Trong Nước

Vì sao Minh Beta kêu cứu phim Tết

Published

5 tháng ago

24 Tháng 2, 2026

Thị trường điện ảnh Việt mùa phim Tết Bính Ngọ trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết. Chiêu trò PR, seeding bẩn cũng khiến khán giả hoang mang giữa “ma trận” thông tin.

Phim Tết Bính Ngọ 2026 chứng kiến cuộc so găng căng thẳng, gay cấn giữa “tứ mã” gồm Thỏ ơi (Trấn Thành); Nhà ba tôi một phòng (Trường Giang); Báu vật trời cho (Lê Thanh Sơn) và Mùi phở (Minh Beta). Ngoại trừ Trấn Thành là nhà làm phim thiện chiến trên đường đua phim Tết 5 năm qua, 3 cái tên còn lại đều là tân binh.

Miếng bánh doanh thu phim Tết, do vậy, trở nên khốc liệt. Từng nhà làm phim, đơn vị phát hành cho đến cả diễn viên tham gia dự án đều không ngại tham gia đường đua với mong muốn thống lĩnh thị phần lẫn “spotlight”.

Trước và sau khi các dự án trình làng, một cuộc chiến truyền thông bùng nổ. Trên các nền tảng, nhà sản xuất, đơn vị chịu trách nhiệm truyền thông phim được cho là thay nhau seeding phim ở khắp mọi “mặt trận”. Những bài review, khen chê phim xuất hiện nhan nhản trên mạng khiến khán giả trung lập bị hoang mang, lúng túng giữa “bể” thông tin hỗn loạn.

‘Bội thực’ seeding phim

Trên Threads, Facebook hay TikTok, những bài đăng, clip review các bộ phim Tết xuất hiện với tần suất dày đặc. Cùng với đó là hàng vạn bình luận khen chê trái chiều. Đơn cử, ngay dưới một bài khen phim Thỏ ơi hay Nhà ba tôi một phòng là lập tức có loạt ý kiến phản ứng, chê dự án. Một video của khán giả khen phim Trường Giang thậm chí bị một nhóm report, vị khán giả này sau đó phải khóa bình luận vì nhiều người bình phẩm theo hướng tấn công, áp đặt suy nghĩ và không văn minh.

Hay khi Báu vật trời cho tung clip hậu trường dự án là loạt bình luận tiêu cực với nội dung giống nhau xuất hiện. Dưới video về Mùi phở cũng có nhiều ý kiến chê bai, khuyên coi phim khác hoặc nói chia rẽ rằng “chỉ hợp ngoài Bắc”.

Ngoài việc khen chê phim này, “dìm” dự án kia, không ít tài khoản mạng chuyển sang chê bai cực đoan, kêu gọi tẩy chay hoặc tranh cãi về các chủ đề không liên quan tới phim như cuộc sống cá nhân, giới tính, thành công hay thất bại trong quá khứ của nhà làm phim, diễn viên.

Việc khen chê hỗn loạn nói trên đến từ các nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan. Một số cho rằng nó xuất phát từ chủ đích và kế hoạch của những nhà sản xuất phim lẫn các agency truyền thông đứng phía sau.

Trong nhiều trường hợp, các đơn vị này còn seeding bằng cách “booking” hàng loạt bài đăng trên nhiều diễn đàn, trang mạng, hội nhóm về phim ảnh. Điều này khiến tình trạng càng trở nên hỗn loạn.

Giới quan sát cho rằng có lẽ chỉ còn tin được vào những bình luận, đánh giá trên báo chí chính thống với quy trình biên tập, kiểm duyệt kỹ lưỡng.

Trấn Thành giữ nhiều vai trò trong bộ phim điện ảnh Thỏ ơi.

Mới nhất, Minh Beta – đạo diễn của Mùi phở có bài đăng dài, kêu cứu về việc dự án đầu tay trở thành “nạn nhân” của truyền thông bẩn. Anh cho biết: “Trong hành trình của Mùi phở, tôi chứng kiến nhiều hình thức cạnh tranh khác nhau, trong đó có cả những cách làm truyền thông rất thiếu lành mạnh. Có những bình luận, những câu chuyện được thêu dệt, vu khống, thậm chí tấn công cá nhân tôi một cách trắng trợn và hoang đường. Các hoạt động này được thực hiện một cách có tổ chức, bài bản, có lớp lang và tính toán kỹ lưỡng. Thực lòng, chúng tôi chưa bao giờ phải chứng kiến và đối diện với những sự tấn công ác ý đến vậy”.

Cuối cùng, người này cho biết bản thân ông có đủ tài chính, quan hệ và nguồn lực để đáp trả những chiêu thức truyền thông bẩn bằng cách tương tự. Nhưng Minh Beta chọn không làm vậy, vì “không muốn lấy cái bẩn để phủ lên những cái bẩn khác, để rồi một mai mai một lòng mình”.

Những chia sẻ của Minh Beta thu hút lượng tương tác lớn. Tất nhiên, thực hư về nội dung trong bài đăng kêu cứu của nam đạo diễn chỉ anh mới biết rõ tính xác thực. Song kể ra để thấy rằng vấn nạn truyền thông bẩn đang hiện hữu tại thị trường điện ảnh Việt đang tạo ra nhiều hệ lụy tiêu cực. Và nạn nhân đầu tiên phải kể đến là khán giả.

Họ là những người bỏ tiền mua vé và quyết định thành bại doanh thu của các dự án điện ảnh. Song ngay ở khâu đầu tiên là mua vé, bản thân khách hàng đã bị bội thực thông tin bởi nạn seeding bẩn.

Khán giả sẽ mất thời gian và tiền bạc để xem phim dựa trên những lời khen “có cánh” nhưng thực tế chất lượng lại kém. Trong nhiều trường hợp, người xem sẽ lựa chọn phim dựa trên hiệu ứng đám đông thay vì chất lượng. Sau đó, sẽ cảm thấy bị “phản bội” và giảm lòng tin vào phim nội địa, về lâu dài.

Hơn nữa, khi khán giả cảm thấy lúng túng giữa khen chê trái ngược trên Facebook, TikTok, họ sẽ có tâm lý phòng thủ hoặc tẩy chay các phim gây tranh cãi, và lúc đó không một lượng seeding nào có thể đủ để quảng bá bộ phim.

Chiêu trò truyền thông khiến thị trường thiếu lành mạnh

Dù seeding đúng cách có thể tăng nhận diện và doanh thu, việc lạm dụng bằng những chiêu trò bẩn gây hệ lụy lâu dài cho thị trường điện ảnh Việt. Vấn nạn này phản ánh một thực trạng đáng ngại về đạo đức truyền thông khi nhà làm phim coi dư luận chỉ là những con số có thể điều khiển bằng thủ thuật truyền thông.

Theo PGS. TS Nguyễn Văn Thăng Long, Giảng viên Cao cấp ngành Truyền thông Chuyên nghiệp, Đại học RMIT, seeding về bản chất là một phần quan trọng trong chiến lược truyền thông, tiếp thị để khơi gợi thảo luận về chủ để phim ảnh như nội dung bộ phim, bối cảnh quay phim, hay các diễn viên trong phim. Tuy nhiên thời gian gần đây, seeding đã biến tướng thành một cuộc chiến ngầm khốc liệt.

Ở giai đoạn đầu, nhà sản xuất chưa cần quan tâm tới sự yêu thích bộ phim, mà chính là là độ phủ (reach) đến các khán giả khác. Họ cần tên phim xuất hiện dày đặc trên bảng tin, dù là trong những cuộc tranh cãi nảy lửa để tự tạo ra các luồng ý kiến trái chiều, thậm chí là tự bóc phốt hoặc đẩy cao những điểm yếu của phim/diễn viên lên mức cực đoan. Việc này kích thích sự tò mò của những người vốn không quan tâm đến phim, khiến họ phải nhảy vào tìm hiểu xem vấn đề đó là gì.

Báu vật trời cho là dự án khá “lép vế” về mặt hiệu ứng truyền thông trên đường đua phim Tết năm nay.

Sau đó, các nhà làm phim hay agency truyền thông sẽ “dập lửa” và tạo thiện cảm với các nội dung mang tính đính chính, trải lòng hoặc các bài review từ người thật (khán giả tại rạp, nghệ sĩ uy tín) để lấy lại niềm tin để tạo ra một cú lội ngược dòng. Khán giả từ trạng thái nghi ngờ chuyển sang thấy tội nghiệp hoặc bất ngờ vì phim không tệ như lời đồn. Lúc này, sự thiện cảm được nhân đôi vì nó xuất phát từ tâm lý giải tỏa sau một hiểu lầm (vốn theo một kế hoạch truyền thông đã được dàn dựng sẵn).

Tuy nhiên, thông tin thị phi ngày càng nhiều đó là hệ quả của việc lạm dụng các agency truyền thông cạnh tranh không lành mạnh hay thiếu kinh nghiệm dùng các hội nhóm review trên mạng xã hội với nhiều dạng content khác nhau. Các kịch bản cũng thường giống nhau với việc dùng hàng loạt tài khoản khen phim bằng những mỹ từ sáo rỗng, tạo hiệu ứng đám đông giả tạo. Đồng thời tấn công đối thủ bằng cách chê bai kịch bản, diễn xuất ngay từ khi phim vừa mở bán vé sớm hoặc những ngày đầu tiên công chiếu để làm nản lòng những người đang phân vân lựa chọn phim nào. Và do việc thiếu kiểm soát, tiết chế trong các làm truyền thông đã dẫn tới sự hỗn loạn trong review phim trên mạng xã hội trong hơn một tuần qua.

“Seeding bẩn giống như một liều thuốc độc cho thị trường. Nó làm lệch lạc giá trị nghệ thuật khi chất lượng bộ phim không được đánh giá một cách công tâm. Phim tốt bị dìm hàng, phim kém nhưng ‘mạnh gạo bạo tiền’ lại chiếm ưu thế suất chiếu. Ngoài ra, nó tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh trên thị trường khi các nhà làm phim thay vì tập trung cải thiện kịch bản lại quay sang chạy đua ngân sách marketing và thủ thuật ‘dìm hàng’ nhau”, PGS. TS Nguyễn Văn Thăng Long nhận định.

Theo chuyên gia, để làm sạch môi trường điện ảnh, cần sự phối hợp từ nhiều phía: Các cơ quan quản lý cần có quy định rõ ràng hơn về quảng cáo trên mạng xã hội, xử lý các hành vi cạnh tranh không lành mạnh hoặc tung tin sai sự thật về sản phẩm văn hóa. Các quản trị viên nhóm trên mạng xã hội cần có bộ lọc chặt chẽ, ngăn chặn các tài khoản ảo và khuyến khích các bài đánh giá đa chiều, khách quan.

Quan trọng hơn, thay vì trông chờ vào các quy định và chế tài, thị trường điện ảnh cần những “quan tòa” công tâm từ phía cộng đồng. Theo xu hướng quản lý KOL năm 2026, những người sáng tạo nội dung không nhận tiền để đổi trắng thay đen sẽ trở thành những đại sứ số uy tín. Khi KOL giữ vững đạo đức nghề nghiệp, họ tạo ra một vùng an toàn thông tin, giúp khán giả tiết kiệm thời gian và tiền bạc trước khi ra rạp. Khi các KOL độc lập dám nói thật và nói thẳng, họ không chỉ bảo vệ khán giả mà còn gián tiếp ép các nhà làm phim phải tập trung vào chất lượng thay vì thủ thuật.

Trong khi seeding ảo dùng số lượng để “áp đảo” dư luận, các cây review phim độc lập, báo chí phải dùng chất lượng và uy tín để định hướng. Một bài phân tích có chiều sâu, chỉ ra được cả ưu và khuyết điểm của phim từ một người có chuyên môn sẽ có giá trị gấp hàng ngàn comment khen ngợi sáo rỗng. Thay vì chỉ nói “phim này hay/dở”, các cây viết, review phim có vai trò phân tích tại sao nó hay/dở về mặt kỹ thuật, kịch bản hay diễn xuất. Khi trình độ thưởng thức của công chúng được nâng cao nhờ những nội dung chất lượng này, các chiêu trò seeding rẻ tiền sẽ tự khắc không còn đất diễn.

Ver2Solution theo Znews

Trong Nước

Top 10 thương hiệu và sản phẩm được tiêu dùng nhiều nhất tháng 8 hàng năm

Published

20 giờ ago

21 Tháng 7, 2026

Admin Admin

Dựa trên báo cáo Kantar Brand Footprint và dữ liệu thị trường từ Metric, tháng 8 hàng năm là cao điểm của mùa tựu trường và chuẩn bị cho Tết Trung thu.

Top 10 thương hiệu sản phẩm được tiêu dùng nhiều nhất tại Việt Nam trong giai đoạn này bao gồm:

Vinamilk: Thương hiệu sữa dẫn đầu thị trường nhờ nhu cầu bổ sung dinh dưỡng tăng vọt khi học sinh quay lại trường học.
Hảo Hảo (Acecook): Thương hiệu mì ăn liền quốc dân giữ sản lượng tiêu thụ khổng lồ phục vụ bữa ăn nhanh tiện lợi cho học sinh, sinh viên.
Chin-su (Masan): Dòng nước chấm, gia vị thiết yếu ghi nhận sức mua tăng mạnh khi các gia đình ổn định lại nhịp sinh hoạt sau mùa du lịch hè.
Kinh Đô: Bắt đầu giai đoạn cao điểm phân phối bánh Trung thu từ giữa tháng 8, phục vụ nhu cầu biếu tặng và tiêu dùng sớm.
Unilever (Omo / Comfort): Thống trị ngành hàng chăm sóc gia đình với nhu cầu giặt giũ đồng phục, làm sạch quần áo tăng cao đầu năm học mới.
Coca-Cola: Dẫn đầu ngành hàng đồ uống giải khát mùa nắng nóng cuối hè tại cả thành thị lẫn nông thôn.
Thanh Long (hoặc Campus/Hồng Hà): Nhóm thương hiệu tập vở, văn phòng phẩm ghi nhận điểm rơi doanh số lớn nhất trong năm vào tháng 8.
Milo (Nestlé): Thương hiệu thức uống lúa mạch gắn liền với các chiến dịch năng lượng đến trường của trẻ em, đạt traffic tiêu thụ cực lớn.
Cocoon: Thương hiệu mỹ phẩm thuần chay Việt bùng nổ doanh số qua các phiên livestream ưu đãi đổi mùa trên TikTok Shop.
Samsung / Apple: Phân khúc thiết bị công nghệ (điện thoại, máy tính bảng) tăng trưởng mạnh theo chương trình kích cầu mùa tựu trường.

Ver2Solution Research

Trong Nước

Người mua online cũng bắt đầu cảm thấy đau ví

Published

2 ngày ago

20 Tháng 7, 2026

Admin Admin

Không chỉ các shop, người mua online cũng bắt đầu cảm thấy đau ví: Giá bán trung bình trên các sàn TMĐT tăng 33%.

Người tiêu dùng quen với voucher chồng voucher, miễn phí vận chuyển, flash sale theo khung giờ, livestream giảm sâu và cảm giác giá online gần như luôn tốt hơn cửa hàng vật lý. Những ngày 9.9, 11.11 hay 12.12 từng được xem như mùa “săn hàng hời”, nơi chỉ cần chịu khó canh mã, người mua có thể chốt được sản phẩm với giá thấp hơn đáng kể so với mua trực tiếp.

Nhưng cảm giác đó đang bắt đầu lung lay.

Theo dữ liệu của YouNet ECI, năm 2025, tổng giá trị giao dịch (GMV) trên bốn nền tảng Shopee, TikTok Shop, Tiki và Lazada đạt 458,16 nghìn tỷ đồng, tăng 26% so với năm trước. Con số này cao hơn đáng kể so với mức tăng 9,2% của ngành bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng. Nhìn bề mặt, thương mại điện tử Việt Nam vẫn tăng trưởng rất mạnh.

Tuy nhiên, phía sau bức tranh doanh thu kỷ lục là một tín hiệu đáng chú ý: Riêng quý IV/2025, sản lượng tiêu thụ trên các sàn giảm 8% so với cùng kỳ năm trước, trong khi giá bán trung bình trên cả bốn sàn tăng tới 33% so với quý IV/2024. YouNet ECI cho rằng việc tăng giá bán này là phản ứng của doanh nghiệp trước một loạt đợt tăng phí sàn trong năm 2025.

Nói cách khác, thương mại điện tử vẫn tăng trưởng, nhưng không còn tăng theo cách cũ. Người tiêu dùng vẫn chi nhiều hơn trên sàn, nhưng không hẳn mua được nhiều hàng hơn. Một phần tăng trưởng đang đến từ mặt bằng giá cao hơn, chứ không chỉ từ số lượng sản phẩm bán ra.

Đây là một bước ngoặt đáng chú ý của thị trường. Sau nhiều năm được nuôi bằng voucher, freeship và cuộc đốt tiền của các nền tảng, kênh mua sắm online đang bước vào giai đoạn mà giá rẻ không còn là mặc định.

Phí sàn ban đầu đánh vào người bán, nhưng cuối cùng quay lại túi tiền người mua

Câu chuyện phí sàn thường được nhìn từ phía người bán. Chủ shop phải chịu phí giao dịch, phí cố định, phí thanh toán, phí voucher, phí tham gia chương trình, phí affiliate, phí quảng cáo và hàng loạt chi phí để duy trì hiển thị. Nhưng khi các khoản này tăng đủ lâu, người bán không thể mãi gánh một mình.

Về lý thuyết, một shop có ba lựa chọn. Thứ nhất, giữ nguyên giá và chấp nhận giảm lợi nhuận. Thứ hai, tăng giá để bù chi phí. Thứ ba, rời khỏi sàn nếu biên lợi nhuận không còn đủ sống. Với các shop nhỏ vốn đã vận hành bằng biên mỏng, lựa chọn đầu tiên ngày càng khó. Giữ giá để cạnh tranh có thể giúp duy trì đơn hàng, nhưng cũng có thể biến mỗi đơn hàng thành một khoản lỗ nhỏ.

Vì vậy, khi phí sàn tăng, chi phí không dừng lại ở người bán. Nó có xu hướng được đẩy dần vào giá bán, vào mức giảm giá thấp hơn, vào voucher ít sâu hơn, hoặc vào điều kiện freeship khó đạt hơn. Người tiêu dùng tưởng mình đứng ngoài cuộc chiến phí sàn, nhưng cuối cùng lại là người cùng trả hóa đơn.

Điều này giải thích vì sao không khí mua sắm trên sàn vẫn rất sôi động, nhưng cảm giác “hời” lại giảm đi. Livestream vẫn diễn ra liên tục. Banner sale vẫn phủ kín ứng dụng. Các chiến dịch ngày đôi vẫn được đẩy mạnh. Nhưng nếu giá nền đã được điều chỉnh cao hơn để bù phí, phần giảm giá có thể chỉ làm mềm cú tăng, chứ không đưa người mua trở lại thời kỳ giá rẻ như trước.

Sale nhiều hơn không đồng nghĩa với rẻ hơn. Trong giai đoạn mới, người tiêu dùng cần phân biệt giữa “được giảm giá” và “mua được giá tốt”. Hai khái niệm này không còn luôn đi cùng nhau.

Khi người mua bắt đầu phản ứng bằng ví tiền

Dữ liệu quý IV/2025 cho thấy người tiêu dùng không chỉ cảm thấy giá cao hơn, mà đã phản ứng bằng hành vi. Việc sản lượng tiêu thụ giảm 8% trong cùng giai đoạn giá bán trung bình tăng 33% cho thấy một phần người mua đã thận trọng hơn với giỏ hàng online.

Họ vẫn mua sắm trên sàn, nhưng có thể so sánh kỹ hơn, chờ mã sâu hơn, bỏ bớt những món không thật sự cần, hoặc chuyển sang những sản phẩm có giá trị sử dụng rõ ràng hơn. Đây là điểm khác với giai đoạn trước, khi voucher và freeship đủ mạnh để kích thích mua sắm.

Khảo sát người tiêu dùng trực tuyến do YouNet ECI và Buzzmetrics thực hiện trong quý IV/2025 cũng cho thấy mức độ nhạy cảm cao về giá. Nhóm Gen Y tỏ ra thận trọng hơn khi đánh giá về tình hình kinh tế, trong khi Gen Z dù lạc quan hơn lại bị giới hạn bởi khả năng tài chính, với 64% có thu nhập hộ gia đình dưới 30 triệu đồng/tháng. YouNet ECI nhận định giá bán tăng trong bối cảnh này khiến sản lượng tiêu thụ cuối năm sụt giảm là điều dễ hiểu.

Điều đó cho thấy người mua online không hề miễn nhiễm với mặt bằng giá mới. Sau nhiều năm được huấn luyện để chờ sale, săn mã và so giá liên tục, họ trở thành nhóm khách hàng rất nhạy với biến động giá. Khi giá tăng nhanh hơn cảm nhận về giá trị, phản ứng đầu tiên là giảm số lượng mua.

Đây là thách thức lớn với các sàn và nhà bán. Một mặt, sàn cần tăng phí để tối ưu doanh thu và lợi nhuận. Mặt khác, người bán phải bù chi phí để tồn tại. Nhưng ở đầu bên kia, người mua vẫn bước vào ứng dụng với kỳ vọng rất cũ: Mua online phải rẻ.

Ba kỳ vọng này đang xung đột với nhau.

Hết thời tăng trưởng dễ

Trong giai đoạn đầu của thương mại điện tử, tăng trưởng được tạo ra bằng một công thức khá đơn giản: Càng nhiều voucher, càng nhiều freeship, càng nhiều quảng cáo, càng nhiều người mua và nhà bán đổ vào sàn. Các nền tảng chấp nhận đốt tiền để kéo hành vi tiêu dùng từ offline sang online. Người bán hưởng traffic rẻ. Người mua hưởng giá thấp.

Nhưng khi thị trường trưởng thành, công thức đó không còn dễ lặp lại. YouNet ECI nhận định kỷ nguyên tăng trưởng dễ bằng cách đổ tiền vào quảng cáo đã kết thúc; năm 2026, thương mại điện tử Việt Nam vẫn có thể tăng trưởng hai chữ số, nhưng hành vi người tiêu dùng sẽ phức tạp hơn, tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức cho nhãn hàng.

Điều này có nghĩa là cuộc chơi không chỉ khó hơn với shop nhỏ, mà cũng khó hơn với người mua. Người tiêu dùng sẽ phải mất nhiều công sức hơn để xác định đâu là giá tốt thật sự. Việc thấy một sản phẩm giảm 30-40% không còn đủ để kết luận đó là món hời, nếu giá gốc đã được điều chỉnh cao hơn hoặc chi phí vận chuyển, điều kiện voucher và các khoản cộng thêm làm tổng thanh toán cuối cùng không còn hấp dẫn.

Ở phía người bán, việc tăng giá cũng không phải lựa chọn dễ dàng. Tăng giá có thể giúp bù phí, nhưng cũng khiến sản phẩm mất lợi thế cạnh tranh. Không tăng giá thì biên lợi nhuận bị bào mòn. Đây là thế kẹt của nhiều shop online: Người mua ngày càng nhạy cảm với giá, trong khi chi phí vận hành trên sàn ngày càng cao.

Hệ quả là thị trường có thể tiếp tục phân hóa. Những nhà bán có thương hiệu, hàng chính hãng, chuỗi cung ứng tốt và ngân sách vận hành mạnh sẽ có khả năng chịu phí tốt hơn. Các shop nhỏ, hàng đại trà, bán bằng lợi thế giá thấp sẽ chịu áp lực lớn hơn. Khi nhóm bán giá rẻ rời bớt cuộc chơi, người tiêu dùng có thể mất đi một phần nguồn hàng từng tạo ra cảm giác “sàn lúc nào cũng rẻ”.

Người tiêu dùng cũng bước vào thời kỳ hậu “tiền rẻ”

Thương mại điện tử chắc chắn chưa hết hấp dẫn. Người Việt vẫn sẽ mua online nhiều hơn, đặc biệt với các nhóm hàng tiện lợi, hàng tiêu dùng nhanh, thời trang, làm đẹp, sản phẩm chính hãng và những mặt hàng có lợi thế giao nhanh. YouNet ECI cho biết các nhóm chủ lực như FMCG và thời trang & phụ kiện vẫn tăng mạnh trong năm 2025, lần lượt 38% và 34%.

Nhưng sức hấp dẫn của thương mại điện tử đang thay đổi. Trước đây, lý do lớn nhất để lên sàn là rẻ. Giờ đây, người tiêu dùng có thể vẫn lên sàn vì tiện, nhiều lựa chọn, giao nhanh, dễ so sánh, có đánh giá, có chính sách đổi trả và dễ tiếp cận hàng chính hãng. Giá rẻ vẫn quan trọng, nhưng không còn là lời hứa chắc chắn.

Sau thời kỳ tiền rẻ, thương mại điện tử Việt Nam đang bước sang giai đoạn mới: Tăng trưởng vẫn còn, nhưng không còn miễn phí. Người mua vẫn thấy sale mỗi ngày, nhưng phải tỉnh táo hơn để biết đâu là giá tốt thật sự. Người bán vẫn có thể tiếp cận hàng triệu khách hàng, nhưng phải trả chi phí cao hơn để được nhìn thấy. Còn các nền tảng, sau nhiều năm đốt tiền để xây thói quen, đang tìm cách thu lại nhiều hơn từ chính thói quen đó.

Vì thế, câu hỏi “hết thời săn hàng rẻ trên sàn hay chưa” có lẽ chưa có câu trả lời tuyệt đối. Sẽ vẫn có hàng rẻ, vẫn có flash sale, vẫn có voucher sâu trong các chiến dịch lớn. Nhưng thời kỳ chỉ cần mở app là chắc chắn mua được rẻ hơn ngoài cửa hàng đang dần khép lại.

Người mua từng được hưởng lợi lớn nhất từ cuộc đua đốt tiền của thương mại điện tử. Giờ đây, khi cuộc đua ấy bước vào giai đoạn tính toán lại chi phí, họ cũng là người bắt đầu trả giá.

Ver2Solution theo Nhịp Sống Thị Trường

Tâm Lý Học NTD

Mục tiêu GDP bình quân 10.000 USD của Việt Nam

Published

7 ngày ago

15 Tháng 7, 2026

Admin Admin

Chuyên gia Malaysia nhận xét về mục tiêu GDP bình quân 10.000 USD của Việt Nam

Việt Nam đang bước vào một trong những giai đoạn quan trọng nhất của quá trình chuyển đổi kinh tế. Sau khi gia nhập nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình cao, nền kinh tế hiện đứng trước mục tiêu đầy tham vọng là đạt GDP bình quân đầu người 10.000 USD trong khoảng 10 năm tới. Theo nhà kinh tế trưởng toàn cầu Shan Saeed thuộc tập đoàn công nghệ bất động sản IQI Global (Malaysia), đây không chỉ là mục tiêu về quy mô thu nhập mà còn là phép thử đối với năng suất, năng lực công nghệ, chất lượng thể chế và hiệu quả điều hành chính sách.

Ba kịch bản cho cột mốc 10.000 USD

Dẫn báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới tháng 4/2026 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), chuyên gia Shan Saeed cho biết GDP bình quân đầu người của Việt Nam tính theo USD hiện hành được dự báo đạt khoảng 5.100-5.200 USD trong năm 2026, với GDP danh nghĩa khoảng 527 tỷ USD. Để đạt mức GDP bình quân đầu người 10.000 USD, Việt Nam cần gần như tăng gấp đôi thu nhập bình quân tính theo USD, tức là gấp khoảng 1,96 lần mức hiện nay. Quá trình này không chỉ phụ thuộc vào tốc độ tăng trưởng kinh tế mà còn đòi hỏi sự cải thiện đồng thời về năng suất, uy tín tiền tệ, trình độ sản xuất, khả năng tiếp thu công nghệ, chiều sâu thể chế và hiệu quả thực thi chính sách.

Chuyên gia Shan Saeed đưa ra ba kịch bản tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) cho GDP bình quân đầu người. Trong kịch bản lạc quan, với tốc độ tăng trưởng 8,5-9,5% mỗi năm, Việt Nam có thể đạt mốc 10.000 USD trong giai đoạn 2033-2034. Trong kịch bản cơ sở, với mức tăng trưởng 7-8%/ năm, mục tiêu này có thể đạt được trong giai đoạn khoảng 2035-2036. Còn trong kịch bản thận trọng, với tốc độ tăng trưởng 5,5-6,5%/năm, mục tiêu này chỉ có thể đạt được trong giai đoạn 2037-2039.

Nền tảng kinh tế vĩ mô tạo dư địa tăng trưởng

Theo Ngân hàng Thế giới (WB), tăng trưởng kinh tế Việt Nam đã đạt khoảng 8% trong năm 2025 nhờ xuất khẩu hàng chế tạo và nhu cầu nội địa khá mạnh mẽ. WB dự báo tăng trưởng kinh tế của Việt Nam dự kiến sẽ đạt 6,8% trong năm 2026 và 7,1% năm 2027. Chuyên gia Shan Saeed cho rằng, Việt Nam đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để khai thác đà tăng trưởng này.

Với quy mô thương mại tương đương gần 170% GDP, Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm những nền kinh tế có độ mở lớn nhất thế giới. Điều này tạo ra cơ hội lớn khi thương mại toàn cầu mở rộng, song cũng khiến nền kinh tế nhạy cảm hơn trước các cú sốc từ bên ngoài như suy giảm nhu cầu, rủi ro thuế quan, biến động giá hàng hóa hay áp lực đối với tỷ giá.

Các số liệu năm 2026 tiếp tục phản ánh đà tăng trưởng tích cực. GDP sáu tháng đầu năm nay tăng 8,18%, trong khi tăng trưởng quý II/2026 đạt 8,39% so với cùng kỳ năm trước. Công nghiệp và xây dựng đóng góp 37,66% GDP; dịch vụ chiếm 43,52%; nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản chiếm 10,61%.

Ở phía cầu, tiêu dùng tăng 8,15%; tổng tích lũy tài sản tăng 15,2%; xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tăng 20,18%; nhập khẩu tăng 26,44%. Những chỉ số này cho thấy nền kinh tế đang được thúc đẩy đồng thời bởi sản xuất, đầu tư, tiêu dùng và nhu cầu từ thị trường bên ngoài.

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục là điểm sáng. Trong nửa đầu năm 2026, Việt Nam thu hút 34,65 tỷ USD vốn FDI đăng ký, tăng 61% so với cùng kỳ năm trước, trong khi vốn FDI thực hiện đạt 13,03 tỷ USD, tăng 11,2% và là mức giải ngân cao nhất của nửa đầu năm trong vòng 5 năm. Ngành chế tạo và gia công chiếm 63% tổng vốn FDI đăng ký và 82,6% vốn FDI thực hiện, qua đó củng cố vị thế của Việt Nam là một trong những điểm đến hàng đầu về đầu tư sản xuất tại châu Á.

Hoạt động thương mại cũng tiếp tục mở rộng nhanh. Trong sáu tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 549,69 tỷ USD, tăng 27,1% so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó xuất khẩu tăng 21% và nhập khẩu tăng 33,4%. Theo chuyên gia Shan Saeed, nhập khẩu tăng mạnh phản ánh nhu cầu lớn đối với hàng hóa trung gian, máy móc thiết bị và nguyên liệu phục vụ sản xuất, cho thấy hoạt động sản xuất vẫn diễn ra sôi động, song cũng đòi hỏi theo dõi chặt chẽ cán cân thương mại và quản lý ngoại hối.

Một điểm đáng chú ý khác là vai trò ngày càng lớn của thị trường trong nước. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong nửa đầu năm 2026 đạt khoảng 3.889.500 tỷ đồng, tăng 12,9%; sau khi loại trừ yếu tố giá còn tăng 7,3%. Theo ông Shan Saeed, một nền tảng tiêu dùng nội địa rộng và ổn định sẽ giúp giảm bớt tác động của những biến động từ bên ngoài khi nền kinh tế tiến lên mức thu nhập cao hơn.

Bảy yếu tố quyết định quá trình chuyển đổi thu nhập

Trước hết là năng suất lao động. Việt Nam không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào lợi thế chi phí lao động mà cần chuyển sang cạnh tranh bằng năng suất – nhân tố giúp chuyển hóa sản xuất, công nghệ, hạ tầng và vốn con người thành thu nhập cao hơn. Muốn đạt bước nhảy vọt về thu nhập, Việt Nam cần nâng cao sản lượng trên mỗi lao động, phát triển hệ thống logistics, mở rộng mạng lưới doanh nghiệp cung ứng trong nước, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp nội địa, nâng cao kỹ năng lao động và thúc đẩy phổ biến công nghệ trong toàn nền kinh tế.

Biến số thứ hai là sự ổn định của đồng tiền. Mặc dù tăng trưởng được tạo ra trong nền kinh tế nội địa, mục tiêu 10.000 USD được tính bằng đồng USD, do đó nếu đồng VND mất giá quá nhanh, thời điểm đạt cột mốc thu nhập sẽ bị kéo dài. Việc duy trì uy tín tiền tệ, kiểm soát lạm phát, quản lý cán cân thanh toán và củng cố niềm tin vào chính sách kinh tế vĩ mô là những yếu tố có ý nghĩa quyết định.

Yếu tố thứ ba là nâng cấp ngành sản xuất. Giai đoạn tiếp theo không thể chỉ dừng ở hoạt động lắp ráp mà phải hướng tới điện tử, bán dẫn, sản xuất chính xác, linh kiện công nghiệp, phần cứng phục vụ lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), dệt may giá trị cao, logistics và các nền tảng số. Theo ông Shan Saeed, quy mô sản xuất tạo nền tảng, còn mức độ tinh vi của sản xuất mới là yếu tố quyết định năng suất và thu nhập.

Biến số thứ tư là công nghệ. Tăng trưởng dài hạn của Việt Nam sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển từ lợi thế chi phí lao động sang tăng năng suất dựa trên đổi mới sáng tạo, thông qua tự động hóa, số hóa và ứng dụng công nghệ để tạo ra nhiều giá trị hơn trên mỗi lao động, mỗi nhà máy và mỗi đơn vị vốn. Chuyên gia này đánh giá việc Samsung có kế hoạch xây dựng nhà máy thử nghiệm bán dẫn trị giá 1,5 tỷ USD tại Việt Nam, cùng với hoạt động hiện có của Intel, Amkor và Hana Micron, là những tín hiệu cho thấy Việt Nam đang từng bước nâng cao vai trò trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

Yếu tố thứ năm là vai trò của xuất khẩu. Động lực chính của tăng trưởng thu nhập trong dài hạn sẽ ngày càng đến từ mức độ phức tạp của ngành sản xuất, năng suất khu vực dịch vụ, năng lực công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực.

Biến số thứ sáu là xu hướng “Trung Quốc+1”. Việt Nam là một trong những quốc gia hưởng lợi rõ rệt từ quá trình đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, thách thức trong giai đoạn tới không chỉ là thu hút thêm FDI mà còn phải chuyển hóa dòng vốn này thành hiệu ứng lan tỏa về năng suất, nâng cấp doanh nghiệp trong nước và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Biến số cuối cùng là tính đáng tin cậy của chính sách tiền tệ và tài khóa. Đầu tư hạ tầng sẽ góp phần nâng cao tăng trưởng tiềm năng nếu giúp giảm các điểm nghẽn về logistics, cải thiện hệ thống cảng biển, điện, giao thông và kết nối số. Tín dụng cần được phân bổ hiệu quả, lạm phát phải được kiểm soát và dư địa tài khóa cần được duy trì, bởi quá trình chuyển đổi thu nhập sẽ không chỉ phụ thuộc vào tốc độ tăng trưởng mà còn được quyết định bởi hiệu quả phân bổ nguồn lực trong nền kinh tế.

Bên cạnh triển vọng tích cực, chuyên gia Shan Saeed cũng chỉ ra một số rủi ro có thể làm chậm quá trình chuyển đổi thu nhập của Việt Nam, gồm sự mạnh lên của đồng USD, nhu cầu điện tử toàn cầu suy yếu, căng thẳng thuế quan leo thang, tăng trưởng chậm lại của kinh tế Trung Quốc, biến động giá hàng hóa, thâm hụt thương mại kéo dài và sự mất giá quá mức của đồng VND. Bất kỳ sự kết hợp nào của các yếu tố này đều có thể làm suy giảm năng suất, động lực đầu tư hoặc sự ổn định của tỷ giá, từ đó kéo chậm tiến trình nâng cao thu nhập.

Từ những phân tích trên, ông Shan Saeed cho rằng giai đoạn tới cần được dẫn dắt bởi năng suất cao hơn, trình độ sản xuất phức tạp hơn, thể chế vững mạnh hơn và đổi mới công nghệ bền vững – đây chính là những yếu tố quyết định liệu Việt Nam có thể tiến tới mục tiêu trở thành nền kinh tế thu nhập cao vào năm 2045 hay không.

Ver2Solution theo TTXVN