Theo báo cáo tình hình lao động, việc làm quý 4 năm nay của Cục Thống kê, số thanh thiếu niên (tuổi 15-24) không có việc làm và không tham gia học tập, đào tạo giảm 169.000 người so với quý trước nhưng tăng 124.000 người so với cùng kỳ năm 2024.

Tỷ lệ thanh niên “ba không” ở khu vực nông thôn cao hơn thành thị, lần lượt là 11,7% và 8%. Nữ thanh niên chiếm tỷ lệ cao hơn nam, ở mức 12% so với 8,3%.

Cục Thống kê cho biết tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên độ tuổi 15-24 trong quý tư 2025 ở mức 9%, cao hơn đáng kể so với tỷ lệ thất nghiệp chung của cả nước, đồng thời tăng so với quý ba 2025 và cùng kỳ năm trước. Riêng khu vực thành thị, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên vượt 11%.

Theo cơ quan thống kê, tỷ lệ thất nghiệp và số thanh niên “ba không” duy trì ở mức cao phản ánh những khó khăn của người trẻ trong quá trình tìm kiếm việc làm. Do đó, cơ quan chức năng cần chú trọng phân luồng sớm, định hướng học tập và nghề nghiệp phù hợp năng lực cá nhân, đồng thời tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp.

Nhìn ra các nước trong khu vực, tỷ lệ này ở mức tương đương hoặc thấp hơn.

Tại Thái Lan, tỷ lệ “ba không” (NEET) của thanh niên dao động trong khoảng 12,8–15% theo số liệu thống kê năm 2024 của WorldBank và UNICEF. Tại Indonesia, con số lên tới 17–18%, đưa nước này vào nhóm các nước Đông Nam Á có tỷ lệ thanh niên “ba không” cao nhất. Philippines cũng có tỷ lệ NEET 12–13%, tập trung chủ yếu vào nhóm thanh niên ở khu vực đô thị nghèo.

Tại Trung Quốc, nguyên nhân hình thành NEET lại tương đối đặc thù. Theo ILO, tỷ lệ ba không của thanh niên Trung Quốc gần đây dao động khoảng 15–17%, cao hơn Việt Nam nhưng thấp hơn mức trung bình toàn cầu.

Tính chung ở các độ tuổi, quý tư 2025 cả nước ta ghi nhận 2,14 triệu người, tương đương 4% lực lượng lao động, không được sử dụng hết tiềm năng. Tỷ lệ này ở thành thị là 3,8% và nông thôn hơn 4%. Nhóm này gồm người thất nghiệp, thiếu việc làm và ngoài lực lượng lao động nhưng sẵn sàng làm việc.

Cục Thống kê nhận định trong điều kiện kinh tế bình thường, lực lượng lao động không được sử dụng hết tiềm năng luôn tồn tại và thường tăng khi nền kinh tế chịu các cú sốc lớn. Thực tế, tỷ lệ này tăng mạnh từ quý I/2020, đạt đỉnh vào quý III/2021, sau đó giảm dần và dao động quanh mức 4%.

Nhìn chung, thị trường lao động quý IV/2025 cơ bản ổn định song vẫn xuất hiện một số dấu hiệu cần theo dõi khi số người thiếu việc làm tăng nhẹ. Cụ thể, khoảng 784.000 người thiếu việc làm, tăng 88.000 so với quý III/2025 và hơn 19.000 người so với cùng kỳ năm 2024.

Ver2Solution theo VNexpress 

Sáng thứ 7 cuối tháng 10/2025, Park Jihyun, 29 tuổi, ở Seoul (Hàn Quốc) thức dậy lúc 5h30. Thay vì váy ngắn và giày cao gót, cô mặc đồ tập, xỏ giày thể thao, chạy bộ 8 km đến điểm tiệc tùng tại quận Yongsan-gu.

Park là thành viên của “Coffee Rave” – sự kiện do Câu lạc bộ Cà phê sáng Seoul (SMCC) tổ chức. Ra mắt từ tháng 5/2025, mô hình này nhanh chóng thu hút hàng trăm người rời giường lúc bình minh để khiêu vũ.

Với giá vé 20.000 won (khoảng 370.000 đồng), người tham gia xếp hàng từ 7h sáng. Khi DJ chơi nhạc lúc 8h, đám đông bắt đầu nhảy múa dưới ánh sáng ban ngày, trên tay là Americano đá hoặc matcha thay vì cocktail hay bia. “Dù sáng sớm và không có rượu, ai nấy đều phấn chấn bắt đầu ngày mới”, Park Jae-hyun, người sáng lập SMCC nói.

Mô hình “tiệc tỉnh táo” (sober rave) từng được các tổ chức như Daybreaker (New York) hay Morning Gloryville (London) duy trì hơn một thập kỷ. Tuy nhiên, xu hướng này gần đây bùng nổ trở lại và lan rộng đến các tiệm bánh, quán cà phê từ Brisbane (Australia), Mumbai (Ấn Độ) đến Paris (Pháp). Đây là nơi quy tụ của Gen Z và Millennials – những thế hệ ngày càng ưu tiên giấc ngủ và sức khỏe tâm thần.

Tại Pháp, DJ Alexis Duvivier (nghệ danh Aazar) khởi xướng mô hình “rave tiệm bánh”. Năm 2019, hình ảnh anh chơi nhạc bên những khay bánh baguette đầy ắp từng gây bão mạng xã hội.

Hơn cả giải trí, phong trào này được xem là “thuốc giải” cho áp lực xã hội hiện đại. Tại Hàn Quốc, nơi văn hóa làm việc khắc nghiệt và tỷ lệ trầm cảm cao, giới trẻ tìm đến đây để xả stress lành mạnh. Park Jihyun cho biết những buổi tiệc cà phê giúp người hướng nội như cô thoát khỏi vỏ bọc và tìm thấy cộng đồng “người dậy sớm” – nhóm vốn lạc lõng giữa văn hóa nhậu nhẹt về đêm.

Câu chuyện tương tự diễn ra tại Anh. DJ Vishal Kamle (31 tuổi) ở London bắt đầu đưa tiệc không cồn vào các quán cà phê vì không còn muốn thức trắng đêm. Báo cáo tiêu dùng năm 2025 tại Anh cho thấy 61% người trẻ 18-30 tuổi hạn chế đi chơi đêm do áp lực tài chính và lo ngại an toàn.

“Mọi người đang khao khát những kết nối chân thật sau thời gian dài chịu đựng lo âu xã hội”, Matthew Campoli, đồng sáng lập The Coffee Party tại Toronto (Canada) nhận định.

Thực tế, những kết nối này mang lại giá trị thật. Franklin Vaz (33 tuổi) đã gặp bạn gái hiện tại khi xếp hàng chờ đồ uống tại một sự kiện. Điểm chung của họ là yêu chạy bộ và lối sống sạch.

Buổi hẹn đầu tiên của cả hai diễn ra hai ngày sau đó, bằng một cuộc chạy marathon 21 km.

Ver2Solution theo VNexpress