đại siêu thị” trực tuyến không thể thay thế.
Ngược lại, TikTok Shop là đại diện tiêu biểu cho “The Discovery” (Khám phá) thông qua mô hình Shoppertainment.
Theo tờ Financial Times (FT), TikTok đã thành công trong việc biến “thời gian rảnh rỗi thành thời gian giao dịch” bằng cách lồng ghép mua sắm vào dòng chảy giải trí vô tận. Người dùng không vào TikTok để mua cái chổi hay hộp sữa, họ vào để xem video giải trí. Việc mua sắm diễn ra ngẫu hứng khi một video hoặc phiên livestream bất chợt kích thích ham muốn của họ (Discovery-based).
Đây là thế mạnh nhưng cũng là điểm yếu của TikTok: Mua sắm dựa trên cảm xúc thường thiếu tính bền vững và khó xây dựng được thói quen mua sắm định kỳ cho các mặt hàng thiết yếu.
Đúng là TikTok Shop đang bán được hàng giá trị cao như ô tô, xe máy và đồ điện tử đắt tiền, nhưng tần suất và mục đích vẫn khác biệt. Người ta mua ô tô trên livestream vì đó là một “sự kiện” (event). Còn Shopee phục vụ nhu cầu “hàng ngày” và “tìm kiếm chủ động”. TikTok Shop hiện tại giống như một sàn diễn thời trang/triển lãm, còn Shopee là cái kho. Để duy trì dòng tiền ổn định, cái kho luôn quan trọng hơn sàn diễn.
Dù tăng trưởng thần tốc về doanh số, TikTok Shop vẫn đang vấp phải những rào cản mang tính hạ tầng. Đây là những thứ mà các nền tảng TMĐT truyền thống như Shopee đã mất nhiều năm để hoàn thiện.
Thứ nhất là câu chuyện về niềm tin và độ sâu dữ liệu. Theo nhận định từ tờ South China Morning Post (SCMP) và báo cáo của Ecomobi, TikTok Shop phát triển mạnh theo mô hình “livestream-driven e-commerce” (thương mại dựa trên nội dung/livestream) nên hệ thống review của TikTok Shop có tồn tại nhưng Tổng giá trị hàng hóa giao dịch (GMV) lại dựa nhiều vào livestream và influencer, nơi vai trò của người sáng tạo nội dung trở thành yếu tố trung tâm trong quá trình ra quyết định mua hàng.
Trong khi đó, Shopee sở hữu “mỏ vàng” là hệ thống đánh giá (review) cực kỳ đồ sộ. Đối với các sản phẩm có giá trị cao như đồ điện tử hay mỹ phẩm đắt tiền, người mua cần sự bảo chứng từ hàng nghìn người đi trước.
Tờ Nikkei Asia từng nhận định rằng niềm tin vào hạ tầng và tính minh bạch của các gian hàng chính hãng (Mall) là “hào bảo vệ” vững chắc nhất của các nền tảng TMĐT truyền thống trước làn sóng Social Commerce.
TikTok Shop, với bản chất là nội dung sáng tạo, đôi khi khiến người dùng e ngại về khoảng cách giữa hình ảnh lung linh trên livestream và thực tế sản phẩm nhận được. Trái lại dù hệ thống Shopee Mall chưa hoàn hảo, nhưng với cam kết hàng chính hãng vẫn là một “tấm thẻ bài” quyền lực giúp giữ chân khách hàng khó tính.
Lợi thế của Shopee không nằm ở việc “không có hàng giả”, mà nằm ở cơ chế xử lý khiếu nại và lịch sử dữ liệu. Một gian hàng trên Shopee có 5 năm hoạt động với hàng triệu đánh giá 5 sao là một “di sản” mà TikTok Shop chưa thể có ngay. TikTok Shop đang đi rất nhanh bằng cách dùng sức mạnh của KOL để bảo chứng, nhưng niềm tin vào một cá nhân (KOL) luôn rủi ro hơn niềm tin vào một hệ thống vận hành có cam kết cho người mua (Shopee Mall).
Thứ hai là sức mạnh của một hệ sinh thái khép kín. Sự liên kết giữa Shopee, ShopeeFood và ví ShopeePay tạo thành một vòng lặp sử dụng cực kỳ chặt chẽ, tạo nên “ecosystem stickiness” (độ gắn kết hệ sinh thái) trong hành vi tiêu dùng số tại Việt Nam.
Theo báo cáo “Ecommerce in Southeast Asia” (2025) của Momentum Works, khi TMĐT Đông Nam Á chuyển sang mô hình bền vững và chú trọng hơn đến hiệu quả chi phí, các nền tảng lớn đang tìm cách cân bằng giữa tăng trưởng và lợi nhuận, đồng thời tái cấu trúc hoạt động logistics, vận hành và chi phí monetization để cải thiện hiệu quả đơn vị.
Điều này đồng nghĩa rằng tích hợp nhiều dịch vụ và nâng cao tương tác giữa các mảng có thể giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa đòn bẩy hoạt động (operating leverage) và giảm chi phí trung bình cho mỗi đơn hàng nhờ tần suất sử dụng của người dùng tăng lên trên nhiều mảng khác nhau.
Việc người dùng có thể dùng xu tích lũy từ việc mua quần áo để giảm giá cho bữa trưa trên ShopeeFood hay dùng Shopee Pay để thanh toán đơn hàng TMĐT đã tạo ra một sự gắn kết về mặt lợi ích mà TikTok Shop hiện tại chưa thể sao chép. Khi sự tiện lợi đã trở thành thói quen, chi phí để khách hàng rời bỏ hệ sinh thái này sang một nền tảng khác là rất cao.
Bởi vậy kể cả khi Grab tung mã giảm giá sâu hơn ShopeeFood, hay TikTok Shop liên kết với các ví khác (như MoMo/ZaloPay) tốt hơn thì sinh thái của Shopee cũng khó bị “đánh sập” dễ dàng.
Nếu Shopee là “mặt trận” mua sắm hàng hóa, thì ShopeeFood chính là “cánh tay nối dài” giúp hoàn thiện trải nghiệm sống hằng ngày của người dùng. Báo cáo của Decision Lab cho thấy trong Quý IV/2025, ShopeeFood cùng với GrabFood tiếp tục thống trị mảng giao đồ ăn tại Việt Nam, bỏ xa các đối thủ khác trong bảng xếp hạng về mức độ phổ biến.
Sự cộng hưởng này không chỉ giúp ShopeeFood tận dụng được tệp người dùng khổng lồ sẵn có của Shopee mà còn gia tăng tần suất tương tác của khách hàng với hệ sinh thái tổng thể.
Bên cạnh đó, không ngồi yên nhìn đối thủ chiếm lĩnh mảng video, Shopee đã thực hiện một cú phản đòn trực diện bằng cách “Social hóa” nền tảng của mình. Việc đẩy mạnh Shopee Live và Shopee Video trong suốt năm 2025 và những năm trước đó, tích hợp các nội dung mang tính tương tác cao đã giúp nền tảng này giữ chân người dùng ở lại ứng dụng lâu hơn.
Thay vì chỉ vào để mua và thoát, người dùng giờ đây có thể xem livestream, chơi game nhận xu, một chiến lược “tất cả trong một” vô cùng hiệu quả để đối đầu trực diện với mô hình mua sắm kết hợp giải trí của các đối thủ trẻ tuổi.
Lợi thế của Shopee là đi từ “giao dịch” sang “giải trí”. Khi người dùng đã tin tưởng về khâu vận hành, logistics và thanh toán, việc Shopee thêm vào các yếu tố livestream sẽ dễ dàng hơn nhiều so với việc TikTok (một mạng xã hội) phải loay hoay giải quyết bài toán kho bãi, vận chuyển và kiểm soát chất lượng hàng hóa của hàng triệu nhà bán lẻ.
Từ hai xuất phát điểm khác nhau đó, cách tiếp cận live commerce của mỗi bên cũng đang dần tách nhánh. Shopee Live ngày càng “vui” hơn, với nhiều nội dung mang tính giải trí đan xen cùng việc giới thiệu sản phẩm và chốt đơn, nhằm dung hòa giữa nhu cầu mua sắm và nhu cầu giải trí, qua đó nâng chất lượng trải nghiệm cho người xem.
Trong khi đó, TikTok Shop, từ nền tảng giải trí bước sang thương mại, với các phiên live mang màu sắc “thuần thương mại” rõ nét hơn, tập trung tối đa vào việc giới thiệu sản phẩm và kêu gọi đặt hàng, với mục tiêu chuyển hóa càng nhiều người xem thành người mua càng tốt.
Nói cách khác, TikTok Shop phải làm bài toán biến người đang xem giải trí thành người mua, trong khi Shopee chủ yếu thúc đẩy người mua có chủ đích trở thành người thanh toán, đồng thời đáp ứng thêm nhu cầu giải trí ngay trong ứng dụng.
Sức mạnh thực sự của Shopee là đầu tư vào hệ sinh thái thương mại điện tử từ 10 năm trước và tiếp tục cải tiến, từ vận hành, kho bãi, chăm sóc và hỗ trợ người dùng, cho phép nền tảng này đáp ứng và nâng cao trải nghiệm người mua ở mọi điểm chạm dù là mua trên Live, Video hay tìm kiếm.
Người dùng hiện nay rất nhạy cảm với chất lượng dịch vụ và tốc độ giao hàng. Bên cạnh yếu tố giá và khuyến mãi, mức độ hài lòng và chất lượng dịch vụ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quyết định lựa chọn nền tảng
Đồng quan điểm, ông Thue Quist Thomasen, Giám đốc điều hành Decision Lab, nhận định trong báo cáo Connected Consumer: “Lòng trung thành của người dùng ngày càng phân mảnh, còn sở thích thì tái phân hóa theo từng thế hệ. Những thương hiệu chiến thắng sẽ là những đơn vị biết lựa chọn kênh phù hợp, tập trung vào các nền tảng tạo ra sự gắn bó lâu dài.”
Điều này đồng nghĩa với việc TikTok Shop sẽ vẫn tiếp tục lớn mạnh ở phân khúc khách hàng trẻ Gen Z và các ngành hàng mang tính ngẫu hứng như thời trang. Tuy nhiên, để “soán ngôi” hoàn toàn Shopee, TikTok Shop cần nhiều hơn là những phiên livestream nghìn tỷ. Nền tảng này cần một hệ sinh thái thương mại điện tử hoàn chỉnh, và năng lực vận hành đủ mạnh đủ mạnh để người dùng yên tâm gửi gắm “chiếc ví” của mình cho những nhu cầu thiết yếu hàng ngày.
Dù có nhiều lợi thế, Shopee cũng đang đối mặt với những thách thức về lòng trung thành. Đối với Shopee và ShopeeFood, bài toán trong năm 2026 sẽ không còn là làm thế nào để có thêm 1 triệu người tải app, mà là làm thế nào để 1 triệu người đó thực hiện giao dịch mỗi ngày.
Việc cá nhân hóa trải nghiệm dựa trên AI, tối ưu hóa hệ sinh thái thanh toán số và đặc biệt là nâng cao chất lượng dịch vụ hậu cần sẽ là những “biến số” quyết định liệu Shopee có thể giữ vững ngôi vương trước sự tấn công không ngừng nghỉ từ các đối thủ ngoại.
Ngoài ra theo phân tích của Sendcloud vào tháng 2/2026, trong bối cảnh thị trường TMĐT chuyển từ chiến lược “đốt tiền để giành thị phần” sang mô hình tập trung vào lợi nhuận và hiệu quả vận hành, nhiều chuyên gia trong ngành cho rằng các chỉ số như chi phí trên mỗi lượt chuyển đổi (Cost per Conversion) và chi phí thu hút một khách hàng mới (Customer Acquisition Cost – CAC) ngày càng trở nên trọng yếu trong việc đánh giá hiệu quả đầu tư và tính bền vững của doanh nghiệp.
Nhiều phân tích thị trường giai đoạn 2025-2026 cũng nhấn mạnh sự chuyển dịch này, khi các công ty thương mại điện tử bắt đầu ưu tiên khả năng sinh lời và mức độ trưởng thành trong vận hành, quản trị thay vì chỉ theo đuổi tốc độ tăng trưởng doanh thu hoặc tổng giá trị giao dịch đơn thuần.
Các sàn thương mại điện tử như Shopee và TikTok Shop đã có nhiều thay đổi về phí sàn trong năm qua. Đây có thể xem là bước tái cấu trúc ngành thương mại điện tử, về mặt ngắn hạn người bán thấy chi phí bán hàng trên sàn tăng cao so với trước, khiến họ có những băn khoăn liệu thương mại điện tử có còn là sân chơi phù hợp.
Nhìn về mặt dài hạn, nhà bán sẽ có lợi từ những đầu tư nâng cấp của sàn như hệ thống vận hành, logistics, các công cụ bán hàng.
Kết thúc năm 2025, Shopee vẫn tạm thắng nhờ sự ổn định và tính hệ thống. Tuy nhiên trong thế giới công nghệ, không có ngôi vương nào là vĩnh cửu. Cuộc chiến tiếp theo sẽ nghiêng về phía những nền tảng vận hành hiệu quả, đáp ứng tốt nhu cầu ngày càng cao của người dùng và thực sự là cánh tay nối dài cho nhà bán, không “đốt tiền” nhưng vẫn duy trì được tăng trưởng.
*Nguồn: Connected Consumer Q4/2025 – Decision Lab, Momentum Works, Nikkei, SCMP, FT
Ver2Soution theo Cafebiz
-
Livestream10 tháng agoTài liệu nghiên cứu phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua sắm ngẫu hứng của người tiêu dùng
-
Tâm Lý Học NTD10 tháng agoSự khác nhau giữa 3 kênh bán hàng phổ biến trên thị trường Facebook – Tiktok – Shopee
-
Công Nghệ Phần Cứng8 tháng agoMeta sẵn sàng định nghĩa lại thiết bị chủ đạo của tương lai
-
Social10 tháng agoMột sinh vật mới tồn tại giữa sự sống và không phải sự sống
-
Công Nghệ Phần Mềm8 tháng agoỨng dụng lên top vượt ChatGPT
-
Xu Hướng9 tháng agoNghành du lịch doanh thu tăng mạnh nhờ xu hướng ‘Vietnam is calling’
-
Trong Nước10 tháng agoCập nhật quan trọng trong tuần từ 22–28/6/2025 – Thống kê số liệu thị trường, quy định và tính năng mới của 4 sàn Thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam
-
Livestream10 tháng agoLivestream nhẹ nhàng mà doanh thu đậm sâu











