Nhiều người bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử TikTok Shop cho biết, họ bất ngờ khi nhận được thông báo điều chỉnh mức phí hoa hồng kể từ ngày 18/7. Theo đó, phí hoa hồng dành cho nhà bán hàng tiêu chuẩn ở nhiều ngành hàng đã tăng gấp 2–3 lần, một số trường hợp lên đến 12%, thay vì mức 4% như trước đây.

Cụ thể, nhà bán hàng tiêu chuẩn trong ngành hàng thời trang sẽ phải trả mức phí hoa hồng từ 10–12%, thay vì 4% trước đó. Các ngành nhà cửa – đời sống, tạp hóa, sức khỏe – làm đẹp, mẹ và bé cũng ghi nhận mức tăng tương tự, trong đó nhiều sản phẩm áp dụng mức từ 8,5–12%. Đối với nhà bán hàng chính hãng (Mall), mức tăng nhẹ hơn, dao động từ 0,5–2% so với mức cũ.

Một điểm đáng chú ý là TikTok Shop đã tích hợp chương trình hỗ trợ vận chuyển (SPF) vào mức phí hoa hồng mới, áp dụng mặc định thay vì cho phép nhà bán lựa chọn. Trước đây, SPF là gói dịch vụ đăng ký riêng, người bán có thể tự chọn tham gia, với mức phí 4,5% đơn hàng, tối đa 30.000 đồng/sản phẩm. Tuy nhiên, từ 18/7, SPF được mặc định áp dụng, phí gộp chung vào hoa hồng, khiến nhiều người bán không nhận ra tổng chi phí của mình đã tăng mạnh.

Chưa kể, phí giao dịch (transaction fee) hiện vẫn giữ ở mức 5% giá trị đơn hàng. Như vậy, nếu tính tổng các loại chi phí bắt buộc (hoa hồng, phí giao dịch), một số người bán có thể đang phải trả tới 15 – 17% giá trị đơn hàng, chưa tính chi phí khuyến mãi, quảng cáo hay vận chuyển bổ sung.

Trao đổi xoay quanh vấn đề này, ông Nguyễn Quang Pháp, chuyên gia Marketing cho rằng, về bản chất, TikTok không bỏ SPF mà gộp vào hoa hồng để không hiển thị tách riêng nữa. Nhưng vì mức trần không còn rõ ràng, nhiều người bán hàng thời trang giờ chịu phí 12%, tức tăng gấp 3 lần so với trước.

Thực tế, việc các nền tảng thương mại điện tử điều chỉnh tăng phí là xu hướng khó tránh trong bối cảnh đã đầu tư mạnh tay suốt nhiều năm qua để mở rộng thị trường, thu hút người bán và người mua.

Theo chuyên gia, để duy trì sức cạnh tranh, đặc biệt là thông qua các chương trình giảm giá sâu nhằm giữ chân khách hàng, các sàn buộc phải tìm cách cân đối thu – chi, trong đó việc tăng phí được xem là giải pháp ở thời điểm này. Từ đó, khi sàn nâng tỷ lệ chia sẻ doanh thu, người bán thường phải điều chỉnh tăng giá sản phẩm để bù lại phần chi phí bị đội lên.

Phí chồng phí, người bán khó tính “đường lui”

Chị Vũ Quyên (quận Ba Đình, Hà Nội), chủ một shop thời trang nhỏ lẻ trên TikTok Shop, cho biết từ ngày 19/7 đến nay, chị đã phải tạm dừng livestream vì chi phí bị đội lên quá cao, trong khi đơn hàng không tăng.

“Trước một đơn hàng 300.000 đồng, tôi chỉ mất khoảng 12.000 đồng phí. Giờ tăng lên gần 36.000 đồng, chưa kể chi phí ship, khuyến mãi bắt buộc. Mỗi đơn lãi còn chưa tới 20.000 đồng”, chị Quyên nói.

Tình cảnh tương tự cũng xảy ra với anh Việt Dũng (Quận 3, TP. Hồ Chí Minh), người chuyên bán đồ gia dụng trên TikTok. Theo anh, kể từ khi áp dụng chính sách phí mới, bảng sao kê doanh thu ghi nhận mức chiết khấu tăng mạnh dù không có thay đổi về giá bán.

“Đơn hàng 259.000 đồng, trừ 5% phí giao dịch là gần 13.000 đồng, thêm hơn 25.000 đồng phí hoa hồng. Tính cả phí liên kết thì mất gần 60.000 đồng cho sàn, lời chẳng còn bao nhiêu”, anh Dũng cho biết.

Dù vậy, phần lớn tiểu thương cho biết họ vẫn chưa thể rời TikTok Shop, vì nền tảng này hiện là nguồn doanh thu chính và có ưu thế hiển thị video ngắn, thu hút khách hàng tự nhiên. Tuy nhiên, sự thay đổi chính sách dồn dập đang khiến nhiều người bán cảm thấy bị động và hoang mang.

Trên các hội nhóm chia sẻ kinh nghiệm bán hàng TiktokShop, nhiều nhà bán hàng không khỏi hoang mang trước sự thay đổi biểu phí hoa hồng của sàn này. Một số người bày tỏ, họ “trở tay không kịp” vì phí được điều chỉnh và áp dụng trong thời gian ngắn, chỉ khi thấy tiền bị trừ nhiều hơn bình thường nên phải các tiểu thương mới đăng lên diễn đàn để hỏi han tình hình.

“Bán trên TikTok từng là mơ ước vì không mất chi phí mở gian hàng, giờ thì không khác gì mấy với việc thuê mặt bằng ngoài đời. Phí chồng phí, bán 10 đơn lãi được 3. Còn làm tiếp hay bỏ, có lẽ tôi vẫn đang phải cân nhắc”, chị Quyên chia sẻ.

Theo đó, mức phí tăng cao đang khiến nhiều tiểu thương kinh doanh trên TikTok Shop muốn rời sàn, nhưng lại không thể vì “doanh thu chủ yếu đang đến từ TikTok Shop” và “kênh vẫn đang thu hút đông người, không thể bỏ được”. Còn nếu chuyển qua sàn khác lại phải tốn kém chi phí đầu tư xây dựng kênh, thương hiệu…