Trong Nước

Phí tăng đẩy lên sát 18%, người bán hàng online Việt đang bị hai nền tảng nắm 98% thị phần siết chặt

Published

15 phút ago

7 Tháng 7, 2026

Admin Admin

Hơn 11 tỷ USD doanh thu chỉ trong bốn tháng đầu năm, điều quan trọng nhất đang diễn ra bên dưới bề mặt thị trường, đó là một cuộc thanh lọc lạnh lùng đã khiến gần 48.000 gian hàng rời khỏi các sàn lớn chỉ trong một năm qua. Đằng sau sự tiện lợi của mỗi cú quét mã thanh toán là một luật chơi mới đang định hình, phí tăng, doanh thu siết lại, nơi phần thắng gần như được lập trình sẵn cho một vài người chơi lớn nhất.

Con số 19% đẹp đẽ và sự thật mà nó che lấp

Bốn tháng đầu năm 2026, doanh thu bán lẻ thương mại điện tử của Việt Nam đạt khoảng 11,53 tỷ USD, tăng 19% so với cùng kỳ, trong khi thanh toán không tiền mặt tiếp tục lan rộng với giao dịch qua mã QR tăng hơn 20% về số lượng theo số liệu Ngân hàng Nhà nước. Nhìn từ trên cao, đây vẫn là một thị trường khỏe mạnh, tăng trưởng hai chữ số và có hạ tầng thanh toán ngày càng trơn tru.

Vấn đề là con số tổng luôn là thứ dễ gây ngộ nhận nhất. Mức tăng 19% đã thấp hơn hẳn so với những năm thị trường còn tăng phi mã, và ngay cả dự báo cho quý 2 cũng cho thấy doanh số bốn sàn lớn nhất có thể giảm nhẹ so với quý đầu năm. Một thị trường vẫn lớn lên về tổng quy mô nhưng đang chậm lại về tốc độ là một thị trường đã đi qua đỉnh dốc dễ dàng, và đó chính là thời điểm những cuộc cạnh tranh trở nên tàn nhẫn nhất, bởi mỗi người chơi không còn được con sóng chung nâng đỡ mà buộc phải giành phần của nhau.

Cuộc thanh lọc đang diễn ra ngay dưới bề mặt

Bằng chứng rõ ràng nhất không nằm ở doanh thu mà nằm ở số lượng người chơi. Theo dữ liệu thống kê thị trường, số nhà bán hàng còn tồn tại trên bốn sàn Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki chỉ còn hơn 602.000, giảm hơn 7% so với cùng kỳ năm trước, tương đương gần 48.000 gian hàng đã rời sàn chỉ sau một năm.

Trước đó, riêng nửa đầu năm 2025 đã chứng kiến hơn 80.000 gian hàng rời sàn, một con số lớn chưa từng thấy. Cần nói rõ đây là mức giảm ròng về số gian hàng còn hoạt động, và một gian hàng đóng lại trên sàn không đồng nghĩa người bán đã bỏ hẳn nghề, bởi một bộ phận chuyển sang các kênh khác như mạng xã hội hay bán trực tiếp, nhưng xu hướng co lại của số người trụ được trên sàn là có thật.

Đây là nghịch lý cốt lõi mà bất kỳ ai làm kinh doanh online cũng phải nhìn thẳng. Thị trường càng lớn thì số người trụ lại được trong đó lại càng ít đi, và cùng lúc giá bán trung bình trên cả bốn sàn lại tăng mạnh tới khoảng 33% so với cùng kỳ. Một thị trường mà doanh thu tăng, giá bán tăng, nhưng số gian hàng giảm, là một thị trường đang dồn của cải về phía một nhóm ngày càng hẹp, chứ không phải một sân chơi mở rộng cơ hội cho tất cả như hình dung phổ biến.

Ai siết và siết bằng cách nào

Động lực trực tiếp của cuộc thanh lọc này là chi phí, và chi phí đó do chính các sàn định đoạt. Từ ngày 9 tháng 5 năm 2026, TikTok Shop điều chỉnh phí hoa hồng cố định lên mức mặc định 12,50% với người bán thường và 15,50% với gian hàng chính hãng, đồng thời nâng phí giao dịch từ 5% lên 6%. Ở một số ngành hàng nóng như mỹ phẩm, thời trang, sức khỏe và đồ cho mẹ và bé, mức phí thậm chí tiệm cận 18%, cao hơn hẳn trước đây.

Sức nặng của những con số này nằm ở vị thế của bên thu phí. Khi Shopee và TikTok Shop cộng lại đã nắm khoảng 98% thị phần, người bán gần như không còn cánh cửa nào để mặc cả hay chuyển sang một sân chơi khác có lợi hơn. Theo phản ánh từ cộng đồng kinh doanh, các đợt tăng phí dồn dập có thể đẩy tổng chi phí bán hàng lên tới 40% đến 45% doanh thu, một tỷ lệ mà phần lớn người bán nhỏ với biên lợi nhuận mỏng không thể nào gánh nổi. Khi một nền tảng vừa là cái chợ, vừa là người đặt ra luật, vừa là bên thu tiền trên mỗi giao dịch, thì quan hệ giữa sàn và người bán không còn là đối tác bình đẳng mà đã nghiêng hẳn về một phía.

Luật chơi mới: kẻ thắng được lập trình sẵn

Bức tranh hiện ra khi ghép các mảnh lại với nhau là một thị trường đang vận hành theo logic kẻ thắng ăn cả. Tăng trưởng chung vẫn còn, nhưng phần tăng trưởng đó đang chảy về tay các nhãn hàng lớn, các nhà phân phối chính hãng có đủ quy mô để hấp thụ chi phí, và trên hết là về chính các sàn. Đối với một nền tảng nắm gần trọn thị phần, mỗi điểm phần trăm phí cộng thêm trên một thị trường nhiều tỷ USD là một khoản lợi nhuận gần như chắc chắn, bất kể người bán bên dưới lời hay lỗ.

Đây cũng là lúc cần gọi đúng tên bản chất của cuộc chơi. Các sàn lớn từ lâu đã không còn đơn thuần là nơi kết nối người mua và người bán, mà đang trở thành những cỗ máy thu phí, bán quảng cáo và nắm giữ dữ liệu dòng tiền. Chính thói quen quét mã thanh toán đã trở thành phản xạ của hàng chục triệu người mà ai cũng ca ngợi như một thành tựu lại là thứ giúp các nền tảng này khóa chặt người dùng và người bán vào hệ sinh thái của mình, biến mỗi giao dịch thành một điểm dữ liệu và một khoản phí. Giá trị thật của thương mại điện tử ở giai đoạn này không nằm ở việc bán được món hàng, mà nằm ở việc sở hữu chính con đường mà mọi món hàng và mọi đồng tiền phải đi qua.

Làn sóng thanh lọc được dự báo còn tiếp tục trong năm 2026, và hệ quả của nó vượt xa câu chuyện của riêng giới bán hàng. Khi số gian hàng co lại và chi phí bị đẩy lên, phần chi phí tăng thêm đó cuối cùng sẽ được chuyển một phần vào giá bán, và người tiêu dùng, vốn được hưởng lợi từ thời kỳ các sàn đốt tiền giành thị phần, sẽ dần phải trả giá thật cho sự tiện lợi. Câu hỏi sắc nhất còn để ngỏ là khi một vài nền tảng vừa cầm còi vừa đá bóng vừa thu vé trên một thị trường nhiều tỷ USD, thì còn lại bao nhiêu chỗ cho người bán nhỏ, và liệu cái gọi là giai đoạn tăng trưởng chiều sâu có thực chất là quá trình một thị trường mở dần khép lại thành một sân chơi của số ít.

Ver2Solution theo Người Đưa Tin

Pháp Luật

Quy định mới sàn thương mại điện tử phải kiểm soát chặt người livestream bán hàng

Published

20 giờ ago

6 Tháng 7, 2026

Admin Admin

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 248 quy định chi tiết một số điều của Luật Thương mại điện tử, trong đó có nội dung đáng chú ý về quy chế hoạt động livestream bán hàng.

Nghị định quy định trường hợp nền tảng thương mại điện tử có cung cấp tính năng livestream bán hàng thì phải công khai quy chế hoạt động của tính năng này.

Trong đó, cần công khai quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia livestream bán hàng; đối tượng, quy trình, hướng dẫn người livestream bán hàng thực hiện định danh xác thực điện tử.

Cùng với đó là các điều kiện, quy trình, thủ tục về đăng ký mở tài khoản người bán và người livestream bán hàng; quy định các trường hợp cụ thể bị dừng phát trực tuyến, gỡ bỏ thông tin hiển thị, đường dẫn liên kết…

Theo Nghị định, chủ quản nền tảng thương mại điện tử phải có biện pháp kiểm tra, rà soát, gỡ bỏ và xử lý kịp thời đối với thông tin hàng hóa, dịch vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng hóa, dịch vụ liên quan đến hành vi kinh doanh vi phạm pháp luật. Việc này phải được thực hiện trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Chủ quản nền tảng thương mại điện tử phải có trách nhiệm công bố đầy đủ, chính xác, rõ ràng các nội dung hoặc có đường liên kết để xem chi tiết các nội dung tại vị trí trên màn hình chính của nền tảng và có dấu hiệu phân biệt rõ ràng.

Chủ quản nền tảng phải báo cáo trực tuyến định kỳ thông qua Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử thực hiện Nghị định này hoặc cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Nền tảng cũng phải cập nhật từ khóa theo khuyến cáo của cơ quan quản lý và lọc thông tin theo từ khóa trước khi hàng hóa, dịch vụ hiển thị. Đồng thời, đơn vị vận hành phải duy trì tài khoản trên Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử để tiếp nhận, phản hồi thông tin, giải quyết khiếu nại, phản ánh và tranh chấp.

Với nền tảng trung gian, mạng xã hội có hoạt động thương mại điện tử hoặc nền tảng thương mại điện tử tích hợp, Nghị định quy định chỉ được vận hành khi đáp ứng điều kiện quản lý, vận hành và sau khi được Bộ Công Thương xác nhận đăng ký.

Khi thay đổi các thông tin như tên nền tảng, người chịu trách nhiệm quản lý, giấy đăng ký doanh nghiệp, mô hình hoạt động, điều kiện giao dịch, điều khoản hợp đồng dịch vụ hoặc dịch vụ cung cấp, đơn vị vận hành phải làm thủ tục sửa đổi, bổ sung đăng ký trong 20 ngày làm việc.

Nghị định cũng nêu các trường hợp chấm dứt đăng ký, gồm nền tảng tự đề nghị, ngừng hoạt động, chuyển nhượng cho tổ chức khác hoặc thay đổi mã số thuế của chủ quản nền tảng.

Cơ quan quản lý nhà nước có thể chấm dứt đăng ký nếu quá 30 ngày kể từ khi gửi yêu cầu qua Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử mà nền tảng không phản hồi thông tin. Việc chấm dứt cũng áp dụng khi chủ quản nền tảng có hành vi vi phạm pháp luật đến mức phải dừng hoạt động theo quy định về xử lý vi phạm hành chính.

Ver2Solution theo Dân Trí

Trong Nước

Thị trường TMĐT 6 tháng đầu năm có gì đáng chú ý

Published

2 ngày ago

5 Tháng 7, 2026

Admin Admin

Ver2Solution – Tổng hợp từ các nền tảng phân tích dữ liệu TMĐT lớn (như Metric) cho nửa đầu năm 2026, thị trường ghi nhận sức mua rất lớn bất chấp các chính sách siết chặt về định danh và thuế sàn. Dưới đây là các mặt hàng và ngành hàng dẫn đầu toàn thị trường trực tuyến (Shopee, TikTok Shop, Lazada, Tiki) trong 2 quý vừa qua:

Làm đẹp (Doanh thu số 1 toàn thị trường)

Ngành hàng Làm đẹp và Chăm sóc cá nhân tiếp tục giữ vững ngôi vương về mặt doanh số. Riêng trong Quý 1/2026, ngành này đã mang về hơn 24,4 nghìn tỷ đồng (tăng hơn 35% so với cùng kỳ).

Mặt hàng bán chạy: Các sản phẩm chăm sóc da chuyên sâu (serum, kem dưỡng ẩm), mỹ phẩm trang điểm nhẹ nhàng/tự nhiên, và các sản phẩm thuần chay (như Cocoon) có sự bùng nổ rất mạnh.

Thời trang & Phụ kiện (Tốc độ tăng trưởng và sản lượng dẫn đầu)

Thời trang luôn là nhóm mặt hàng có vòng xoay dòng sản phẩm nhanh nhất, đặc biệt khi TikTok Shop vươn lên cạnh tranh khốc liệt với Shopee ở mảng này nhờ livestream và tiếp thị liên kết (affiliate).

Thời trang nữ: Đứng thứ 2 toàn thị trường về doanh số (đạt hơn 21 nghìn tỷ đồng chỉ trong Q1). Các Local Brand nội địa (Guno Mate, Bycamcam, Ecochic…) đang chiếm ưu thế lớn nhờ bắt trend nhanh. Các mặt hàng như đồ lót, váy thiết kế, và áo khoác chống nắng/áo khoác gió mùa hè bán cực chạy.

Thời trang nam: Đây là “ngựa ô” tăng trưởng bất ngờ nhất đầu năm 2026 khi ghi nhận mức tăng bứt phá hơn 151% về doanh số và gần 100% về sản lượng. Đồ thể thao và áo thun basic cho nam là những mặt hàng cốt lõi.

Nhà cửa – Đời sống & Đồ gia dụng (Sản lượng tiêu thụ lớn nhất)

Đây là ngành hàng đứng thứ 2 về tổng sản lượng sản phẩm bán ra (riêng Q1 đạt hơn 210 triệu sản phẩm được giao thành công). Điều này cho thấy thói quen mua sắm nhu yếu phẩm hàng ngày của người dân đã dịch chuyển hẳn lên các sàn TMĐT.

Mặt hàng bán chạy: Các sản phẩm tiêu dùng nhanh (như nước giặt Omo, giấy ăn gấu trúc Top Gia) và đồ gia dụng thông minh phân khúc giá vừa phải (Inochi, Lock&Lock).

Xu hướng phân khúc giá và hành vi mua sắm nổi bật 6 tháng đầu năm:

Tiêu chí	Xu hướng thực tế
Phân khúc giá hốt bạc	Khoảng giá từ 100.000đ – 200.000đ vẫn chiếm tỷ trọng số lượng đơn hàng lớn nhất. Tuy nhiên, nửa đầu năm 2026 bắt đầu chứng kiến sự dịch chuyển mạnh sang phân khúc trung và cận cao cấp (200.000đ – 750.000đ).
Gian hàng chính hãng lên ngôi	Người mua có xu hướng khắt khe hơn, ưu tiên các gian hàng Mall (Shopee Mall, LazMall, TikTok Shop Mall) để đảm bảo chính hãng và hưởng ưu đãi đồng kiểm, đổi trả dễ dàng.
Sự sụt giảm đáng chú ý	Ngành hàng Sức khỏe (thực phẩm chức năng, thuốc) bị sụt giảm cả về doanh số lẫn sản lượng do các sàn và cơ quan quản lý siết chặt kiểm tra nguồn gốc, quảng cáo và chất lượng sản phẩm.

Theo Ver2Solution nếu bạn đang tìm kiếm mặt hàng có dòng tiền đều và tệp khách rộng thì Thời trang xu hướng, Mỹ phẩm skincare, và Đồ gia dụng tiện ích vẫn là “kiềng ba chân” vững chắc nhất trên các sàn hiện nay.

Ver2Solution Research

Trong Nước

TikTok đang làm gì để hạ bệ TMĐT truyền thống

Published

4 ngày ago

3 Tháng 7, 2026

Admin Admin

84% người dùng Việt “xuống tiền” chỉ sau vài video ngắn: TikTok đang làm gì để “hạ bệ” các sàn thương mại điện tử truyền thống? TikTok đang làm thay đổi hành trình mua sắm truyền thống khi biến những phút giải trí thành động lực thúc đẩy hàng triệu người tiêu dùng đưa ra quyết định mua hàng chỉ sau vài video ngắn.

Chỉ vài năm trước, hành trình mua sắm của phần lớn người tiêu dùng thường bắt đầu bằng một nhu cầu cụ thể. Khi cần mua một món đồ, họ sẽ chủ động tìm kiếm trên Google, tham khảo đánh giá rồi mới quyết định đặt hàng.

Thế nhưng với sự bùng nổ của TikTok, quy trình đó đang dần đảo ngược. Ngày nay, nhiều người không mua vì có nhu cầu trước, mà nảy sinh nhu cầu sau khi xem một video vài chục giây trên màn hình điện thoại.

Sự thay đổi này không chỉ diễn ra ở một nhóm người dùng nhất định mà đã trở thành xu hướng toàn cầu. Theo khảo sát của PartnerCentric công bố năm 2025, 37% người dùng TikTok đã mua ít nhất một sản phẩm thông qua TikTok Shop trong vòng sáu tháng và nhóm người mua này chi tiêu trung bình khoảng 708 USD mỗi năm trên nền tảng.

Nghiên cứu cũng cho thấy sự tiện lợi khi mua hàng trực tiếp trong ứng dụng là một trong những lý do quan trọng nhất thúc đẩy hành vi tiêu dùng.

Không còn đơn thuần là một nền tảng giải trí, TikTok đang dần trở thành một “trung tâm thương mại” mới, nơi giải trí, quảng cáo và mua sắm hòa trộn vào nhau.

84% người dùng Việt "xuống tiền" chỉ sau vài video ngắn: TikTok đang làm gì để “hạ bệ” các sàn thương mại điện tử truyền thống?- Ảnh 2.

Mua sắm bắt đầu từ những video giải trí

Nếu như trước đây người tiêu dùng tìm kiếm sản phẩm trước rồi mới xem nội dung liên quan, TikTok đã khiến quá trình này diễn ra theo chiều ngược lại. Người dùng lướt bảng tin “For You” để giải trí nhưng lại vô tình bắt gặp những video đánh giá sản phẩm, trải nghiệm thực tế, hướng dẫn sử dụng hay các phiên livestream bán hàng.

Theo dữ liệu được TikTok công bố trong báo cáo “Path to Purchase”, 37% người dùng cho biết họ đã nhìn thấy một sản phẩm trên TikTok và mua ngay sau đó, trong khi 35% từng mua một món hàng xuất hiện trên nền tảng.

Bên cạnh đó, khảo sát của Omnisend với hơn 2.000 người dùng mạng xã hội cho thấy 52% người được hỏi từng mua hàng sau khi được truyền cảm hứng từ nội dung trên mạng xã hội, còn 45% dễ mua hơn với những sản phẩm đang là xu hướng trực tuyến.

Các video “Before & After”, hashtag #TikTokMadeMeBuyIt hay những clip “Shop With Me” nằm trong nhóm nội dung có sức ảnh hưởng lớn nhất đến quyết định mua sắm.

Là một người thường xuyên mua sắm trên TikTok Shop, Huy Hoàng (24 tuổi, Hà Nội) cho biết anh gần như không còn tìm kiếm sản phẩm theo cách truyền thống.

“Tôi mở TikTok chủ yếu để giải trí nhưng cứ xem vài video là lại thấy những món đồ hay ho xuất hiện. Có những thứ trước đó tôi chưa từng nghĩ đến việc mua, nhưng sau khi xem nhiều người dùng thử và đánh giá tích cực thì lại đặt hàng luôn”, Hoàng chia sẻ.

Theo Hoàng, các sản phẩm anh từng mua nhiều nhất gồm đồ công nghệ nhỏ gọn, phụ kiện điện thoại, đồ gia dụng thông minh và các vật dụng phục vụ sinh hoạt hằng ngày.

Trên thực tế, yếu tố tạo nên sức mạnh đặc biệt của TikTok nằm ở hệ thống đề xuất nội dung được cá nhân hóa rất sâu. Thuật toán liên tục ghi nhận hành vi của người dùng như thời gian xem video, lượt thích, bình luận, chia sẻ hay theo dõi tài khoản để xác định sở thích cá nhân.

Điều này lý giải vì sao nhiều người có cảm giác TikTok “đọc được suy nghĩ” của mình. Chỉ cần dừng lại vài giây trước một video giới thiệu mỹ phẩm, đồ công nghệ hay sản phẩm gia dụng, người dùng sẽ nhanh chóng được đề xuất thêm hàng loạt nội dung tương tự.

“Tôi từng xem vài video về máy pha cà phê mini. Sau đó TikTok liên tục gợi ý các video so sánh, đánh giá và livestream bán sản phẩm này. Khoảng một tuần sau tôi quyết định mua luôn dù ban đầu chỉ tò mò xem thử”, Huy Hoàng kể.

84% người dùng Việt "xuống tiền" chỉ sau vài video ngắn: TikTok đang làm gì để “hạ bệ” các sàn thương mại điện tử truyền thống?- Ảnh 3. — Thiết bị công nghệ mà Hoàng đã mua

Khi giải trí và mua sắm không còn ranh giới

Tại Việt Nam, tác động của TikTok đối với thương mại điện tử đang ngày càng rõ nét. Theo dữ liệu từ Metric được nhiều cơ quan báo chí dẫn lại, TikTok Shop đã nâng thị phần thương mại điện tử tại Việt Nam lên khoảng 39% trong năm 2025, tăng mạnh so với mức 29% của năm trước.

Trong khi đó, Shopee giảm từ 63% xuống còn 58%. Hai nền tảng hiện chiếm tới 97% thị phần thương mại điện tử đa ngành trong nước.

Các chuyên gia cho rằng sự tăng trưởng này phản ánh xu hướng “shoppertainment”, hay còn gọi là mua sắm kết hợp giải trí. Thay vì truy cập một sàn thương mại điện tử để tìm sản phẩm, người dùng vừa xem nội dung vừa có thể đặt hàng ngay trên cùng một ứng dụng.

Sự thuận tiện đó cũng kéo theo những hệ quả mới. Nhiều người thừa nhận họ thường xuyên mua sắm theo cảm hứng hoặc chạy theo xu hướng. Huy Hoàng cũng thừa nhận bản thân từng nhiều lần rơi vào tình trạng này.

“Có những món đồ tôi thấy rất hấp dẫn khi xem livestream nhưng sau khi nhận hàng lại dùng rất ít. Bây giờ trước khi mua tôi thường để sản phẩm trong giỏ hàng vài ngày rồi mới quyết định”, anh nói.

Xu hướng mua sắm thông qua nội dung giải trí cũng được các chuyên gia trong lĩnh vực thương mại điện tử ghi nhận là một trong những thay đổi lớn nhất của thị trường những năm gần đây.

Tại một hội thảo về chiến lược để bứt phá trên social commerce, ông Lê Thanh Bình, đại diện TikTok Shop Việt Nam, cho rằng mô hình “Shoppertainment” đang mở ra một cách thức mua sắm hoàn toàn mới, nơi người tiêu dùng tiếp cận sản phẩm thông qua trải nghiệm nội dung trước khi đưa ra quyết định mua hàng.

Báo cáo được công bố tại sự kiện cũng cho thấy 69% người dùng Việt Nam ưu tiên xem video ngắn để tìm hiểu sản phẩm và dịch vụ, trong khi 84% từng bị thuyết phục mua hàng sau khi xem nội dung video.

Những con số này cho thấy ranh giới giữa giải trí và mua sắm đang ngày càng mờ đi, đồng thời phản ánh sự thay đổi rõ nét trong hành vi tiêu dùng của người Việt dưới tác động của TikTok và các nền tảng social commerce.

Từ một nền tảng giải trí dành cho video ngắn, TikTok đang dần thay đổi cách con người khám phá sản phẩm, tiếp cận quảng cáo và đưa ra quyết định mua sắm. Nếu trước đây người tiêu dùng chủ động tìm kiếm sản phẩm, thì giờ đây chính thuật toán và nội dung cá nhân hóa đang chủ động tìm đến họ.

Trong cuộc cạnh tranh của thương mại điện tử hiện đại, có lẽ thứ quyết định không còn là ai bán sản phẩm tốt hơn, mà là ai kể câu chuyện hấp dẫn hơn trên màn hình điện thoại của người dùng.

Ver2Solution theo CafeF