Trong Nước

Thị trường IT Việt Nam thiếu trình độ cao thừa code cơ bản

Published

1 giờ ago

10 Tháng 5, 2026

Lập trình viên mới vào nghề gặp khó khăn hơn khi xin việc do AI khiến các doanh nghiệp chuyển sang săn tìm nhân sự có tư duy, năng lực giải bài toán thực. Thị trường IT Việt Nam rất lớn và phát triển nhanh nhưng thiếu tay nghề.

Trong báo cáo xu hướng 2025-2026 của nền tảng tuyển dụng TopCV công bố cuối năm ngoái, thị trường IT Việt Nam và phần mềm đứng thứ hai trong nhóm ngành ưu tiên tuyển của doanh nghiệp với 8,64%. Báo cáo cũng chỉ ra, kỹ sư AI (12,2%), kỹ sư cầu nối (9,92%), kiến trúc sư giải pháp (9,16%), lập trình viên di động (7,63%) và kiến trúc sư phần mềm (6,87%) là 5 vị trí khó tuyển nhất trong ngành.

Chỉ số trên cho thấy lĩnh vực IT và phần mềm, trong đó có lập trình viên, vẫn có nhu cầu rất lớn. Tuy nhiên, doanh nghiệp khó tìm được ứng viên phù hợp, với 53% thiếu hụt kỹ năng cao và 34,3% nguồn cung ứng viên chất lượng cao còn hạn chế. Bên cạnh đó, ứng viên IT thiếu các kỹ năng quan trọng như giao tiếp và truyền đạt (57,3%), tư duy phản biện (39,7%) hay tư duy sản phẩm (33,6%).

Trong khi đó, Báo cáo xu hướng tuyển dụng 2025-2026 của ITViec đầu năm nay chỉ ra, thị trường có dấu hiệu phục hồi nhưng trở nên “kén chọn” hơn. Có 66,1% doanh nghiệp tăng nhân sự IT năm 2025 và 69,6% dự kiến tiếp tục tăng trong 2026, còn 34,3% nói AI giúp cải thiện năng suất nên không cần tuyển thêm.

Còn theo Báo cáo thị trường lao động 2026 của Navigos Group, khả năng hiểu và ứng dụng công nghệ trong công việc, gồm AI, là yêu cầu hàng đầu (76,8%), nhưng sự gia tăng của các ngành công nghệ cao như AI, Fintech, và Big Data đang đẩy mạnh việc tìm kiếm nhân lực có kỹ năng chuyên sâu hơn thay vì sinh viên mới ra trường.

Yêu cầu từ doanh nghiệp ngày một cao, nhất là kỹ năng AI, là trải nghiệm “khắc nghiệt” mà những lập trình viên như Lê Nam, 23 tuổi ở TP HCM, trải qua trong gần 10 lần phỏng vấn. Tháng 8/2025, sau khi nhận tấm bằng kỹ sư công nghệ thông tin loại khá cùng kinh nghiệm thực chiến khi đi làm thêm, anh tin mình đang tham gia một ngành nghề “khát nhân lực”. Nhưng sau nửa năm gửi CV và phỏng vấn, anh liên tục bị từ chối, hoặc mức lương không đạt kỳ vọng.

“Có công ty nói đang giảm tuyển junior vì AI đang hỗ trợ lập trình viên senior làm nhanh hơn”, Nam kể.

Trong lĩnh vực lập trình, junior chỉ người có kinh nghiệm 1-2 năm, hoặc mới gia nhập thị trường lao động sau thực tập. Trong khi đó, senior chỉ các nhân viên có trình độ chuyên môn cao, kinh nghiệm vững (thường từ 4-5 năm trở lên) và khả năng làm việc, giải quyết công việc phức tạp.

Nam cho biết từng kiếm 10-15 triệu mỗi tháng khi “code dạo” thời sinh viên, cũng như thường xuyên sử dụng AI “ở mức trên cơ bản”. Tuy nhiên, yếu tố này chưa đủ thuyết phục nhà tuyển dụng.

Khánh Linh, tốt nghiệp ngành khoa học máy tính năm 2025, lại có trải nghiệm khác. Từ năm thứ ba đại học, cô đã bắt đầu tìm hiểu và sử dụng một số công cụ AI lập trình. “Khi thực tập, mình không viết hết code nữa mà chủ yếu hướng dẫn AI viết rồi chỉnh sửa lại”, Linh nói. “Khi đó, công cụ chưa thông minh như bây giờ, nhưng giúp tôi nhận ra vai trò của mình trong thời đại AI, từ đó thay đổi để thích nghi”.

Dù sớm nhận thấy xu hướng, mọi thứ khó khăn hơn Linh nghĩ. “Khi mới vào làm, tôi chủ yếu được giao viết prompt và kiểm tra đầu ra”, Linh kể. “Sau hai tháng, tôi thấy mình không thực sự hiểu hệ thống chạy thế nào, sửa sai ở đâu. Giống như ‘dùng hộp đen’ vậy. Áp lực lớn nhất không phải khối lượng công việc, mà là cảm giác kiến thức bốn năm đại học không đủ dùng”.

Thực tế, nhiều số liệu thống kê cho thấy việc làm dành cho lập trình viên mới ra trường có xu hướng giảm. Nghiên cứu của Stanford Digital Economy Lab công bố cuối năm ngoái chỉ ra, việc làm cho nhóm lập trình viên 22-25 tuổi giảm gần 20% so với đỉnh 2022, thể hiện tác động rõ rệt của tự động hóa và AI trong công việc cấp thấp. Báo cáo về thị trường việc làm và mức lương trong lĩnh vực công nghệ năm 2025 của Ravio công bố tháng 2 cũng chỉ ra, việc tuyển dụng nhân sự công nghệ cấp độ đầu vào đã giảm mạnh 73,4% so với 2024.

Giữa 2025, báo cáo Tương lai Việc làm của Diễn đàn Kinh tế Thế giới WEF cho thấy 41% nhà tuyển dụng toàn cầu dự kiến cắt giảm vị trí AI có thể tự động hóa. Dữ liệu từ công ty đầu tư SignalFire chỉ ra mức tuyển dụng sinh viên mới ra trường tại 15 công ty công nghệ lớn nhất thế giới giảm hơn 50% kể từ năm 2019.

Những con số kể trên phản ánh thực tế: AI không làm biến mất ngành lập trình, nhưng đang thay đổi mạnh cách tuyển dụng. Ông Phan Đức Thắng, CEO một công ty phần mềm di động tại Đà Nẵng, cho biết trước 2020, ông ưu tiên nhân sự sắp hoặc mới ra trường. “Chúng tôi từng săn lập trình viên giỏi khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Nhưng từ giữa năm ngoái, chúng tôi ưu tiên đào tạo kỹ năng AI cho đội ngũ hiện có nhiều hơn”, ông nói.

Ông Nguyễn Đức Hoài, nhà đồng sáng lập kiêm CEO Bizino – công ty đứng sau phần mềm hỗ trợ lập trình Bizino AI, đánh giá thị trường việc làm đang thay đổi rất lớn. Những việc trước đây junior mất hàng giờ như viết code mẫu, sửa lỗi, viết tài liệu, tạo bài kiểm thử… thì hiện AI làm trong vài phút. Quan trọng hơn, AI đã tiến từ “gợi ý code” sang tự chủ hành động nhận yêu cầu, phân tích, viết code, chạy kiểm thử, gần như không cần người can thiệp.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông cho rằng đây là kỹ năng mỗi lập trình viên “buộc phải có”, thay vì chỉ “giá trị tăng thêm” như trước. “Ngay tại Bizino, những workflow trước đây cần 3-4 junior duy trì, giờ một senior cùng AI hoàn thành nhanh hơn 55%”, ông Hoài lấy ví dụ.

Ông cũng nêu một nghịch lý tại thị trường Việt Nam. Trong khi ngày càng nhiều doanh nghiệp tích hợp AI, nhân sự có chất lượng ở lĩnh vực này vẫn thiếu. “Thị trường thiếu người giỏi AI nhưng thừa người biết code cơ bản”, ông đánh giá. “AI không ‘cướp việc’ nhưng đang đẩy thanh tiêu chuẩn tuyển dụng lên cao hơn”.

Theo ông, có ba rào cản khi lập trình viên “newbie” tiếp cận thị trường lao động. Thứ nhất, nhiều vị trí gán nhãn “entry-level” (cơ bản) nhưng đòi hỏi 2-5 năm kinh nghiệm; thứ hai là sinh viên vừa phải cạnh tranh nhau vừa cần chứng minh giá trị vượt lên cả AI miễn phí; và doanh nghiệp kiểm tra khả năng “phối hợp với AI”, không chỉ kiểm tra thuật toán như trước.

“AI đang ‘nén’ bậc thang nghề nghiệp của lập trình viên, buộc họ thay đổi kỹ năng cần thiết”, ông Hoài giải thích. “Vai trò cũng thay đổi. Junior không còn là ‘lập trình viên cấp thấp’ mà phải là ‘người điều phối AI với tư duy sản phẩm'”.

Ông Hoàng Minh Báu, Giám đốc sản xuất của công ty RikkeiSoft, cho biết trong 1-2 năm qua, công ty áp dụng nhiều tác nhân AI vào toàn bộ vòng đời phát triển phần mềm. “Sự chuyển đổi kéo theo thay đổi đáng kể trong chiến lược nhân sự”, ông nói. “Nhu cầu đối với vị trí ở mức độ cơ bản giảm dần, trong khi nhu cầu về nhân sự có kinh nghiệm, có khả năng kiểm soát chất lượng đầu ra của AI và thiết kế quy trình làm việc hiệu quả với AI ngày càng gia tăng. Trọng tâm tuyển dụng đang dịch chuyển từ ‘làm’ sang ‘kiểm soát và tối ưu'”.

Bên cạnh nền tảng kỹ thuật, người mới tốt nghiệp còn cần chú trọng trí tuệ cảm xúc (EQ), tức kỹ năng thấu cảm và quản trị cảm xúc – điều AI chưa thể thay thế trong việc phối hợp nhóm và hiểu khách hàng, theo đại diện RikkeiSoft.

Lê Nam cho biết đã đăng ký học văn bằng hai chuyên ngành xử lý dữ liệu và hệ thống AI, đồng thời cố gắng dự các workshop về trí tuệ nhân tạo khi có thể. Anh cảm thấy mọi thứ “vẫn ổn” nếu so với một số người bạn cùng lớp đang “gác bằng” để làm trái nghề hoặc chấp nhận học việc ở các doanh nghiệp để lấy kinh nghiệm.

Trong khi đó, Linh vẫn làm tại doanh nghiệp với vai trò thử việc, chưa được nhận chính thức. Tuy nhiên, cô cảm nhận bản thân đã học hỏi được rất nhiều so với kiến thức đã được đào tạo và nhanh chóng thích nghi với môi trường mới. Mỗi tối, cô tranh thủ học thêm kỹ năng mới để tăng hiệu quả công việc cũng như chia sẻ kinh nghiệm lên các mạng xã hội như cách để “dẫn đường” cho những người mới khác.

Ver2Solution theo Vnexpress

Trong Nước

Quán cafe đông nghẹt từ sáng sớm

Published

1 ngày ago

9 Tháng 5, 2026

Admin Admin

Trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5, nhiều hàng quán, cơ sở dịch vụ tại Vũng Tàu ghi nhận lượng khách đông đúc gấp nhiều lần ngày thường, ghi nhận nhiều quán cafe đông nghẹt từ sáng sớm.

Ngay từ khi mở cửa vào khoảng 7-8h sáng 2/5, tiệm Cafe Suối Bên Biển trên đường Trần Phú (phường Vũng Tàu) đã có nhiều khách ghé thăm. Theo ghi nhận của Tri Thức – Znews, cơ sở này nhanh chóng lấp đầy bàn bởi khách du lịch, đặc biệt là các bàn có view ngắm biển. Lối vào quán cũng chật kín xe cộ.

Quán trang bị nhiều ô lớn để che chắn cho các bàn khách ngoài trời. Ngay từ sớm, nhiều khu vực cũng đã có nắng và nhiệt độ càng về trưa càng tăng. Vì vậy, nhiều người có nhu cầu tìm nơi giải khát, ngắm cảnh sau khi đi thăm thú, tắm biển.

Khu vực gọi nước của quán luôn có người đứng đợi tới lượt. Trước kỳ nghỉ lễ, quán cà phê này cũng vốn được nhiều khách du lịch biết đến là một trong những địa điểm đẹp để chụp hình check-in bởi không gian rộng, có view nhìn ra biển.

Cách trung tâm TP.HCM chỉ hơn 100 km, phường Vũng Tàu là điểm đến yêu thích của người dân nhiều tỉnh thành lân cận trong các dịp nghỉ lễ. Theo Trung tâm Cung ứng Dịch vụ Công phường Vũng Tàu, ngày 30/4, địa phương đã đón khoảng 70.000 lượt khách.

Lượng người đổ về cao cũng kéo theo nhu cầu về các dịch vụ ăn uống, vui chơi. Tại tiệm bánh Golden Bakery trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, khách xếp hàng đông đúc từ lúc 9h.

Trung bình thực khách phải chờ từ 15-20 phút mới tới lượt mua. Cơ sở này chủ yếu bán các loại bánh ngọt như bông lan, flan và đồ ăn vặt.

Tương tự tại tiệm Donut Nga nằm trên đường Phan Chu Trinh, khách hàng cũng đứng xếp hàng từ sớm, chờ khoảng 5-10 phút để tới lượt mua. Đây là hai trong số nhiều tiệm bánh được người trẻ địa phương và du khách biết đến, tìm mua thưởng thức.

Dù thời tiết nắng nóng, nhiều người không ngại đứng chờ để có thể mua đem về. Khách hàng mặc áo dày, đeo khẩu trang kín mặt để tránh nắng.

Kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 năm nay, người dân được nghỉ 4 ngày liên tục nên có thể sắp xếp thời gian nghỉ ngơi, du lịch. Nếu tính cả đợt nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, dự kiến trong cả đợt nghỉ lễ, Vũng Tàu đón khoảng 200.000 lượt khách.

Ver2Solution theo Znews

Trong Nước

Có 6 triệu người Việt Nam kiếm tiền trên Tiktok

Published

2 ngày ago

8 Tháng 5, 2026

Admin Admin

Theo các báo cáo thị trường, quy mô thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 ước đạt 31-32 tỷ USD, tăng trưởng 25-27% mỗi năm. Dự báo đến năm 2030, quy mô thị trường có thể đạt 80-100 tỷ USD, thuộc nhóm tăng trưởng nhanh nhất khu vực Đông Nam Á. Hiện tại có hơn 6 triệu người Việt Nam kiếm tiền trên Tiktok.

Hơn 6 triệu người Việt Nam kiếm tiền trên Tiktok có thu nhập hàng tháng từ TikTok đang cho thấy mô hình thương mại điện tử kết hợp nội dung đang tăng trưởng mạnh tại thị trường này.

Thông tin được ông Nguyễn Lâm Thanh, Tổng giám đốc TikTok Việt Nam nêu tại hội thảo Creator for Vietnam, chiều 7/5, chuẩn bị cho việc hình thành một cộng đồng các nhà sáng tạo nội dung trong nước.

Theo ông Thanh, chỉ tính riêng TikTok, hiện có khoảng 6 triệu người làm sáng tạo nội dung có thu nhập hàng tháng từ nền tảng. Nếu tính trên toàn bộ hệ sinh thái Internet Việt Nam, ông ước tính lực lượng này có thể lên tới 10 triệu người.

Con số này phản ánh sự thay đổi sau gần 30 năm Internet xuất hiện tại Việt Nam, từ một công cụ của tổ chức trở thành “một phần cuộc sống”. Ông cho rằng, sự phát triển, thành công của Internet ngày hôm nay có sự đóng góp cực kỳ lớn của những người làm nội dung.

Không chỉ tạo nội dung giải trí hay bán hàng, các nhà sáng tạo còn góp phần quảng bá văn hóa, du lịch, kết nối sản phẩm địa phương tới thị trường rộng hơn. Dù vậy, lực lượng này vẫn chưa được nhìn nhận “như một nghề đúng nghĩa”. Theo đại diện TikTok Việt Nam, nghề bán hàng online trước nay chưa được đánh giá đúng và tôn vinh đúng mức.

Ông Đỗ Hữu Hưng, CEO Accesstrade Việt Nam – nền tảng kết nối doanh nghiệp với các đối tác sáng tạo nội dung cho hay, các KOC, KOL và những nhà sáng tạo nội dung nay đã trở thành một nghề thực sự, một nghề ổn định và có tiềm năng phát triển.

Dẫn chứng cho điều đó, ông cho biết, mô hình thương mại điện tử kết hợp nội dung đang tăng trưởng mạnh tại Việt Nam. Chỉ tính riêng TikTok, 50% doanh số của các nhãn hàng trên nền tảng này đến từ các nhà sáng tạo nội dung, thậm chí, với một số thương hiệu, 90% lượng đơn hàng của họ đến từ lực lượng này.

Bình luận về con số 10 triệu người kiếm tiền trên các nền tảng mà đại diện TikTok đưa ra, ông Hưng cho rằng số người làm nội dung lớn không đồng nghĩa với chất lượng và sự bền vững.

Theo CEO Accesstrade, hoạt động của lực lượng này ở Việt Nam hiện “vẫn còn manh mún”. Ở Việt Nam chưa có chuẩn về năng lực, đạo đức cho các KOL, KOC, nhà sáng tạo nội dung, dẫn đến việc thời gian qua có nhiều câu chuyện tiêu cực phát sinh, gây ảnh hưởng xấu tới nghề này. Theo ông, điều này ảnh hưởng tới cả ba bên: nhãn hàng, người sáng tạo và người tiêu dùng.

Để giải quyết vấn đề này, sáng kiến Creator for Vietnam do Accesstrade và TikTok triển khai dự định xây dựng một cộng đồng các nhà sáng tạo nội dung với các tiêu chuẩn chung. Mục tiêu là hình thành cộng đồng 10.000 nhà sáng tạo đạt chuẩn về mức độ ảnh hưởng, khả năng tạo ra doanh thu và đạo đức nghề nghiệp.

Ở góc nhìn khác, Tổng thư ký Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) – ông Trần Văn Trọng, cho rằng lực lượng các nhà sáng tạo nội dung có thể hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, đặc biệt ở các địa phương tiếp cận với thương mại điện tử. Theo ông, nhu cầu nhân lực thương mại điện tử hiện rất lớn, trong khi nhiều doanh nghiệp nhỏ vẫn khó tiếp cận chuyên gia có kỹ năng về lĩnh vực này.

Ông Trọng cũng cho rằng việc hình thành một cộng đồng các nhà sáng tạo nội dung sẽ góp phần chia sẻ kỹ năng kinh doanh, kỹ năng làm nội dung và kiến thức về chính sách, pháp luật.

Ver2Solution theo Vnexpress

Trong Nước

Việt Nam đặt mục tiêu một triệu ‘doanh nghiệp một người’

Published

1 tuần ago

2 Tháng 5, 2026

Admin Admin

Việt Nam đặt mục tiêu phát triển một triệu doanh nghiệp một người – mô hình kinh doanh mới dựa trên nền tảng công nghệ số.

Tại họp báo thường kỳ Bộ Khoa học và Công nghệ cuối tháng 4, đại diện Cục Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ chia sẻ những điểm chính của Nghị quyết 86 về Chiến lược khởi nghiệp sáng tạo quốc gia.

Nghị quyết nhấn mạnh mạnh vai trò của khởi nghiệp sáng tạo, coi đây là chiến lược quốc gia dài hạn và là “sự nghiệp của toàn dân”, đi kèm yêu cầu “lan tỏa sâu rộng tinh thần khởi nghiệp, chấp nhận rủi ro, khoan dung với thất bại”, nhằm hình thành văn hóa đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội.

Một điểm mới trong chiến lược là sự xuất hiện của mô hình “doanh nghiệp một người”, với mục tiêu một triệu doanh nghiệp vào năm 2030

Theo ông Phạm Đức Nghiệm, Phó cục trưởng Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ, trước đây, một doanh nghiệp tối thiểu cần 5 người, gồm lãnh đạo, kế toán và các bộ phận chức năng, thì nay với các công cụ số và trợ lý ảo, “có thể phát triển mô hình doanh nghiệp một người”.

Ông cho hay, việc tạo môi trường thuận lợi để mọi người đều có thể khởi nghiệp thông qua nền tảng công nghệ số là cách hiện thực hóa khái niệm “toàn dân khởi nghiệp” hay “khởi nghiệp sáng tạo toàn dân”. Đây cũng là một trong bốn nhóm quan điểm lớn của Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo.

Theo đại diện Cục Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ, kế hoạch nhằm tạo cơ hội làm giàu và sáng tạo cho các thành phần trong xã hội, đồng thời tạo động lực tăng trưởng mới cho quốc gia.

Ở góc độ kinh tế, ông Nghiệm so sánh, trung bình khoảng 30 người dân có một doanh nghiệp thì nền kinh tế sẽ đủ việc làm và đảm bảo tính năng động. Trong khi đó, nếu “trên 60 người dân mới có một doanh nghiệp”, nguy cơ thiếu việc làm sẽ xuất hiện.

Hiện Việt Nam đang ở mức “hơn 100 người dân có một doanh nghiệp”. Theo ông, đây là lý do tình trạng thiếu việc làm bán thời gian vẫn phổ biến. Việc mở rộng lực lượng doanh nghiệp khởi nghiệp sẽ góp phần giải bài toán việc làm, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Phó cục trưởng Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ - Phạm Đức Nghiệm, chia sẻ tại họp báo tháng 4 của Bộ Khoa học và Công nghệ. Ảnh: Trọng Đạt — Phó cục trưởng Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ – Phạm Đức Nghiệm, chia sẻ tại họp báo tháng 4 của Bộ Khoa học và Công nghệ. Ảnh: *Trọng Đạt*

Ngoài “doanh nghiệp một người”, chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo đặt mục tiêu phát triển 5 triệu chủ thể kinh doanh, 10.000 startup, cùng 45 hệ thống kết nối vào năm 2030. Lúc này, Việt Nam sẽ vào top 40 hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu và huy động được 1,5 tỷ USD vốn đầu tư mạo hiểm cho khởi nghiệp.

Đến năm 2045, Việt Nam phấn đấu đạt tỷ lệ 10 người dân có một người khởi nghiệp, 35 người dân có một doanh nghiệp và 5.000 người có một doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Lượng vốn đầu tư mạo hiểm đổ vào Việt Nam được kỳ vọng cán mốc 10 tỷ USD.

Ver2Solution theo Vnexpress