Với một bộ phận Gen Z và thế hệ Millennials Trung Quốc, khởi nghiệp không hẳn bắt đầu từ một ý tưởng kinh doanh lớn. Một số người lựa chọn con đường này sau khi bị sa thải khỏi các công ty công nghệ lớn; những người khác muốn thoát khỏi môi trường làm việc có cường độ cao.
Tâm Lý Học NTD
Gen Z thế hệ bất hạnh nhất trong lịch sử: Lo lắng nhất, sợ rủi ro nhất, căng thẳng nhất, kiệt sức nhất và cô đơn nhất
Báo cáo hạnh phúc thế giới (World Happiness Report) nhận định những người từ 13 đến 28 tuổi, Gen Z thế hệ bất hạnh nhất trong lịch sử, lo lắng nhất, sợ rủi ro nhất, căng thẳng nhất, kiệt sức nhất và cô đơn nhất.
Tờ Business Insider (BI) nhận định sự tuyệt vọng và hoảng loạn đang lan rộng trong thế hệ Gen Z, từ 13 đến 28 tuổi, khi cuộc sống ngày càng khó khăn hơn.
Năm 2024, Báo cáo hạnh phúc thế giới (World Happiness Report-WHR) nhận định những người thuộc thế hệ Gen Z là thế hệ bất hạnh nhất (Unhappiest Generation).
Theo báo cáo này, những yếu tố như đại dịch Covid-19, biến đổi khí hậu, sa thải hàng loạt vì trí thông minh nhân tạo (AI), thị trường hôn nhân ngập tràn lừa tình trên các ứng dụng đã biến Thế hệ Gen Z thành những người lo lắng nhất, sợ rủi ro nhất, căng thẳng nhất, kiệt sức nhất và cô đơn nhất.
Tuy nhiên tờ BI cho rằng như vậy vẫn là chưa đủ khi thế hệ ngoài 20 tuổi hiện nay có thể là thế hệ bị từ chối nhiều nhất trong lịch sử loài người.
Bị từ chối
Khi cô Emy tốt nghiệp Học viện Pratt vào tháng 5/2020 chuyên ngành điêu khắc tại New York, cô gái 26 tuổi này chẳng thể xin được việc làm. Thế là cô lại tham gia trại huấn luyện lập trình chuyên sâu kéo dài 9 tháng và bắt đầu nộp đơn xin việc ngành công nghệ với hy vọng đổi đời.
Dẫu vậy, sự nghiệp của cô gái 26 tuổi này vẫn chẳng đi đến đâu sau khi bị từ chối đến 10 vị trí do ngành công nghệ đang bước vào đợt sa thải hàng loạt, khiến Emy ngày càng chán nản.
“Đây giống như một con đường khác tiếp tục đưa tôi đến sự tồi tệ”, cô Emy nói.
Cuối cùng, Emy tìm được việc làm quản lý văn phòng tại một tổ chức phi lợi nhuận và nhanh chóng mất đi các kỹ năng lập trình của mình do không thực hành.
Năm 2024, Emy tiếp tục nộp đơn cho hơn 400 vị trí trong các ngành truyền thông, hành chính và dịch vụ nhưng đều bị từ chối.
“Tôi cảm thấy rất khốn khổ và điều này đang ăn mòn bản thôi. Tôi không có một cuộc sống mà tôi cảm thấy đáng sống vào lúc này”, cô Emy ngậm ngùi nói khi đang phải sống nhờ nhà họ hàng ở California và làm việc bán thời gian với mức thu nhập chủ 700 USD/tháng.
Trường hợp của Emy chỉ là một trong vô số những bạn trẻ hiện nay đang mắc kẹt trong cuộc cuộc sống, trở nên mất phương hướng và hoảng loạn.
Theo BI, thế hệ Gen Z đang phải đối mặt với sự căng thẳng chưa từng có do công nghệ tạo ra khi mọi người chỉ cần nhấp, vuốt hoặc nhắn tin trực tiếp là có thể đạt được thông tin mình muốn nhanh chóng với quy mô chưa từng có.
Từ giáo dục, sự nghiệp cho đến tình yêu, chưa bao giờ những người trẻ tuổi có nhiều cơ hội tiếp cận với mọi thứ như vậy, hậu quả là chưa bao giờ những người trẻ tuổi lại bị từ chối thường xuyên như vậy.
Mô hình giáo dục online bùng nổ khiến tấm bằng mất giá, sự trỗi dậy của AI khiến doanh nghiệp sa thải hàng loạt, vô số ứng dụng hẹn hò khiến bạn trẻ mắc kẹt với lừa tình để rồi đêm về lủi thủi với thú cưng. Thậm chí ngay cả những gen Z có việc làm cũng ngập trong sự lo lắng, kiệt sức vì cố gắng hoàn thành nhiệm vụ trước thời hạn (deadline).
Thờ ơ với hôn nhân
Trong những năm 1960, hầu hết người Mỹ kết hôn ở độ tuổi đầu 20 với những người bạn đời mà họ gặp thông qua các vòng tròn xã hội của mình. Thế nhưng ngày nay họ dành gần một thập kỷ chỉ để hẹn hò với độ tuổi trung bình để kết hôn lần đầu là 31,1 đối với nam giới và 29,2 đối với nữ giới.
Điều đáng nói là khác với những thế hệ trước, giới trẻ ngày này được trang bị một kho ứng dụng có thể kết nối tìm bạn đời, nhưng chính điều này lại khiến thế hệ Gen Z bị từ chối nhiều hơn. Mỗi giờ trôi qua, vô số bạn trẻ “quẹt trái” trên Tinder hay từ chối tình cảm qua tin nhắn trên mạng xã hội.
Mặc dù có nhiều khả năng tiếp cận các đối tác tiềm năng hơn bao giờ hết nhưng giới trẻ lại đang ngày càng cô đơn.
Số liệu khảo sát năm 2024 của Hinge cho thấy 90% thế hệ Gen Z muốn tìm kiếm tình yêu nhưng 44% lại chưa có hoặc có rất ít kinh nghiệm hẹn hò.
Đáng ngạc nhiên hơn, 56% số bạn trẻ được hỏi cho biết nỗi sợ bị từ chối đã ngăn cản họ theo đuổi một mối quan hệ, cao hơn so với 51% đối với những người được hỏi thuộc thế hệ trước.
“Đó là một con số đáng ngạc nhiên đối với tôi”, giám đốc Logan Ury của Hinge cho biết.
Theo Utty, nỗi lo lắng ngày càng gia tăng về hôn nhân trong xã hội đến từ phương tiện truyền thông, những vụ bê bối, lừa tình và rắc rối do các ứng dụng hẹn hò đem lại khiến giới trẻ ngày nay mất dần hứng thú với tìm bạn đời.
Bên cạnh đó, việc có quá nhiều ứng dụng hẹn hò khiến các bạn trẻ thời nay không đủ kiên nhẫn để duy trì mối quan hệ bởi họ có thể nhanh chóng tiếp cận được những đối tượng khác. Vậy là nhiều mối quan hệ và sự đổ vỡ diễn ra nhưng chẳng ai học được bài học gì.
“Có khả năng phục hồi đến từ sự từ chối thường xuyên khiến họ trở nên tuyệt vời khi tiếp tục, nhưng sau đó họ ít được trang bị hơn cho những thách thức trong mối quan hệ thực tế đòi hỏi sự thỏa hiệp và kiên nhẫn”, nhà trị liệu Jeff Guenther nói với tờ BI.
Đó là chưa kể đến những tư tưởng được lan truyền trên mạng xã hội về sự độc lập, sự độc thân hay những quan điểm độc hại về cuộc sống vật chất làm méo mó các giá trị truyền thống trong hẹn hò lẫn hôn nhân.
Theo Guenther, giới trẻ ngày nay ngày càng không muốn dính líu đến hẹn hò hay hôn nhân khi nguồn lực tài chính, thời gian và sức khỏe của họ có hạn.
Thế hệ lo sợ nhất
Trong thập niên 1960, hơn một nửa số học sinh chỉ nộp đơn vào một trường đại học duy nhất thì đến mùa tuyển sinh 2023-24 trung bình một ứng viên nộp đơn vào 6,65 trường liên kết trên Common App, tăng 7% so với năm trước.
Chỉ trong hai thập kỷ qua, số lượng đơn đăng ký vào 67 trường đại học tuyển chọn khắt khe nhất của đất nước đã tăng gấp ba lần, lên gần 2 triệu đơn mỗi năm.
Thế hệ Z đang gõ cửa nhiều cánh cửa tương lai của họ hơn bao giờ hết và đổi lại, nhiều cánh cửa bị đóng sầm lại trước mặt họ. Chính điều này đang khiến ngày càng nhiều bạn trẻ trở nên bất ơn và lo lắng hơn so với những thế hệ đi trước.
Tờ BI cho hay anh Dylan, một sinh viên 22 tuổi của Đại học New York cho biết mình từng có thành tích xuất sắc ở cấp 3 nhưng vẫn nộp đơn vào khoảng 20 trường vì cảm thấy “bất an” so với các bạn cùng lứa.
“Tôi biết rất nhiều người đã nộp đơn vào 20 đến 40 trường”, anh Dylan ngậm ngùi nói khi cuối cùng chỉ nhận được ba hoặc bốn lời chấp nhận, khiến chàng trai này nản lòng.
Hy hữu hơn, một thanh niên 18 tuổi đến từ Palo Alto, California, đã kiện hệ thống Đại học California và Đại học Washington vào tháng 2/2025 sau khi nộp đơn vào 18 trường và bị 16 trường từ chối.
Theo đó, thanh niên này cáo buộc phân biệt chủng tộc đối với “các ứng viên người Mỹ gốc Á có trình độ cao”.
Đại học khó khăn là thế nhưng theo BI, quy mô của sự từ chối trong quá trình tìm việc còn khủng khiếp hơn gấp bội.
Thông qua LinkedIn, Workday và sự phổ biến của các trang web việc làm trực tuyến khác, giới trẻ ngày nay nộp đơn xin việc một ngày nhiều hơn so với thế hệ trước, và đương nhiên là bị từ chối nhiều hơn.
Số liệu của Greenhouse cho thấy tháng 2/2019, bình quân một vị trí văn phòng nhận được 93 đơn xin việc thì đến tháng 2/2025, con số này lên đến 244 hồ sơ. Điều này nghĩa là với mỗi lời chấp nhận việc làm là 243 lời từ chối đi kèm.
Dù câu chuyện xin việc khó khăn diễn ra ở mỗi thế hệ nhưng theo BI, Gen Z đang là thế hệ duy nhất mới vào nghề nhưng phải đối mặt hiện tượng bị từ chối nhiều đến vậy.
Hậu quả là các bạn trẻ giờ đây nộp đến hàng trăm hồ sơ.
Anh Christopher, một thanh niên 24 tuổi tốt nghiệp chuyên ngành tài chính, cho biết anh đã nộp đơn xin việc vào 400 công việc trong lĩnh vực tài chính và 200 công việc trong lĩnh vực bán hàng trước khi tìm được một công việc mà anh chưa thực sự hài lòng.
Chàng thanh niên 24 tuổi này cho biết những người bạn tốt nghiệp ngành khoa học máy tính của anh thậm chí đã gửi hàng nghìn đơn xin việc.
Phũ phàng hơn, kể từ khi tốt nghiệp Barnard năm ngoái, Catherine đã nộp đơn xin việc vào 300 công ty và phỏng vấn 20 công ty trong số đó nhưng không một lời hồi âm. Cô gái 23 tuổi này cho biết việc đầu tư hơn vào mạng lưới quan hệ xã hội, tìm kiếm giới thiệu hay cải thiện hồ sơ cá nhân chẳng có nghĩa lý gì nữa.
“Tôi đã ngồi qua sáu vòng phỏng vấn, một bài kiểm tra thực hành và nhiều hơn nữa cho một vị trí duy nhất và sau đó, sau nhiều tháng chờ đợi, thậm chí không nhận được email từ chối phù hợp. Bởi vậy tốt hơn là không nên hy vọng quá nhiều hoặc cố gắng quá mức”, cô gái 23 tuổi này chia sẻ.
*Nguồn: Business Insider
Continue Reading
Thay vì tìm kiếm một công việc mới sau khi mất việc hoặc rời bỏ môi trường doanh nghiệp áp lực cao, ngày càng nhiều người trẻ Trung Quốc lựa chọn “lập công ty một người”…
Theo Wall Street Journal, Wu Songyun, 35 tuổi, từng làm trong lĩnh vực thương mại quốc tế tại Thành Đô. Áp lực công việc và thời gian làm việc kéo dài khiến cô thường xuyên mất ngủ. Năm 2024, Wu nghỉ việc và thành lập TideFlow, một ứng dụng theo dõi giấc ngủ, cung cấp các bài tập thiền và gợi ý cải thiện chất lượng nghỉ ngơi.
“Áp lực công việc quá lớn. Bây giờ tôi thấy tốt hơn”, Wu nói.
7 TRIỆU DOANH NGHIỆP MỘT NGƯỜI MỚI ĐƯỢC THÀNH LẬP
Nhưng TideFlow chưa đạt được kết quả như kỳ vọng. Sau khi ra mắt trong một thị trường cạnh tranh gay gắt tại Trung Quốc, ứng dụng mới có khoảng 1.000 người dùng, trong đó khoảng 35 người trả phí. Công ty vẫn thua lỗ hàng tháng.
Wu là một trong số ngày càng nhiều người Trung Quốc lựa chọn thành lập doanh nghiệp chỉ với một người. AI được sử dụng để hỗ trợ nhiều công việc trước đây thường cần cả một đội ngũ, từ lập trình, chăm sóc khách hàng đến tiếp thị sản phẩm.
Theo truyền thông Trung Quốc, hơn 7 triệu doanh nghiệp một người mới được thành lập trong năm 2025, tăng khoảng 42% so với năm 2024. Con số này bao gồm nhiều loại hình kinh doanh khác nhau, không chỉ các startup AI.
Sự phát triển của mô hình này diễn ra trong bối cảnh thị trường việc làm của người trẻ Trung Quốc gặp nhiều sức ép. Chính quyền địa phương tại một số trung tâm công nghệ đang đưa ra các chính sách hỗ trợ như nhà ở, không gian văn phòng và phiếu sử dụng năng lực tính toán AI với chi phí thấp hơn. Hàng trăm vườn ươm dành cho các doanh nghiệp siêu nhỏ cũng xuất hiện tại những trung tâm công nghệ như Hàng Châu và Thâm Quyến.
“AI đang tạo ra tất cả những lo ngại về việc thay thế việc làm”, Guo Shan, đối tác tại công ty tư vấn Hutong Research ở Thượng Hải, nhận xét. Theo bà, các công ty một người có thể trở thành “một cơ hội việc làm”.
Với chính quyền Trung Quốc, xu hướng này đồng thời gắn với hai mục tiêu: thúc đẩy ứng dụng AI trong nền kinh tế và tạo thêm cơ hội việc làm cho lực lượng lao động trẻ.
TỰ KINH DOANH ĐỂ THOÁT KHỎI ÁP LỰC VIỆC LÀM
Làn sóng khởi nghiệp một người không chỉ xuất hiện tại Trung Quốc. Tại Mỹ, xu hướng này cũng đang phát triển khi AI giúp một cá nhân có thể đảm nhiệm nhiều công việc vốn cần cả nhóm nhân sự. CEO OpenAI Sam Altman từng dự đoán AI sẽ tạo ra công ty một người đầu tiên có giá trị 1 tỷ USD.
Tại Trung Quốc, mô hình này có thêm một số điều kiện thuận lợi. Chi phí vận hành thấp, các mô hình AI mã nguồn mở do doanh nghiệp Trung Quốc phát triển ngày càng phổ biến, trong khi mạng lưới sản xuất và cung ứng dày đặc giúp các doanh nghiệp nhỏ dễ tiếp cận nguồn lực sản xuất.
Nhưng với một bộ phận Gen Z và thế hệ Millennials Trung Quốc, khởi nghiệp không hẳn bắt đầu từ một ý tưởng kinh doanh lớn. Một số người lựa chọn con đường này sau khi bị sa thải khỏi các công ty công nghệ lớn; những người khác muốn thoát khỏi môi trường làm việc có cường độ cao.
Tại Honghub, một cộng đồng dành cho các doanh nhân một người ở Hàng Châu, nhu cầu về sự tự chủ thể hiện khá rõ. Cộng đồng này do nhà đầu tư Johnny Zou thành lập vào tháng 9/2025, hiện có hơn 50 công ty một người. Nhiều doanh nghiệp được nhận khoản vốn khởi nghiệp lên tới 50.000 USD từ vườn ươm.
Theo Zou, khoảng một phần ba số người sáng lập từng khởi nghiệp trước đó, trong khi một phần ba từng làm việc tại các công ty công nghệ lớn.
Hàng Châu là địa điểm thuận lợi cho mô hình này khi vừa là trung tâm thương mại điện tử vừa là một trong những điểm nóng AI của Trung Quốc. Alibaba và DeepSeek đều đặt hoạt động tại khu vực này.
Chính quyền địa phương cũng đang tìm cách thu hút các doanh nhân một người. Tháng 3/2026, quận Thượng Thành, nơi Honghub đặt trụ sở, công bố kế hoạch thu hút 1.000 người kinh doanh một người trong năm nay. Quận dự kiến dành hơn 200.000 feet vuông diện tích văn phòng và thành lập quỹ gần 150 triệu USD cho các dự án.
Tuy nhiên, hỗ trợ về mặt bằng hay vốn không đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp này có thể nhanh chóng tạo ra doanh thu. Theo khảo sát của Honghub với 1.500 công ty một người, hơn một nửa có doanh thu dưới 1.000 USD mỗi tháng.
Bob Chen, nhà đầu tư tại quỹ đầu tư mạo hiểm BVF ở Thượng Hải, cho biết ông chưa đầu tư vào các công ty một người. “Rất khó để thực sự có được đơn hàng và doanh thu. Phần lớn đang làm những thứ người khác đã làm. Họ không có kế hoạch dài hạn”, ông nói.
AI GIÚP GIẢM CHI PHÍ, NHƯNG CHƯA TẠO MÔ HÌNH KINH DOANH BỀN VỮNG
Haoyu Liu, 29 tuổi, từng là kỹ sư phần mềm tại một công ty thương mại điện tử ở New York. Khi chứng kiến tốc độ tự động hóa và các đợt cắt giảm nhân sự trong ngành công nghệ, Liu cho rằng cách để thích ứng là trở thành ông chủ của chính mình.
Năm ngoái, anh trở về Trung Quốc, nơi mình sinh ra, để phát triển một ứng dụng về chiêm tinh. Liu tự vận hành toàn bộ doanh nghiệp, sử dụng AI để thiết kế ứng dụng, xử lý công việc hành chính và viết nội dung tiếp thị.
“Tôi đang đón nhận làn sóng công nghệ này thay vì chống lại nó”, Liu nói.
Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau, khi chưa tìm được mô hình kiếm tiền từ ứng dụng chiêm tinh, Liu chuyển hướng sang phát triển một ứng dụng trò chơi AI. Sản phẩm có tên Hunger Agents hiện đang được xây dựng nguyên mẫu.
Việc thay đổi mô hình kinh doanh là khá phổ biến ở các công ty một người. Một số doanh nghiệp sau khi đạt được thành công sẽ tuyển thêm nhân sự hoặc được một công ty lớn hơn mua lại. Những người khác tiếp tục duy trì quy mô nhỏ nếu có thể tạo đủ thu nhập để tự trang trải.
Với nhóm này, mục tiêu không nhất thiết là xây dựng một startup trị giá hàng tỷ USD. Họ tìm kiếm sự tự chủ và một mô hình kinh doanh đủ để duy trì cuộc sống.
“Chúng tôi thích sự tự do mà khởi nghiệp mang lại. Bạn có thể nghỉ ngơi bất cứ khi nào muốn”, Liu nói.
AI đang làm giảm đáng kể rào cản gia nhập đối với những người muốn tự xây dựng sản phẩm. Theo khảo sát của Honghub, khoảng ba phần tư những người sáng lập công ty một người không có nền tảng kỹ thuật.
Arvin Chen, 25 tuổi, một nhà sáng lập tại Honghub đang phát triển thiết bị microphone cho phép người dùng trực tiếp giao tiếp với các AI agent, cho rằng AI đã thay đổi cách một startup được xây dựng. Anh sử dụng AI cho nhiều công việc, từ chỉnh sửa video, lập trình phần backend đến sắp xếp các hoạt động cá nhân.
“Những người từng nghĩ đến việc làm một điều gì đó trong quá khứ thì giờ đây có thể ngừng suy nghĩ và bắt tay vào làm”, Chen nói.
Ver2Solution theo Vneconomy
Chi tiền triệu ‘cày’ phim ngắn AI. Dặn lòng nghỉ sớm Huyền Trang vẫn nạp thêm 99.000 đồng vào ứng dụng phim ngắn để xem nốt những tập còn lại của một phim AI.
“Nội dung tào lao, tình tiết dễ đoán, diễn viên AI không phải người thật, nhưng rất cuốn, không thể dứt ra được”, Huyền Trang, 36 tuổi ở TP HCM, chia sẻ.
Trang cho biết, trước đó cô thường xem ngắt quãng vài tập ngắn khi vô tình lướt Facebook. Chúng thường kết thúc đúng đoạn cao trào, khiến cô tò mò dù từng xem một số video với kịch bản tương tự. Cô quyết định tải ứng dụng, ban đầu sử dụng miễn phí và chấp nhận xem quảng cáo, nhưng sau đó chi tiền “nạp điểm” để thoải mái theo dõi toàn bộ nội dung.
“Với giá từ 10.000 đồng kèm nhiều khuyến mãi lần đầu, tôi không ngần ngại thanh toán”, Trang nói.
Tương tự, Quốc Huy (Đà Nẵng) ban đầu xem phim AI miễn phí trên YouTube, TikTok hay Facebook Reels dưới dạng reup (đăng lại), nhưng chất lượng rất tệ do hình ảnh bị chỉnh sửa, độ phân giải thấp, các góc bị cắt cúp gây khó chịu. Dần dần, anh chấp nhận trả tiền cho ứng dụng.
“Nhiều lúc, tình tiết khiến tôi không thể cưỡng lại, muốn nạp tiền xem cho hết, có đêm nạp vài lần”, Huy nói. Lúc đăng ký gói, anh “không chút bận tâm” do số tiền nhỏ, nhưng cuối tháng vẫn bất ngờ vì tổng lên đến cả triệu đồng.
Trong các hội nhóm mạng xã hội, nhiều người cũng chia sẻ tưởng chừng chỉ trả vài chục nghìn cho bộ phim yêu thích, nhưng mỗi tháng vẫn tiêu tốn từ vài trăm nghìn đến cả triệu đồng. Ban đầu, họ chủ yếu xem phim do con người đóng, nhưng dần chuyển sang phim AI do nội dung đa dạng, phong phú hơn.
Trên các nền tảng phim ngắn như ReelShort, NetShort, DramaWave, PineDrama, FreeReels…, mỗi phim chia thành 50-100 tập, với mỗi tập vài phút, kết thúc ở điểm cao trào nhằm kích thích người xem “lướt” tiếp. Người dùng nạp các gói từ 10.000 đồng đến hơn triệu đồng để “mở khóa VIP” theo tháng, hoặc nạp điểm xem từng tập.
Quốc Huy cho biết, đa số ứng dụng video ngắn và phim có xuất xứ Trung Quốc, được Việt hóa hoặc lồng tiếng bằng AI. Nội dung trải dài nhiều chủ đề như tình cảm, hành động, viễn tưởng…, thậm chí dùng một kịch bản cho nhiều thể loại phim.
Thống kê của hãng tư vấn Deloitte cho thấy doanh thu toàn cầu từ phim ngắn trong ứng dụng đạt 3,8 tỷ USD năm 2025, dự kiến lên 7,8 tỷ USD năm nay. Dù không tách riêng doanh thu giữa phim do người đóng và phim AI, theo Channel News Asia, trong số 128.000 phim ngắn phát hành tại Trung Quốc trong quý I/2026, 95% được tạo ra bằng AI, tương đương 121.600 phim. Financial Times dẫn dữ liệu tính đến tháng 5 chỉ ra 89 trong 100 phim ngắn đứng đầu trên Douyin là sản phẩm AI.
Theo Báo cáo thị trường ứng dụng của Sensor Tower đầu năm, app phim ngắn đã chen chân vào nhóm ứng dụng giải trí phổ biến nhất, thay vì là sản phẩm ngách. Vào quý IV/2025, ứng dụng phim ngắn (short drama) vượt qua dịch truyền hình (OTT streaming) tại Việt Nam về lượt tải. Còn theo thống kê của nền tảng Adjust, tính cả năm 2025, người Việt chi 11,5 triệu USD (302 tỷ đồng) cho thể loại này.
Dữ liệu của Sensor Tower về lượt tải ứng dụng giải trí, trong đó phim ngắn (màu xanh) tăng dựng đứng, vượt ứng dụng truyền hình trong năm 2025. Ảnh chụp màn hình
TS Lê Duy Tân, nhà đồng sáng lập Phòng thí nghiệm AIoT Lab VN, giảng viên trường Đại học Quốc tế – Đại học Quốc gia TP HCM, đánh giá làn sóng tạo phim AI lan rộng khi công cụ tạo video trở nên phổ biến, thông minh và dễ sử dụng, như Google Veo, Runway hay TikTok Symphony. Bất cứ ai có ý tưởng có thể biến một đoạn mô tả thành cảnh phim.
“AI không chỉ làm tăng số lượng, mà còn tăng tốc độ sản xuất nội dung, tạo nhiều phiên bản trong thời gian ngắn”, TS Tân giải thích. “Khi nguồn cung gần như vô hạn gặp hệ thống đề xuất cũng vận hành bằng AI, một vòng lặp rất mạnh được tạo: AI tạo nội dung – AI phân phối nội dung – AI đo phản ứng của người xem – AI tiếp tục chọn nội dung phù hợp hơn cho người đó”.
Hoàng Minh, người chuyên làm phim AI với kênh YouTube 200.000 lượt theo dõi, cho biết điểm chung của loại nội dung này là không cần hình ảnh quá chân thật hay giống thực tế. “Sức hấp dẫn đến từ những kịch bản tạo sự thỏa mãn”, Minh nói.
“Kịch bản tạo sự thỏa mãn” thường là “bị tai nạn và sở hữu siêu năng lực”, “chủ tịch giả nghèo”, “chàng trai/cô gái nghèo đổi đời sau một đêm” hay “người chịu nhẫn nhục là tỷ phú ẩn danh”. “Hầu hết dễ đoán, nhưng nhiều người muốn xem đến cùng”, Minh cho hay. “Khán giả sẵn sàng chi tiền để xem những thứ khiến họ thấy thỏa mãn”.
TS Tân nhận xét, bên cạnh nội dung, một lý do video AI hấp dẫn liên quan đến thuật toán có khả năng “học” từ rất nhiều tín hiệu hành vi: dừng ở video nào, xem bao lâu, xem lại hay không, thích, bình luận, chia sẻ hoặc bỏ qua gì. Qua thời gian, hệ thống “biết” nội dung nào có khả năng giữ sự chú ý của mỗi người.
BS. CK2 Nguyễn Thanh Sang, Trưởng khoa Tâm lý lâm sàng – Phục hồi chức năng – Y học cổ truyền, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho rằng sức hấp dẫn của video ngắn đến từ việc tạo ra chuỗi phần thưởng nhanh và lặp lại. Dấu hiệu dễ thấy là người dùng thường xuyên xem lâu hơn dự kiến, mở điện thoại vô thức, nhiều lần đặt giới hạn nhưng không thực hiện được, khó chịu hoặc bồn chồn khi không được xem, liên tục thức khuya xem video, trì hoãn học tập hoặc công việc; hay giảm vận động, giao tiếp hoặc những sở thích trước đây.
“Video ngắn thậm chí trở thành công cụ điều hòa cảm xúc gần như duy nhất. Cứ buồn, căng thẳng, cô đơn, tức giận hay chán là cầm điện thoại lên xem”, BS Sang cho hay. “Nhiều dấu hiệu xuất hiện cùng nhau, kéo dài và bắt đầu gây suy giảm chức năng trong cuộc sống”.
Theo BS, những ai đang cảm thấy mình xem video ngắn quá nhiều không nhất thiết phải lập tức “cai hoàn toàn”. Thay vào đó, cần có lộ trình theo từng bước, từ quan sát hành vi thật bằng cách xem số liệu Screen Time trong một tuần để biết mình thực sự dành bao nhiêu thời gian, khung giờ nào, mở video ngắn trong trạng thái nào. Sau đó, tạo thay đổi như giới hạn khung giờ xem, tắt thông báo, đặt thời gian sử dụng ứng dụng, không mang điện thoại lên giường.
Trong khi đó, Huyền Trang cho biết đã đặt giới hạn ngân sách và thời gian, không nạp thêm tiền theo cảm xúc chỉ để mở khóa tập tiếp theo. “Cuối cùng, bản thân video ngắn không phải là ‘kẻ thù’. Điều cần kiểm soát là ở chính chúng ta”, BS Sang khuyến cáo.
Ver2Solution theo Vnexpress
Xu hướng phát triển sản phẩm hướng đến sức khỏe tinh thần, cảm xúc và mang tác dụng chữa lành không còn là hiện tượng cục bộ, mà đã trở thành sự dịch chuyển chiến lược của toàn ngành công nghệ tiêu dùng…
Không còn đo lường thành công bằng tốc độ xử lý hay độ phân giải màn hình, một thế hệ sản phẩm công nghệ mới trên khắp thế giới – từ chiếc nhẫn thông minh đo nhịp tim, chiếc đèn ngủ mô phỏng ánh hoàng hôn, đến chú robot lông xù giúp chữa lành – đang cạnh tranh ở một tiêu chí hoàn toàn khác: ai khiến người dùng cảm thấy được xoa dịu nhiều hơn.
Giới trẻ, nhóm tiêu dùng lớn lên giữa áp lực học tập, công việc và mạng xã hội, chính là những người đang viết lại “luật chơi”. Theo dữ liệu từ Euromonitor International, thị trường các sản phẩm cải thiện tâm trạng dự kiến đạt tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 12,3% cho đến năm 2028. Động lực này xuất phát từ thực tế khi có tới 58% người tiêu dùng toàn cầu xác nhận phải đối mặt với mức độ căng thẳng từ trung bình đến cực độ mỗi ngày.
Nói trên kênh CNBC, bà Ashley Dudarenok, nhà sáng lập công ty tư vấn ChoZan, nhận định người tiêu dùng hiện đại “không đơn thuần mua một sản phẩm vật lý, mà đang đầu tư vào cảm xúc, bản sắc cá nhân và cảm giác được kết nối”.
KHI PHẦN CỨNG HỌC CÁCH “ĐỒNG CẢM”
Bối cảnh đó buộc các tập đoàn công nghệ từ Mỹ, châu Âu đến Đông Á phải tái cấu trúc danh mục sản phẩm. Làn sóng chữa lành không dừng lại ở các phần mềm hỗ trợ tinh thần, mà đã thâm nhập sâu vào mảng phần cứng – phân khúc vốn trước đây chỉ xoay quanh các thông số kỹ thuật thuần túy.
Một trong những minh chứng rõ nét nhất là sự trỗi dậy của các thiết bị đồng hành mang tính cảm xúc, vốn không còn giới hạn ở đồ chơi công nghệ đơn thuần. Báo cáo từ 360iResearch công bố năm 2026 cho thấy, thị trường robot đồng hành toàn cầu đạt quy mô khoảng 1,41 tỷ USD vào năm 2025 và dự báo sẽ nâng lên mức 3,87 tỷ USD vào năm 2032, tương ứng mức tăng trưởng trung bình hơn 15%/năm.
Việc tích hợp cảm biến đa điểm, giao diện thoại và AI tạo sinh giúp các hệ thống này cung cấp khả năng tương tác, phản hồi và hỗ trợ tinh thần trong môi trường gia đình cũng như các cơ sở y tế, chăm sóc sức khỏe.
Ở phân khúc “robot thú cưng” chuyên biệt, báo cáo của Future Market Insights ghi nhận Nhật Bản (quốc gia có tỷ lệ dân số già lên tới gần 30%) được dự báo tăng trưởng nhanh nhất thế giới, khi các nhà cung cấp dịch vụ y tế nước này tích cực tìm kiếm công nghệ thúc đẩy sự gắn kết xã hội và bầu bạn hàng ngày cho người cao tuổi.
Xu hướng này cũng thể hiện rõ ở các thiết bị âm nhạc và sáng tạo được thiết kế lại để phục vụ nhu cầu thư giãn thay vì chỉ hướng đến hiệu năng chuyên nghiệp. Cây đàn guitar không dây LiberLive C1, sản phẩm được tạp chí Time vinh danh là một trong những phát minh xuất sắc của năm, là một ví dụ. Thay vì đòi hỏi người chơi phải học nhạc lý, thiết bị dùng cảm biến áp lực để bất kỳ ai cũng có thể chạm và tạo ra âm nhạc, biến việc chơi nhạc thành một hoạt động thư giãn tức thời.
CƠ THỂ TRỞ THÀNH “MÀN HÌNH” CỦA SỨC KHỎE TINH THẦN
Nếu robot và nhạc cụ đại diện cho lớp sản phẩm “đồng hành”, thì thiết bị đeo (wearable) lại đang biến chính cơ thể người dùng thành nơi hiển thị dữ liệu cảm xúc. Các thương hiệu dẫn đầu như Oura, Whoop, Ultrahuman đã không còn chỉ đếm bước chân hay đo nhịp tim, mà chuyển sang xây dựng những “hệ thống sức khỏe” toàn diện xoay quanh stress, khả năng phục hồi và các dấu ấn sinh học.
Oura, chẳng hạn, giới thiệu tính năng “Cumulative Stress” – một chỉ số dài hạn kết hợp phản ứng nhịp tim, độ liên tục của giấc ngủ, biến động nhiệt độ cơ thể và vận động để cho thấy cơ thể tích lũy và giải phóng căng thẳng như thế nào trong khoảng một tháng, thay vì chỉ trong một ngày.
Đầu tháng 3/2026, Huawei ra mắt thế hệ vòng đeo tay HUAWEI Band 11 tại Việt Nam với tính năng theo dõi cảm xúc ngang hàng với các chỉ số sức khỏe truyền thống: thiết bị có thể nhận diện 12 trạng thái tâm trạng khác nhau và đưa ra bài tập thở tương ứng khi phát hiện dấu hiệu căng thẳng, thay vì chỉ dừng ở việc đo nhịp tim hay SpO2 như các thế hệ trước.
Song song với phần cứng, các nền tảng phần mềm hướng đến sự tĩnh tâm và chữa lành cũng đang mở rộng nhanh chóng. Thị trường ứng dụng thiền định và quản lý sức khỏe tinh thần toàn cầu được định giá 2,25 tỷ USD trong năm 2025 và dự kiến đạt 10,37 tỷ USD vào năm 2034, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm 18,5%.
Calm, một trong những cái tên dẫn đầu thị trường này, ghi nhận doanh thu khoảng 596,4 triệu USD chỉ riêng trong năm 2024 – minh chứng cho việc sự bình yên, khi được đóng gói đúng cách, hoàn toàn có thể trở thành một mô hình kinh doanh có lãi chứ không chỉ là tính năng đi kèm.
Các nền tảng này cũng đang học theo chính công thức từng khiến mạng xã hội gây nghiện: cá nhân hóa sâu bằng AI. Nhiều nhà phát triển hiện tăng cường ứng dụng AI để tùy biến từng phiên thiền, gợi ý âm thanh và bài tập thở dựa trên thói quen, giờ giấc và cả tâm trạng được ghi nhận trước đó của từng người dùng.
Đây là một sự đảo chiều thú vị, khi thuật toán “biết bạn muốn gì” giờ được dùng để giúp người dùng rời màn hình nhẹ nhàng hơn, thay vì giữ chân họ lâu hơn. Đồng thời, khái niệm “detox kỹ thuật số” – chủ động giới hạn thời gian dùng điện thoại, tắt thông báo, cũng cho thấy giới trẻ vừa tìm đến công nghệ để chữa lành, vừa xem việc tạm rời xa công nghệ như một hình thức chữa lành khác. Cả hai xu hướng tưởng chừng đối lập ấy lại đang cùng tồn tại, bổ trợ cho nhau trong đời sống số hiện nay.
Với một thế hệ lớn lên giữa áp lực thành tích và quá tải thông tin, công nghệ chữa lành khó có thể chỉ là một trào lưu thoáng qua. Nhưng để thực sự trở thành một phân khúc bền vững thay vì một khẩu hiệu marketing khéo léo, ngành công nghiệp này sẽ còn phải chứng minh nhiều hơn nữa – rằng công nghệ không chỉ biết lắng nghe con người, mà còn thực sự biết cách xoa dịu những lo âu và căng thẳng thường ngày.
Ver2Solution theo Vneconomy
Quốc Tế15 giờ ago
Thị trường hàng xa xỉ phương tây tại Trung Quốc
Công Nghệ Phần Mềm4 ngày ago
Meta đưa AI Muse vào cuộc đua mua sắm trực tuyến, thách thức mô hình thương mại điện tử truyền thống
Công Nghệ Phần Mềm4 ngày ago
Meta ra mắt Muse Wonder
Social2 năm ago
13 nội dung bị cấm trên Facebook
Social2 năm ago
Cách kháng nghị tài khoản facebook bị hạn chế quảng cáo 2023
Social2 năm ago
Giải mã những cơn phẫn nộ tập thể trên Facebook, dưới góc nhìn xã hội học
-
Trong Nước1 năm agoBáo cáo thị trường nước hoa Việt Nam 2023-2025
-
Social2 năm agoCập nhật Facebook 7 ngày qua (01-09/03/2025)
-
Trong Nước1 năm agoBáo cáo thị trường trang sức Việt Nam 2023-2025
-
Khởi Nghiệp1 năm agoCách thương hiệu thời trang nội địa vượt “bão” đóng cửa hàng loạt
-
Livestream2 năm agoBí quyết bán hàng livestream doanh thu cao
-
Livestream1 năm agoTài liệu nghiên cứu phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua sắm ngẫu hứng của người tiêu dùng
-
Xu Hướng2 năm agoXu hướng thời trang 2025 khởi động, mở đầu Milan Fashion Week: Gucci là ông lớn nhưng Dsquared2 mới là cái tên chiếm sóng MXH
-
Các Nền Tảng MXH2 năm ago
Cập nhật Facebook 7 ngày qua (10-16/03/2025)