Xu Hướng

Gen X: Nhóm người tiêu dùng đầy tiềm năng trong ngành hàng mỹ phẩm

Published

2 năm ago

15 Tháng 10, 2024

Gen X: Người tiêu dùng tiềm năng ngành mỹ phẩm, việc thu hút người tiêu dùng là yếu tố then chốt cho thành công của một thương hiệu. Trong khi sự chú ý thường đổ dồn vào Millennials và Gen Z, thì một nhóm nhân khẩu học quan trọng khác lại đang bị bỏ qua: Gen X…

Gen X: Nhóm người tiêu dùng đầy tiềm năng trong ngành hàng mỹ phẩm Ảnh minh họa.

Sinh ra trong khoảng thời gian từ năm 1965 đến 1980, Gen X là sự kết hợp giữa tính thực tế và sự tinh tế, được định hình bởi những trải nghiệm với vai trò “thế hệ ở giữa”. Vừa phải gánh vác sự nghiệp, chăm sóc con cái, vừa lo lắng cho cha mẹ già, họ chính là hình ảnh thu nhỏ của những bậc thầy đa nhiệm.

KHẢ NĂNG CHI TIÊU MẠNH MẼ

Theo khảo sát được thực hiện bởi Coca – Cola và Mass Mutual, một nhóm 40 triệu người phụ nữ Hoa Kỳ ở độ tuổi 50 trở lên đang nắm giữ sức mạnh chi tiêu trị giá hơn 15 nghìn tỷ USD. Đây được coi là thế hệ phụ nữ khỏe mạnh nhất, giàu có nhất và năng động nhất trong lịch sử. Nhóm “siêu” tiêu dùng này dự kiến sẽ có mức tăng trưởng dân số lớn nhất trong 10 năm tới, hứa hẹn một tiềm năng chi tiêu khổng lồ. Thậm chí, tạp chí Forbes còn ưu ái gọi họ là “những siêu tiêu dùng tối thượng”.

Theo công ty nghiên cứu thị trường Circana, Gen X hiện đang nắm giữ thị phần lớn nhất trong lĩnh vực mỹ phẩm cao cấp. “Trong bốn năm tới, quy mô của Gen X sẽ vượt qua thế hệ Boomer. Đây là thời điểm ngành công nghiệp mỹ phẩm cần tập trung vào họ,” bà Larissa Jensen, Phó chủ tịch cấp cao kiêm cố vấn toàn cầu về ngành công nghiệp mỹ phẩm tại Circana, chia sẻ. “Lý do ư? Bởi vì cái đẹp không chỉ thuộc về tuổi trẻ.”

Đây được coi là thế hệ phụ nữ khỏe mạnh nhất, giàu có nhất và năng động nhất trong lịch sử.
Đây được coi là thế hệ phụ nữ khỏe mạnh nhất, giàu có nhất và năng động nhất trong lịch sử.

Theo dữ liệu từ Khảo sát chi tiêu tiêu dùng của Chính phủ Hoa Kỳ và Neilson, Gen X đặc biệt muốn mình trông trẻ đẹp hơn và cảm thấy tốt hơn. Nhóm phụ nữ trên 50 tuổi chiếm tỷ lệ lớn nhất trong nhóm người có thu nhập trên 100.000 USD, kiểm soát 95% các quyết định mua sắm trong gia đình, chiếm tới 80% các giao dịch du lịch xa xỉ. 82% sẵn sàng trải nghiệm các thương hiệu chưa từng sử dụng.

Đặc biệt, Gen X không ngại chi trả cho những sản phẩm có mức giá cao, miễn là nó cam kết mang lại hiệu quả tốt nhất. Nhu cầu làm đẹp ở độ tuổi này đang bùng nổ khi họ sẵn sàng “rút hầu bao” cho những sản phẩm chất lượng và tiện lợi: 75% phụ nữ trên 50 tuổi chấp nhận bỏ thêm tiền cho sản phẩm chất lượng cao và tiện dụng. 44% phụ nữ trên 50 tuổi mong muốn cải thiện vẻ ngoài của mình nhiều hơn. Nghiên cứu Future of Beauty được công bố gần đây đã chỉ ra rằng, Gen X chi tiêu nhiều hơn 53% so với Gen Z cho các sản phẩm chăm sóc da hoặc tóc.

Họ cũng không bị ảnh hưởng quá nhiều bởi quảng cáo, do đã tiêu dùng đủ nhiều để nhận biết được chất lượng sản phẩm. Bà Berlinda Carli, Giám đốc Viện Khoa học Chăm sóc Cá nhân, chia sẻ quan điểm về hành vi mua sắm của thế hệ Gen X: “Hình ảnh người nổi tiếng chắc chắn thu hút sự chú ý ban đầu, nhưng để thực sự mua sản phẩm, chúng tôi cần biết lợi ích của sản phẩm dành cho mình là gì?’”

Và thường Gen X có xu hướng nhanh chóng tin tưởng các sản phẩm được người quen giới thiệu. Theo Li Yuxuan, giám đốc thương hiệu Banyue Fusheng – một thương hiệu mỹ phẩm nội địa Trung Quốc dành cho lứa tuổi trung niên, chiến lược marketing có hiệu quả nhất với nhóm đối tượng này là truyền miệng, vì “phong cách sống của những người trung và cao tuổi thực ra rất đơn giản. Họ đã hình thành một mạng lưới bạn bè và xã hội vững chắc”.

Với những đặc điểm này, phụ nữ 50+ xứng đáng được mệnh danh là “siêu nhóm tiêu dùng”. Họ không chỉ có tiềm năng chi tiêu mạnh mẽ mà còn là nhóm khách hàng sẵn sàng trải nghiệm những điều mới mẻ với chất lượng cao.

GEN X QUAN TÂM TỚI HẠNG MỤC NÀO NHẤT TRONG LÀM ĐẸP?

Giữa các hạng mục làm đẹp, Gen X thường tập trung nhiều hơn vào chăm sóc da, đặc biệt là các sản phẩm chống lão hóa.

“Khi bạn còn trẻ, da bạn còn đẹp và căng mọng, bạn thường ít quan tâm tới da hơn và có thể chỉ cần mua những sản phẩm chăm sóc da cơ bản. Khi bạn già đi – như chúng tôi – những sản phẩm chăm sóc da dần trở nên quan trọng hơn,” Karen Ong, Giám đốc Thương mại của LUXASIA, công ty quản lý hơn 120 thương hiệu làm đẹp cao cấp tại châu Á, cho biết.

Gen X: Nhóm người tiêu dùng đầy tiềm năng trong ngành hàng mỹ phẩm Gen X thường tập trung nhiều hơn vào chăm sóc da, đặc biệt là các sản phẩm chống lão hóa.

Ngoài ra, khi nói đến các sản phẩm chống lão hóa da, Gen X có xu hướng rất cụ thể về vấn đề da họ đang gặp phải. “Chống lão hóa là vấn đề khá phổ biến và trong phân khúc thị trường này, mỗi người tiêu dùng lại có những mối lo ngại riêng về da mà họ muốn giải quyết. Chẳng hạn như nám, làm sáng da, màu da không đều, da chảy xệ và độ đàn hồi kém. Vì vậy, các thương hiệu cần cụ thể hơn đối với từng kiểu da và tình trạng da mà người dùng đang gặp phải”, Karen giải thích.

Trong khi chức năng là yếu tố quan trọng, Karen cũng chỉ ra rằng Gen X muốn những sản phẩm có kết cấu tốt, cảm thấy thoải mái khi sử dụng. “Với những người tiêu dùng trẻ hơn, mọi người thường quan tâm đến việc mỹ phẩm sẽ giúp họ trông xinh đẹp như nào, nhưng Gen X lại thực sự quan tâm đến việc nó giúp họ cảm thấy ra sao. Họ muốn những sản phẩm sẽ khiến họ cảm thấy dễ chịu, dù là do kết cấu, mùi hương hay bao bì sang trọng.”

Một hạng mục khác trong ngành hàng làm đẹp đang được Gen X chú ý chính là chăm sóc tóc, và người tiêu dùng Gen X đặc biệt quan tâm đến vấn đề rụng tóc. Nhu cầu này đã được LUXASIA theo dõi và kết luận, khi nhu cầu tìm kiếm các sản phẩm chống rụng tóc ở cả gen X nam và nữ đều tăng lên đáng kể.

LIỆU CÁC THƯƠNG HIỆU ĐÃ KỊP THỜI HÀNH ĐỘNG?

Nắm bắt xu hướng tiêu dùng mạnh từ Gen X, ngành công nghiệp làm đẹp hiện đang tập trung trở lại vào đối tượng phụ nữ lớn tuổi, nhằm thu hút sự chú ý của một trong những nhóm khách hàng giàu có nhất. Các thương hiệu như L’Oréal đã mời nhiều nhân vật nổi tiếng ở độ tuổi trung niên và thậm chí là cao tuổi tham gia quảng bá, như Helen Mirren (77 tuổi), Jane Fonda (85 tuổi), Viola Davis (57 tuổi) và Maye Musk (74 tuổi)…

Cũng vậy, thương hiệu mỹ phẩm e.l.f. đã chọn Jennifer Coolidge – 62 tuổi làm gương mặt thương hiệu và xuất hiện trong quảng cáo Super Bowl 2023. Những động thái này cho thấy nỗ lực phối hợp của ngành nhằm gia tăng chi tiêu của khách hàng là phụ nữ lớn tuổi.

Gen X: Nhóm người tiêu dùng đầy tiềm năng trong ngành hàng mỹ phẩm Nhiều nhân vật nổi tiếng ở độ tuổi trung niên và thậm chí là cao tuổi tham gia quảng bá mỹ phẩm.

Nhận thấy tiềm năng này, năm 2021, tập đoàn chăm sóc cá nhân Trung Quốc Liby đã ra mắt hai thương hiệu mỹ phẩm là Banyue Fusheng (半月浮生) và Wu Shi Jia (吾时佳), nhắm tới đối tượng khách hàng là phụ nữ trên 50 tuổi. Tương tự, thương hiệu mỹ phẩm cao cấp Hàn Quốc Whoo cũng đã bổ sung “bộ chăm sóc da cho mẹ” vào danh mục sản phẩm của mình trên trang bán hàng chính hãng Tmall vào năm 2019. Bộ sản phẩm này nhanh chóng trở thành một trong những sản phẩm được yêu thích nhất trong chủ đề “chăm sóc da cho mẹ” trên Xiaohongshu.

Những động thái này có thể được xem là vô cùng đột phá, khi trước đây, các thương hiệu mỹ phẩm thường sản xuất và quảng cáo các sản phẩm chăm sóc tóc, da và trang điểm tập trung vào đối tượng người tiêu dùng trẻ tuổi, và rất ít hoặc không có chỗ cho sự hiện diện của các nhóm khách hàng vượt quá một độ tuổi nhất định.

Quốc Tế

Thị trường hàng xa xỉ phương tây tại Trung Quốc

Published

14 giờ ago

20 Tháng 10, 2026

Admin Admin

Các hãng xa xỉ hàng đầu thế giới đang chịu sức ép khi khách Trung Quốc chuộng hàng hiệu secondhand (đã qua sử dụng) hoặc mua thương hiệu nội địa.

Người Trung Quốc từng mua sắm mạnh tay các thương hiệu xa xỉ phương Tây, đóng góp khoảng một phần ba chi tiêu toàn cầu và mang về hàng tỷ USD cho những tập đoàn như LVMH và Hermes. Tuy nhiên, việc người tiêu dùng thắt lưng buộc bụng thời gian qua đã buộc các hãng xem xét lại chiến lược tại đây.

Louis Vuitton đã đóng 5 cửa hàng tại Trung Quốc đại lục trong hai năm qua. Galeries Lafayette cũng phải dừng hoạt động cửa hàng chủ lực tại Bắc Kinh hồi tháng 5.

“Trước đây, mọi người thường so xem ai chi nhiều tiền hơn. Nhưng giờ họ so xem người nào mua được giá hời, tốn ít tiền”, Yuan – một giáo viên dạy nhảy 24 tuổi cho biết trên AFP. Cô chọn mua đồ trong một cửa hàng có tên Super Zhuanzhuan ở trung tâm Thượng Hải, nơi trưng bày rất nhiều túi xách, thắt lưng và trang sức xa xỉ. Tất cả đều đã qua sử dụng.

Theo công ty tư vấn Bain & Company, sau khi giảm tới 19% trong năm 2024, quy mô thị trường hàng xa xỉ cá nhân tại Trung Quốc đại lục tiếp tục thu hẹp 3-5% năm ngoái.

LVMH gần đây cũng cho biết “nhu cầu tại Trung Quốc chững lại” là nguyên nhân khiến doanh thu mảng thời trang và đồ da của họ sụt giảm. Các đối thủ cùng ngành cũng được dự báo nhận kết quả tương tự.

Số liệu của Bain & Company còn cho thấy thị trường hàng xa xỉ đã qua sử dụng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới tăng trưởng mạnh, với 15-20% năm ngoái. Hãng tư vấn Insight & Info Consulting (Trung Quốc) ước tính quy mô thị trường này đạt 38,4 tỷ nhân dân tệ (5,7 tỷ USD) năm 2025, trên đà vượt 100 tỷ nhân dân tệ vào 2030.

Tại Super Zhuanzhuan, khách mua sắm phải đeo găng tay đen để tránh dầu trên ngón tay dính vào sản phẩm. Phoebe Ma (24 tuổi) cho biết khi mẹ cô và những người cùng thế hệ còn trẻ, Trung Quốc “chưa phát triển như bây giờ” và mọi người chỉ biết đến một số ít thương hiệu xa xỉ.

“Việc này hình thành nên quan điểm Louis Vuitton là thương hiệu tốt và danh giá nhất”, cô giải thích, nói thêm rằng mình chỉ thấy “họa tiết monogram của LV đã lỗi thời”. Phoebe Ma tiết lộ thế hệ trẻ như Gen Z thích mua các thương hiệu Hàn Quốc thời thượng hơn.

Chen Luo, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu tiêu dùng Trung Quốc tại Ngân hàng Bank of America, cho biết người mua đang dần từ bỏ quan niệm sự xa xỉ gắn với địa vị xã hội. Thay vào đó, họ hướng tới “bản sắc cá nhân, sự khác biệt, trải nghiệm, chất lượng, giá trị cảm xúc và sự phù hợp về văn hóa”.

“Ngoài ra, thị trường bán lẻ Trung Quốc chịu sự chi phối rất lớn từ công nghệ số và mạng xã hội. Hệ sinh thái số ở đây cũng rất đặc thù. Các thương hiệu nước ngoài cần nỗ lực nhiều để tiếp tục thu hút người tiêu dùng trong bối cảnh này”, Luo nói.

Những xung đột ngày càng gia tăng về văn hóa và pháp lý cũng gây thêm khó khăn cho các thương hiệu phương Tây. LVMH gần đây thắng kiện chuỗi đồ uống Trung Quốc Molly Tea vì vi phạm bản quyền liên quan đến biểu tượng hoa 4 cánh giống họa tiết monogram của tập đoàn này.

Tuy nhiên, vụ kiện lại gây ra làn sóng phản đối tại Trung Quốc, sau khi người dùng Internet và truyền thông nhà nước chỉ ra rằng họa tiết monogram có chung nguồn gốc với các hoa văn cổ của nước này.

“Molly Tea có thể đang kinh doanh tốt ở Trung Quốc, nhưng mức độ nổi tiếng trên toàn cầu kém xa Louis Vuitton. Tôi nghĩ một số người cũng cảm thấy vụ kiện này không phù hợp”, Echo Wang (31 tuổi) cho biết trên AFP. Ban lãnh đạo LVMH cũng thừa nhận làn sóng tranh cãi đã “gây tác động tiêu cực” với họ.

Giới phân tích nhấn mạnh Bắc Kinh có vai trò thiết yếu đối với ngành hàng xa xỉ toàn cầu. “Trung Quốc vẫn là một thị trường quan trọng, dù có thể không đóng vai trò động lực tăng trưởng trong 2-3 năm tới”, Luo nói.

Chi tiêu cho hàng xa xỉ thường phục hồi cùng nhịp với nền kinh tế. “Tầng lớp giàu có sẽ nằm trong nhóm người đầu tiên hưởng lợi từ quá trình phục hồi”, ông kết luận.

Ver2Solution theo Vnexpress

Công Nghệ Phần Mềm

Meta đưa AI Muse vào cuộc đua mua sắm trực tuyến, thách thức mô hình thương mại điện tử truyền thống

Published

4 ngày ago

17 Tháng 10, 2026

Admin Admin

Meta đang thúc đẩy ứng dụng mua sắm bằng tác nhân trí tuệ nhân tạo (AI Agent) thông qua Muse, công cụ có khả năng tìm kiếm sản phẩm, so sánh lựa chọn và hỗ trợ hoàn tất giao dịch. Tuy nhiên, sự xuất hiện của công nghệ này cũng làm gia tăng căng thẳng giữa các nền tảng AI và nhà bán lẻ về quyền kiểm soát khách hàng, dữ liệu và hoạt động mua bán trực tuyến.

Từ tìm kiếm sản phẩm đến giao dịch bằng AI

Muse, tác nhân AI cá nhân mới của Meta, đang mở ra một hướng tiếp cận mới trong lĩnh vực thương mại điện tử: người dùng không còn phải tự mình thực hiện từng bước tìm kiếm, so sánh và lựa chọn sản phẩm, mà có thể giao phần lớn công việc đó cho một trợ lý AI.

Theo CNBC, mua sắm đang nhanh chóng trở thành một trong những nhóm tác vụ được người dùng Muse quan tâm. Sau khi thiết lập ban đầu, người dùng chỉ cần yêu cầu Muse tìm một sản phẩm cụ thể, kèm theo các tiêu chí như thương hiệu, mức giá, tình trạng hàng hóa hoặc khả năng đáp ứng nhu cầu.

Tác nhân AI sẽ truy cập các trang bán lẻ, tìm kiếm và tổng hợp những sản phẩm phù hợp, sau đó hiển thị các lựa chọn ngay trong ứng dụng hoặc trên nền tảng Muse. Tùy từng nhà bán hàng, người dùng có thể được chuyển tới website thương mại điện tử hoặc tiếp tục quá trình thanh toán ngay trong giao diện của trợ lý AI.

Điểm khác biệt căn bản của mô hình này so với chatbot thông thường là AI không chỉ cung cấp thông tin hay đề xuất phương án, mà còn có thể trực tiếp thực hiện các công việc trên môi trường số theo yêu cầu của người dùng.

Meta cho biết Muse được thiết kế để yêu cầu sự chấp thuận trước những hành động nhạy cảm, trong đó có việc mua hàng. Hệ thống thanh toán thông qua Link của Stripe có thể tạo số thẻ sử dụng một lần, giúp hạn chế việc tiết lộ thông tin thẻ thanh toán thực tế.

Cuộc cạnh tranh mới giữa AI và các nền tảng bán lẻ

Sự phát triển của mua sắm bằng AI đang tạo ra một cuộc cạnh tranh không chỉ về công nghệ, mà còn về quyền sở hữu mối quan hệ với khách hàng.

Một số doanh nghiệp bán lẻ đã chủ động hợp tác với Meta để thích ứng với xu hướng mới. Trong khi đó, Amazon lựa chọn lập trường cứng rắn khi chặn Muse truy cập và thực hiện giao dịch trên nền tảng của mình.

Amazon cho rằng hoạt động của công cụ này có thể vi phạm điều khoản dịch vụ, đồng thời nêu quan ngại về việc thu thập dữ liệu tài khoản, lưu trữ thông tin xác thực và bảo vệ quyền riêng tư người dùng.

Đối với các nhà bán lẻ, việc một tác nhân AI trở thành điểm tiếp xúc chính giữa người tiêu dùng và sản phẩm có thể làm thay đổi đáng kể cấu trúc thương mại điện tử hiện nay. Thay vì truy cập trực tiếp từng website hoặc ứng dụng, khách hàng có thể giao toàn bộ quá trình tìm kiếm cho một nền tảng AI duy nhất.

Điều này đặt ra nguy cơ các thương hiệu mất dần quyền kiểm soát trải nghiệm khách hàng, dữ liệu hành vi và cơ hội tiếp thị trực tiếp. Ngược lại, những nền tảng sở hữu tác nhân AI có thể nắm giữ vai trò trung gian mới trong toàn bộ hành trình mua sắm.

Theo nhận định của chuyên gia Luca Cian thuộc Trường Kinh doanh Darden, Đại học Virginia, cuộc cạnh tranh xoay quanh Muse thực chất là cuộc đua giữa các doanh nghiệp nhằm giành quyền kiểm soát mối quan hệ với người mua hàng.

Niềm tin người tiêu dùng vẫn là rào cản lớn

Dù có tiềm năng thay đổi cách thức mua sắm, thương mại dựa trên AI Agent vẫn phải vượt qua một trở ngại quan trọng: người tiêu dùng chưa hoàn toàn sẵn sàng giao quyền quyết định chi tiêu cho máy móc.

Người dùng có thể dễ dàng chấp nhận AI hỗ trợ tìm kiếm, lọc sản phẩm hoặc so sánh giá, nhưng việc cho phép hệ thống tự động đặt hàng và thanh toán là một quyết định khác.

Những lo ngại về sai sót, bảo mật thông tin cá nhân, quyền kiểm soát giao dịch và trách nhiệm khi xảy ra tranh chấp có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ phổ cập của mô hình này.

Vì vậy, bên cạnh năng lực xử lý và khả năng cá nhân hóa, các tác nhân AI mua sắm cần xây dựng được cơ chế xác thực, phân quyền và minh bạch đủ mạnh để người dùng có thể kiểm soát những gì hệ thống được phép thực hiện.

Thương mại điện tử bước vào giai đoạn tái cấu trúc

Sự xuất hiện của Muse cho thấy AI đang tiến thêm một bước trong quá trình chuyển đổi từ công cụ hỗ trợ thông tin thành tác nhân thực thi công việc. Nếu được người tiêu dùng chấp nhận rộng rãi, mô hình này có thể làm thay đổi cách doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, tổ chức hoạt động bán hàng và phân phối sản phẩm trên môi trường số.

Đối với các doanh nghiệp thương mại điện tử, thách thức trong thời gian tới không chỉ là tối ưu hóa website hay ứng dụng bán hàng truyền thống, mà còn phải chuẩn bị để sản phẩm có thể được các tác nhân AI tìm kiếm, đánh giá và lựa chọn.

Trong bối cảnh đó, khả năng kết nối dữ liệu sản phẩm, thông tin tồn kho, giá bán, chính sách giao hàng và thanh toán với các hệ thống AI có thể trở thành một lợi thế cạnh tranh mới.

Tuy nhiên, tương lai của thương mại AI sẽ không chỉ được quyết định bởi công nghệ. Cán cân giữa sự tiện lợi, quyền kiểm soát của người tiêu dùng và lợi ích của các nhà bán lẻ mới là yếu tố quyết định liệu AI Agent có thực sự trở thành một kênh mua sắm phổ biến hay không.

Ver2Solution theo Vietnet24h

Tâm Lý Học NTD

Xu hướng người dùng nghiện cày phim AI

Published

2 tuần ago

7 Tháng 10, 2026

Admin Admin

Chi tiền triệu ‘cày’ phim ngắn AI. Dặn lòng nghỉ sớm Huyền Trang vẫn nạp thêm 99.000 đồng vào ứng dụng phim ngắn để xem nốt những tập còn lại của một phim AI.

“Nội dung tào lao, tình tiết dễ đoán, diễn viên AI không phải người thật, nhưng rất cuốn, không thể dứt ra được”, Huyền Trang, 36 tuổi ở TP HCM, chia sẻ.

Trang cho biết, trước đó cô thường xem ngắt quãng vài tập ngắn khi vô tình lướt Facebook. Chúng thường kết thúc đúng đoạn cao trào, khiến cô tò mò dù từng xem một số video với kịch bản tương tự. Cô quyết định tải ứng dụng, ban đầu sử dụng miễn phí và chấp nhận xem quảng cáo, nhưng sau đó chi tiền “nạp điểm” để thoải mái theo dõi toàn bộ nội dung.

“Với giá từ 10.000 đồng kèm nhiều khuyến mãi lần đầu, tôi không ngần ngại thanh toán”, Trang nói.

Tương tự, Quốc Huy (Đà Nẵng) ban đầu xem phim AI miễn phí trên YouTube, TikTok hay Facebook Reels dưới dạng reup (đăng lại), nhưng chất lượng rất tệ do hình ảnh bị chỉnh sửa, độ phân giải thấp, các góc bị cắt cúp gây khó chịu. Dần dần, anh chấp nhận trả tiền cho ứng dụng.

“Nhiều lúc, tình tiết khiến tôi không thể cưỡng lại, muốn nạp tiền xem cho hết, có đêm nạp vài lần”, Huy nói. Lúc đăng ký gói, anh “không chút bận tâm” do số tiền nhỏ, nhưng cuối tháng vẫn bất ngờ vì tổng lên đến cả triệu đồng.

Trong các hội nhóm mạng xã hội, nhiều người cũng chia sẻ tưởng chừng chỉ trả vài chục nghìn cho bộ phim yêu thích, nhưng mỗi tháng vẫn tiêu tốn từ vài trăm nghìn đến cả triệu đồng. Ban đầu, họ chủ yếu xem phim do con người đóng, nhưng dần chuyển sang phim AI do nội dung đa dạng, phong phú hơn.

Trên các nền tảng phim ngắn như ReelShort, NetShort, DramaWave, PineDrama, FreeReels…, mỗi phim chia thành 50-100 tập, với mỗi tập vài phút, kết thúc ở điểm cao trào nhằm kích thích người xem “lướt” tiếp. Người dùng nạp các gói từ 10.000 đồng đến hơn triệu đồng để “mở khóa VIP” theo tháng, hoặc nạp điểm xem từng tập.

Quốc Huy cho biết, đa số ứng dụng video ngắn và phim có xuất xứ Trung Quốc, được Việt hóa hoặc lồng tiếng bằng AI. Nội dung trải dài nhiều chủ đề như tình cảm, hành động, viễn tưởng…, thậm chí dùng một kịch bản cho nhiều thể loại phim.

Thống kê của hãng tư vấn Deloitte cho thấy doanh thu toàn cầu từ phim ngắn trong ứng dụng đạt 3,8 tỷ USD năm 2025, dự kiến lên 7,8 tỷ USD năm nay. Dù không tách riêng doanh thu giữa phim do người đóng và phim AI, theo Channel News Asia, trong số 128.000 phim ngắn phát hành tại Trung Quốc trong quý I/2026, 95% được tạo ra bằng AI, tương đương 121.600 phim. Financial Times dẫn dữ liệu tính đến tháng 5 chỉ ra 89 trong 100 phim ngắn đứng đầu trên Douyin là sản phẩm AI.

Theo Báo cáo thị trường ứng dụng của Sensor Tower đầu năm, app phim ngắn đã chen chân vào nhóm ứng dụng giải trí phổ biến nhất, thay vì là sản phẩm ngách. Vào quý IV/2025, ứng dụng phim ngắn (short drama) vượt qua dịch truyền hình (OTT streaming) tại Việt Nam về lượt tải. Còn theo thống kê của nền tảng Adjust, tính cả năm 2025, người Việt chi 11,5 triệu USD (302 tỷ đồng) cho thể loại này.

Dữ liệu của Sensor Tower về lượt tải ứng dụng giải trí, trong đó phim ngắn (màu xanh) tăng dựng đứng, vượt các ứng dụng truyền hình trong năm 2025. Ảnh chụp màn hình — Dữ liệu của Sensor Tower về lượt tải ứng dụng giải trí, trong đó phim ngắn (màu xanh) tăng dựng đứng, vượt ứng dụng truyền hình trong năm 2025. *Ảnh chụp màn hình*

TS Lê Duy Tân, nhà đồng sáng lập Phòng thí nghiệm AIoT Lab VN, giảng viên trường Đại học Quốc tế – Đại học Quốc gia TP HCM, đánh giá làn sóng tạo phim AI lan rộng khi công cụ tạo video trở nên phổ biến, thông minh và dễ sử dụng, như Google Veo, Runway hay TikTok Symphony. Bất cứ ai có ý tưởng có thể biến một đoạn mô tả thành cảnh phim.

“AI không chỉ làm tăng số lượng, mà còn tăng tốc độ sản xuất nội dung, tạo nhiều phiên bản trong thời gian ngắn”, TS Tân giải thích. “Khi nguồn cung gần như vô hạn gặp hệ thống đề xuất cũng vận hành bằng AI, một vòng lặp rất mạnh được tạo: AI tạo nội dung – AI phân phối nội dung – AI đo phản ứng của người xem – AI tiếp tục chọn nội dung phù hợp hơn cho người đó”.

Hoàng Minh, người chuyên làm phim AI với kênh YouTube 200.000 lượt theo dõi, cho biết điểm chung của loại nội dung này là không cần hình ảnh quá chân thật hay giống thực tế. “Sức hấp dẫn đến từ những kịch bản tạo sự thỏa mãn”, Minh nói.

“Kịch bản tạo sự thỏa mãn” thường là “bị tai nạn và sở hữu siêu năng lực”, “chủ tịch giả nghèo”, “chàng trai/cô gái nghèo đổi đời sau một đêm” hay “người chịu nhẫn nhục là tỷ phú ẩn danh”. “Hầu hết dễ đoán, nhưng nhiều người muốn xem đến cùng”, Minh cho hay. “Khán giả sẵn sàng chi tiền để xem những thứ khiến họ thấy thỏa mãn”.

TS Tân nhận xét, bên cạnh nội dung, một lý do video AI hấp dẫn liên quan đến thuật toán có khả năng “học” từ rất nhiều tín hiệu hành vi: dừng ở video nào, xem bao lâu, xem lại hay không, thích, bình luận, chia sẻ hoặc bỏ qua gì. Qua thời gian, hệ thống “biết” nội dung nào có khả năng giữ sự chú ý của mỗi người.

BS. CK2 Nguyễn Thanh Sang, Trưởng khoa Tâm lý lâm sàng – Phục hồi chức năng – Y học cổ truyền, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho rằng sức hấp dẫn của video ngắn đến từ việc tạo ra chuỗi phần thưởng nhanh và lặp lại. Dấu hiệu dễ thấy là người dùng thường xuyên xem lâu hơn dự kiến, mở điện thoại vô thức, nhiều lần đặt giới hạn nhưng không thực hiện được, khó chịu hoặc bồn chồn khi không được xem, liên tục thức khuya xem video, trì hoãn học tập hoặc công việc; hay giảm vận động, giao tiếp hoặc những sở thích trước đây.

“Video ngắn thậm chí trở thành công cụ điều hòa cảm xúc gần như duy nhất. Cứ buồn, căng thẳng, cô đơn, tức giận hay chán là cầm điện thoại lên xem”, BS Sang cho hay. “Nhiều dấu hiệu xuất hiện cùng nhau, kéo dài và bắt đầu gây suy giảm chức năng trong cuộc sống”.

Theo BS, những ai đang cảm thấy mình xem video ngắn quá nhiều không nhất thiết phải lập tức “cai hoàn toàn”. Thay vào đó, cần có lộ trình theo từng bước, từ quan sát hành vi thật bằng cách xem số liệu Screen Time trong một tuần để biết mình thực sự dành bao nhiêu thời gian, khung giờ nào, mở video ngắn trong trạng thái nào. Sau đó, tạo thay đổi như giới hạn khung giờ xem, tắt thông báo, đặt thời gian sử dụng ứng dụng, không mang điện thoại lên giường.

Trong khi đó, Huyền Trang cho biết đã đặt giới hạn ngân sách và thời gian, không nạp thêm tiền theo cảm xúc chỉ để mở khóa tập tiếp theo. “Cuối cùng, bản thân video ngắn không phải là ‘kẻ thù’. Điều cần kiểm soát là ở chính chúng ta”, BS Sang khuyến cáo.

Ver2Solution theo Vnexpress