Tháng 9 luôn là giai đoạn bản lề quan trọng của thị trường TMĐT. Đây là thời điểm đánh dấu sự kết thúc của mùa hè, bắt đầu mùa tựu trường và là bước chạy đà cho chuỗi siêu sale cuối năm (Quý 4). Theo Ver2Solution dữ liệu từ các báo cáo thị trường chỉ ra những xu hướng mua hàng nổi bật sau:

Sự kiện “Siêu Sale 9.9” định hình doanh thu: Các chiến dịch 9.9 thường mang về lượng GMV (tổng giá trị giao dịch) khổng lồ, tạo thành đỉnh điểm mua sắm đầu tiên trước thềm cuối năm. Mặc dù đà mua sắm có thể đạt đỉnh cực đại vào tháng 8, tháng 9 vẫn duy trì sản lượng tiêu thụ ở mức rất cao nhờ dư âm của các chương trình khuyến mãi.

Phân hóa tiêu dùng “thông minh”: Người tiêu dùng thể hiện rõ sự phân hóa trong ngân sách. Nhóm sản phẩm giá rẻ (dưới 200.000 VNĐ) tiếp tục thống trị, chiếm hơn 50% tổng doanh số toàn thị trường, phản ánh thói quen chi tiêu thắt chặt đối với các mặt hàng thiết yếu.

Chuyển dịch sang “Shop Mall” (Cửa hàng chính hãng): Bất chấp xu hướng chuộng hàng giá rẻ, phân khúc hàng cao cấp (trên 1.000.000 VNĐ) vẫn tăng trưởng đều. Các gian hàng chính hãng (Shop Mall) dù chỉ chiếm khoảng 5% tổng số shop nhưng lại đóng góp tới gần 1/3 tổng doanh số, cho thấy người tiêu dùng Việt Nam ngày càng ưu tiên chất lượng, uy tín và sự minh bạch.

Sự trỗi dậy của Shoppertainment: Facebook Live và TikTok Shop đang chứng minh mô hình mua sắm kết hợp giải trí vô cùng hiệu quả, liên tục ghi nhận mức tăng trưởng doanh số gấp đôi và dần áp sát “ông lớn” Shopee, trong khi các nền tảng cũ như Lazada và Sendo có dấu hiệu sụt giảm hoặc thu hẹp thị phần.

Top ngành hàng và Sản phẩm có doanh thu lớn nhất

Khi đánh giá tổng quan hàng năm, dòng tiền của người tiêu dùng trên TMĐT chủ yếu tập trung vào 4 nhóm ngành hàng cốt lõi:

Làm đẹp & Chăm sóc cá nhân: Đây luôn là ngành hàng “vua” trên sàn TMĐT. Điển hình, chỉ trong 1 quý, ngành này có thể mang về hơn 15.500 tỷ đồng (chiếm khoảng 18% thị phần). Các sản phẩm bán chạy nhất bao gồm: kem chống nắng, serum, son môi và các sản phẩm chăm sóc cơ thể.

Điện thoại & Thiết bị Điện tử: Mặc dù số lượng bán ra không cao bằng các ngành hàng FMCG, nhưng nhờ giá trị trung bình trên một đơn hàng (AOV) cực kỳ cao, ngành này luôn mang lại GMV khổng lồ. Phân khúc giá mang lại doanh thu cao nhất thường từ 1.000.000 – 2.000.000 VNĐ cho các đồ gia dụng, và cao hơn nhiều đối với điện thoại/laptop.

Nhà cửa & Đời sống: Nhu yếu phẩm, giấy vệ sinh, hộp đựng thức ăn, và hóa mỹ phẩm chăm sóc gia đình có tần suất mua lặp lại rất cao.

Thời trang (Đặc biệt là Thời trang nữ): Ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ của các “Local Brand” (Thương hiệu nội địa) với tốc độ tăng trưởng doanh thu lên tới hàng trăm phần trăm so với các năm trước.

Top 10 Thương hiệu có doanh thu cao nhất (Tham chiếu)

Danh sách các thương hiệu thống trị các bảng xếp hạng doanh thu TMĐT hàng năm (do Metric thống kê) là sự pha trộn giữa các tập đoàn đa quốc gia và các thương hiệu nội địa có chiến lược số hóa tốt:

Mô hình Shoppertainment (Mua sắm kết hợp Giải trí) do Facebook tiên phòng và hiện dẫn đầu là TikTok Shop tiên phong đã tạo ra một cuộc cách mạng sâu sắc, làm thay đổi hoàn toàn cách người tiêu dùng Việt Nam tiếp cận sản phẩm, đưa ra quyết định mua hàng và tái cấu trúc lại bức tranh thương mại điện tử (TMĐT) tại Việt Nam.

Từ “Mua sắm Tìm kiếm” sang “Mua sắm Khám phá”

• TMĐT Truyền thống (Search-based): Người dùng phát sinh nhu cầu trước > lên sàn (Shopee, Lazada) gõ từ khóa > so sánh giá > mua hàng.

• Shoppertainment (Discovery-based): Người dùng lướt ứng dụng với mục đích giải trí > tiếp cận các nội dung hấp dẫn/trực quan > phát sinh nhu cầu ngẫu hứng > chốt đơn tức thì mà không cần có ý định mua từ trước.

Rút ngắn tối đa hành trình mua hàng

Hành trình chuyển đổi từ Nhận biết > Cân nhắc > Mua hàng trước đây có thể mất vài ngày đến vài tuần. Với Shoppertainment, toàn bộ tiến trình này được thu hẹp lại chỉ trong vài chục giây xem video hoặc vài phút xem livestream nhờ sự kết hợp giữa cảm xúc giải trí và các voucher độc quyền có thời hạn ngắn.

Quyết định mua hàng dựa trên Cảm xúc & Niềm tin cá nhân

Người mua không còn phụ thuộc quá nhiều vào phần mô tả sản phẩm khô khan hay điểm đánh giá sao vô danh. Quyết định chốt đơn phụ thuộc lớn vào kịch bản nội dung, trải nghiệm thực tế (unboxing, dùng thử) và mức độ tin tưởng dành cho Creator/KOC (Key Opinion Consumer). Yếu tố “người thật, việc thật” tạo sự đồng cảm và kích thích hành vi mua hàng mạnh mẽ hơn.

Bùng nổ các phiên Livestream doanh số “Khủng”

Livestream tại Việt Nam đã chuyển mình từ một kênh bán hàng nhỏ lẻ, giá rẻ thành những sự kiện thương mại quy mô lớn. Khái niệm “Phiên livestream tỷ đồng” hay “Phiên live trăm triệu USD” gắn liền với các KOC tên tuổi đã hình thành nên một nền công nghiệp vận hành chuyên nghiệp với sự tham gia của các MCN (Multi-Channel Network) và đội ngũ kỹ thuật bài bản.

Dịch chuyển thứ hạng thị phần TMĐT

Sự trỗi dậy của Shoppertainment đã giúp TikTok Shop bứt phá thần tốc tại Việt Nam, vượt qua Lazada để chiếm giữ vị trí thứ 2 về tổng giá trị giao dịch (GMV) và liên tục đe dọa vị thế số 1 của Shopee. Điều này buộc các sàn truyền thống phải vội vã tích hợp tính năng Shopee Live, Lazada LazLive để giữ chân người dùng.

Cơ hội bứt phá cho thương hiệu Việt (Local Brands) & SME

Trước đây, các doanh nghiệp nhỏ rất khó cạnh tranh về ngân sách quảng cáo với các thương hiệu quốc tế trên sàn truyền thống. Với Shoppertainment, nội dung hay chiến thắng ngân sách lớn. Nhiều thương hiệu Việt (đặc biệt trong ngành Làm đẹp, Thời trang, Nông sản) đã đạt doanh thu đột biến nhờ sáng tạo nội dung chân thực, hớt bọt thị trường bằng các câu chuyện thương hiệu chạm đến cảm xúc người xem.

Thách thức phát sinh từ xu hướng Shoppertainment

Tỷ lệ hoàn/hủy đơn (Return Rate) cao: Do quyết định mua hàng mang tính cảm xúc bộc phát, tỷ lệ khách hàng đổi ý hoặc hủy đơn sau khi hết hưng phấn cao hơn so với TMĐT truyền thống.

Áp lực đổi mới nội dung liên tục: Thuật toán phân phối ưu tiên sự sáng tạo. Một kịch bản hay video đã vắt kiệt lượt xem sẽ nhanh chóng bị giảm tương tác, đòi hỏi người bán phải liên tục ra nội dung mới.

Chất lượng sản phẩm không đồng đều: Việc bán hàng quá phụ thuộc vào kỹ năng nói của KOC đôi khi dẫn đến tình trạng phóng đại công dụng sản phẩm, gây ảnh hưởng đến niềm tin lâu dài của người tiêu dùng.

Tiểu Khương, sinh năm 1998, là một MC kiêm streamer người Trung Quốc, đồng thời sáng tạo nội dung về nhà cửa và phong cách sống trên Xiaohongshu.

Hiện cô đang sống một mình tại Trung Quốc trong căn hộ loft (là kiểu nhà có trần rất cao và thiết kế không gian mở – pv) rộng 29m2. Trên trang cá nhân, nữ MC thường chia sẻ những khoảnh khắc đời thường cùng chó mèo cũng như quá trình tự decor, sắp xếp và hoàn thiện không gian sống theo sở thích riêng.

Căn hộ 29m2 có trần cao 4,5m, phòng khách thông tầng

Điểm đáng chú ý nhất trong căn hộ là thiết kế loft với chiều cao trần khoảng 4,5m. Phòng khách được làm theo kiểu thông tầng, kết hợp với hệ cửa kính lớn giúp không gian đón nhiều ánh sáng và có tầm nhìn thoáng ra bên ngoài.

Dù diện tích sử dụng chỉ 29m2, căn hộ vẫn được chia thành các khu vực tương đối đầy đủ gồm phòng khách, bếp, phòng ngủ trên tầng hai và những khoảng lưu trữ nhỏ. Cầu thang gỗ dẫn lên tầng trên đồng thời được tận dụng phần không gian bên dưới làm khu vực cho thú cưng.

Nội thất trong nhà chủ yếu mang tông kem, trắng và be, từ sofa, rèm cửa đến các món đồ lớn. Trên nền màu trung tính, Tiểu Khương thêm nhiều chi tiết có màu pastel như tranh treo tường, thảm nhiều màu, đèn trang trí và đồ lưu niệm. Cách phối này giúp căn hộ nhỏ có thêm điểm nhấn nhưng không tạo cảm giác quá chật chội.

Khu vực sát cửa kính được bố trí một bệ ngồi dài, vừa tận dụng khoảng trống vừa tạo thêm nơi thư giãn. Phòng ngủ nằm trên tầng hai và được cô nhận xét là thậm chí còn rộng hơn phòng khách. Đây cũng là nơi được bạn thân yêu thích khi ghé chơi và ngủ lại.

Một người, một chó, một mèo và căn nhà tự tay vun vén

Với Tiểu Khương, căn hộ này không đơn thuần là nơi ở mà còn là dấu mốc cho cuộc sống độc lập. Cô từng chia sẻ rằng dù không mua được một căn hộ rộng như những “đại bình tầng” khiến nhiều người ngưỡng mộ, 29m2 vẫn đủ để cô có một “nơi tránh gió tránh mưa” của riêng mình.

Điểm đặc biệt là phần nội thất và decor trong nhà đều được cô tự lựa chọn, tự chi trả, không có sự can thiệp của bố mẹ. Từ sofa, rèm cửa, thảm trải sàn đến những món đồ trang trí nhỏ đều được bổ sung theo sở thích cá nhân.

Cô cũng dành một phần diện tích cho hai thú cưng. Khoảng trống dưới cầu thang được thiết kế thành một khu vực giống “hang chó”, bên trong là chỗ nghỉ của chú chó, còn mèo cũng thường xuyên tìm đến đây.

Cuộc sống trong căn loft vì thế xoay quanh những hoạt động khá bình thường: nghe nhạc, xem phim, dọn dẹp nhà cửa, chăm sóc chó mèo hay đơn giản là ở nhà thư giãn. Tiểu Khương từng nói rằng phần lớn thời gian trong ngày đều lặp lại những việc quen thuộc, nhưng mỗi ngày vẫn có cảm giác mới mẻ và đáng mong đợi.

Cô thậm chí còn được bạn bè trêu rằng “suốt ngày nằm ở nhà”, bởi căn hộ nhỏ này quá thích hợp để ở lì. Theo nữ MC, dù diện tích không lớn, không gian vẫn không khiến một người sống cảm thấy bí bách.

Nguồn: Xiaohongshu.
Ver2Solution theo Thanh Niên Việt