Xu Hướng

Marketing là gì? Kiến thức nền tảng của ngành Marketing

Published

2 năm ago

6 Tháng 8, 2024

Trong thời đại bùng nổ công nghệ 4.0, việc nắm bắt và áp dụng các xu hướng Marketing mới nhất là điều vô cùng cần thiết cho tất cả các doanh nghiệp, nhà kinh doanh. Vậy Marketing là gì? Kiến thức nền tảng của ngành Marketing… Hãy cùng theo dõi bài viết dưới đây, Ver2Solution sẽ giúp bạn tìm ra câu trả lời.

Marketing là gì?

Theo Hiệp hội Tiếp thị Hoa Kỳ (AMA), Marketing là hoạt động, tập hợp các tổ chức và quy trình để tạo ra, truyền thông, phân phối và trao đổi các sản phẩm/dịch vụ có giá trị cho khách hàng, đối tác và toàn xã hội. Còn theo “cha đẻ” của Marketing hiện đại – Philip Kotler, Marketing là quá trình quản lý có trách nhiệm xác định, dự đoán và đáp ứng nhu cầu của khách hàng một cách có lợi nhuận.

Cả hai định nghĩa đều nhấn mạnh rằng Marketing không chỉ tập trung vào việc bán sản phẩm hay dịch vụ, mà còn hướng đến việc thấu hiểu và đáp ứng nhu cầu của khách hàng, từ đó tạo ra giá trị cho cả khách hàng và doanh nghiệp. Mục tiêu cuối cùng của Marketing là thu hút người tiêu dùng đến với thương hiệu thông qua những thông điệp hữu ích và mang tính giáo dục, để chuyển đổi người tiêu dùng thành khách hàng tiềm năng.

Có thể thấy, hiện nay, Marketing là một trong số những khía cạnh quan trọng nhất của các doanh nghiệp, là yếu tố quyết định để nâng cao lợi thế cạnh tranh của công ty trên thị trường. Marketing là cách hiệu quả giúp doanh nghiệp nâng cao nhận thức thương hiệu, tạo ra được tệp khách hàng tiềm năng nhằm tăng thêm doanh số bán hàng.

Như vậy có thể hiểu, Marketing là tất cả những hoạt động để đưa các sản phẩm hoặc dịch vụ từ nơi sản xuất tới tay người dùng, trong đó bao gồm những hoạt động khác nhau, từ việc nghiên cứu thị trường, tìm hiểu về nhu cầu của khách hàng, phát triển sản phẩm, dịch vụ theo đúng nhu cầu khách hàng, quảng cáo, phân phối sản phẩm ra thị trường, nhằm vừa đáp ứng đầy nhu cầu, vừa thu hút và giữ chân được khách hàng, lại có thể đạt được những mục tiêu đề ra trong kinh doanh. Mục tiêu chính của Marketing chính là tạo ra giá trị cho khách hàng và đáp ứng được nhu cầu của khách thông qua sản phẩm hoặc dịch vụ do doanh nghiệp cung cấp.

Phân loại Marketing

Marketing được chia ra thành hai loại chính: Đó là Marketing truyền thống và Marketing hiện đại.

Marketing truyền thống:

Thường áp dụng chủ yếu ở khâu lưu thông, đây là hoạt động Marketing thuần túy chỉ làm việc cùng với thị trường và những kênh lưu thông của doanh nghiệp. Phương thức Marketing này thường sẽ không quá trú trọng tới giá trị khách hàng mà chỉ tập trung chủ yếu vào việc tiêu thụ các sản phẩm và dịch vụ thật nhanh chóng.

Hình thức này bao gồm những hoạt động sau: phát tờ rơi, tài trợ cho một số chương trình, sự kiện, bán hàng qua điện thoại, tổ chức chương trình sự kiện, quảng cáo nền tảng truyền hình, Marketing qua email.

Marketing hiện đại:

Thường sẽ quan tâm tới giá trị khách hàng nhiều hơn. Hành vi và cả nhu cầu từ khách hàng chính là vấn đề quan trọng nhất để cho chiến dịch Marketing được thành công và đem tới sự tối đa hóa về lợi nhuận cho doanh nghiệp.

Marketing hiện đại thường có những hoạt động như: xây dựng nền tảng website, làm SEO, triển khai nền tảng Social Media, SEM và Video Marketing.

Vai trò của Marketing đối với doanh nghiệp

Marketing đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển và thành công của doanh nghiệp. Không chỉ là quảng cáo hay bán hàng, marketing còn là chiến lược toàn diện ảnh hưởng đến mọi khía cạnh của doanh nghiệp.

Thấu hiểu khách hàng

Marketing giúp doanh nghiệp hiểu rõ khách hàng mục tiêu, từ nhu cầu, mong muốn, hành vi mua sắm đến những vấn đề họ gặp phải. Thông qua nghiên cứu thị trường, khảo sát và phân tích dữ liệu, Marketing cung cấp thông tin chi tiết để doanh nghiệp phát triển sản phẩm và dịch vụ phù hợp.

Xây dựng và phát triển thương hiệu

Thương hiệu là tài sản vô hình quý giá. Marketing giúp xây dựng và phát triển thương hiệu thông qua việc tạo ra hình ảnh, thông điệp và giá trị cốt lõi độc đáo. Một thương hiệu mạnh mẽ thu hút và giữ chân khách hàng, tạo lòng tin và tăng giá trị sản phẩm.

Truyền thông và quảng bá sản phẩm/dịch vụ

Marketing truyền tải thông điệp về sản phẩm, dịch vụ đến đúng đối tượng khách hàng qua các kênh truyền thông phù hợp. Quảng bá sản phẩm giúp tăng doanh số, nâng cao nhận thức về thương hiệu và tạo dựng niềm tin với khách hàng.

Tăng doanh số và lợi nhuận

Mục tiêu cuối cùng của Marketing là thúc đẩy doanh số và lợi nhuận. Bằng cách thu hút khách hàng mới, khuyến khích khách hàng hiện tại mua nhiều hơn và tăng giá trị đơn hàng, Marketing đóng góp trực tiếp vào sự tăng trưởng của doanh nghiệp.

Xây dựng và duy trì mối quan hệ với khách hàng

Marketing không chỉ bán hàng mà còn xây dựng mối quan hệ lâu dài và bền vững với khách hàng. Qua dịch vụ chăm sóc khách hàng tốt, giải quyết vấn đề và lắng nghe phản hồi, Marketing giúp tạo dựng lòng trung thành và sự hài lòng của khách hàng.

Tạo lợi thế cạnh tranh

Trong thị trường cạnh tranh khốc liệt, Marketing giúp doanh nghiệp tạo ra sự khác biệt và lợi thế cạnh tranh. Bằng cách định vị thương hiệu độc đáo, phát triển sản phẩm sáng tạo và triển khai chiến dịch marketing hiệu quả, doanh nghiệp có thể thu hút và giữ chân khách hàng, đồng thời tạo rào cản đối thủ.

Đo lường và tối ưu hóa hiệu quả

Marketing không chỉ là quảng cáo mà còn đo lường và đánh giá hiệu quả các chiến dịch. Qua thu thập và phân tích dữ liệu, doanh nghiệp hiểu rõ hơn về hiệu quả hoạt động Marketing, từ đó điều chỉnh và tối ưu hóa để đạt kết quả tốt hơn.

Tóm lại, Marketing đóng vai trò không thể thiếu trong sự thành công của doanh nghiệp. Nó giúp tăng doanh số, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường và tạo dựng mối quan hệ bền vững với khách hàng. Trong thời đại công nghệ số, Marketing càng trở nên quan trọng và phức tạp hơn, đòi hỏi doanh nghiệp không ngừng học hỏi, sáng tạo và thích ứng để đạt thành công.

Ver2Solution chuyên cung cấp các dịch vụ Marketing chuyên nghiệp nhất

Có rất nhiều cách lý giải về Marketing là gì? Tuy nhiên, mục tiêu cuối cùng tại Ver2Solution của chúng tôi chính là tăng cao doanh số bán hàng, phát triển và nâng cao về thương hiệu, dần dần doanh nghiệp được đưa tới thành công. Đồng thời, thêm lợi thế để cạnh tranh trên thị trường, mang lại các giá trị cho khách hàng và đạt được mục tiêu của doanh nghiệp.

Hiểu được giá trị đó, đội ngũ nhân sự Marketing tại Ver2Solution luôn được đào tạo bài bản, cập nhật kiến thức mới nhất thường xuyên. Những kinh nghiệm khi được làm việc cùng các đối tác lớn như Thaco Trường Hải, Cốc Cốc, TPBank, Eva Eway… sẽ là nền tảng mang đến lợi ích thực tế cho quý khách hàng. Bên cạnh đó, tại Ver2Solution còn được đầu tư trang thiết bị máy móc, công nghệ hiện đại nhằm hỗ trợ khách hàng một cách tối ưu nhất.

Quy trình Marketing cơ bản tại VerSolution

Bước 1: Nghiên cứu thị trường

Nghiên cứu thị trường là nền tảng giúp doanh nghiệp hiểu rõ thị trường mục tiêu, đối thủ cạnh tranh và khách hàng tiềm năng. Các hoạt động chính bao gồm:
Phân tích SWOT: Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của doanh nghiệp. Điều này giúp xác định vị thế của doanh nghiệp và đưa ra các chiến lược phù hợp.
Nghiên cứu khách hàng: Xác định chân dung khách hàng mục tiêu qua nhân khẩu học, tâm lý học và hành vi mua sắm. Thu thập thông tin qua khảo sát, phỏng vấn và phân tích dữ liệu.
Nghiên cứu đối thủ cạnh tranh: Xác định đối thủ trực tiếp và gián tiếp, phân tích chiến lược Marketing, sản phẩm, giá cả và kênh phân phối của họ.
Nghiên cứu xu hướng thị trường: Theo dõi các xu hướng mới nhất trong ngành, công nghệ và hành vi người tiêu dùng. Dự đoán sự thay đổi để đưa ra chiến lược phù hợp.

Để có thể xác định chính xác hành trình mua hàng của khách hàng và có kế hoạch tiếp thị hiệu quả trong từng giai đoạn, bạn nên nắm rõ về phễu Marketing – một mô hình hiệu quả được các nhà tiếp thị ứng dụng nhiều trong quá trình nghiên cứu khách hàng.

Bước 2: Phân khúc, nhắm mục tiêu và định vị

Sau khi nghiên cứu thị trường, doanh nghiệp cần chia thị trường thành các nhóm nhỏ (phân khúc), chọn một hoặc nhiều phân khúc để tập trung (nhắm mục tiêu) và tạo ra vị trí độc đáo trong tâm trí khách hàng (định vị).
Phân khúc thị trường: Sử dụng các tiêu chí như nhân khẩu học, địa lý, tâm lý học và hành vi để chia thị trường thành các nhóm nhỏ.
Lựa chọn thị trường mục tiêu: Đánh giá tiềm năng và mức độ phù hợp của từng phân khúc với nguồn lực và mục tiêu của doanh nghiệp.
Định vị thương hiệu: Xác định điểm khác biệt và lợi thế cạnh tranh của sản phẩm/dịch vụ. Xây dựng thông điệp và hình ảnh thương hiệu độc đáo, nhất quán.

Bước 3: Lập kế hoạch Marketing

Biến những thông tin từ nghiên cứu thị trường thành chiến lược và hành động cụ thể.
Xác định mục tiêu Marketing: Mục tiêu cần cụ thể, đo lường được, khả thi, phù hợp với nguồn lực và có thời hạn rõ ràng (SMART). Ví dụ: tăng doanh số 20% trong quý tới.
Xây dựng chiến lược Marketing: Lựa chọn các chiến lược Marketing Mix (4Ps hoặc 7Ps) phù hợp với mục tiêu và đối tượng khách hàng.
Phân bổ ngân sách Marketing: Xác định tổng ngân sách và phân bổ cho từng hoạt động cụ thể như quảng cáo, PR, sự kiện, nội dung.
Lập kế hoạch thực hiện: Lên lịch trình chi tiết cho từng hoạt động, phân công trách nhiệm cho từng thành viên trong nhóm. Xây dựng các công cụ đo lường và đánh giá hiệu quả.
Một trong những chiến lược Marketing hiệu quả nhất hiện nay là Inbound Marketing, giúp thu hút khách hàng tiềm năng một cách tự nhiên và tiết kiệm chi phí nhất.

Bước 4: Triển khai kế hoạch Marketing

Thực hiện các hoạt động Marketing đã được lên kế hoạch.
Thực hiện các chiến dịch quảng cáo: Thiết kế và triển khai các chiến dịch trên các kênh đã chọn. Đo lường và tối ưu hóa hiệu quả quảng cáo.
Tổ chức sự kiện: Hội thảo, triển lãm, ra mắt sản phẩm, các hoạt động cộng đồng.
Thực hiện các chương trình khuyến mãi: Giảm giá, tặng quà, chương trình khách hàng thân thiết.
Xây dựng nội dung Marketing: Bài viết blog, video, infographic, ebook.
Quản lý các kênh truyền thông xã hội: Tạo nội dung hấp dẫn, tương tác với khách hàng, xây dựng cộng đồng.
Quản lý quan hệ khách hàng (CRM): Xây dựng mối quan hệ lâu dài với khách hàng, chăm sóc sau bán hàng.

Bước 5: Đánh giá và kiểm soát

Đánh giá hiệu quả của các hoạt động Marketing và điều chỉnh nếu cần.
Thu thập dữ liệu: Sử dụng các công cụ phân tích website, mạng xã hội, email marketing. Thu thập phản hồi từ khách hàng qua khảo sát, phỏng vấn.
Phân tích dữ liệu: Đánh giá hiệu quả của từng hoạt động dựa trên các chỉ số KPI Marketing như lượt truy cập, tỷ lệ chuyển đổi, doanh số. Tìm ra các xu hướng và mô hình để đưa ra quyết định tốt hơn.
Đánh giá kết quả: So sánh kết quả thực tế với mục tiêu. Xác định những hoạt động Marketing hiệu quả và không hiệu quả.
Điều chỉnh kế hoạch: Dựa trên kết quả đánh giá, điều chỉnh kế hoạch Marketing cho phù hợp. Tối ưu hóa các hoạt động để đạt hiệu quả cao hơn.

Lưu ý: Quy trình Marketing là một vòng lặp liên tục. Các bước có thể được lặp lại nhiều lần để tối ưu hóa hiệu quả và thích ứng với sự thay đổi của thị trường.

Trên đây là một số thông tin cơ bản về lĩnh vực Marketing. Nếu những thông tin trên hữu ích với bạn, hãy click ngay vào hashtag Marketing bên dưới để cập nhật những bài viết mới nhất về ngành Marketing nhé!

Related Topics:chiến lược marketing marketing ngành marketing

Up Next

Gen Z và những ưu tiên mua sắm khác biệt trong năm 2024

Don't Miss

Gen Z – Khai mở những xu hướng thời trang bền vững năm 2024

Công Nghệ Phần Mềm

Vì sao Zuckerberg thà đốt trăm tỷ USD còn hơn về nhì trong cuộc đua AI?

Published

3 tuần ago

28 Tháng 3, 2026

Admin Admin

Trong cuộc đua AI, Zuckerberg chấp nhận mạo hiểm 600 tỷ USD với triết lý “thà phí tiền còn hơn tụt lại”, hé lộ chiến lược táo bạo và nỗi lo bị gạt khỏi cuộc chơi định hình tương lai.

Trong một phát biểu thẳng thắn làm khuấy động cả thung lũng Silicon, CEO Meta Mark Zuckerberg đã vẽ nên một lằn ranh rõ ràng, đó là thà “tiêu phí vài trăm tỷ USD” còn hơn là người về nhì trong cuộc đua đến trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI), hay còn gọi là siêu trí tuệ.

Không phải là một lời nói suông, đây còn là là tuyên ngôn cho một canh bạc thế kỷ, một chiến lược “tất tay” được bảo hiểm bằng nguồn lực tài chính khổng lồ và một nỗi sợ hãi hữu hình, đó là nỗi sợ bị bỏ lại phía sau.

Canh bạc 600 tỷ USD và nỗi sợ mang tên “lỡ nhịp”

Trong podcast Access phát hành gần đây, Zuckerberg đã chính thức xác nhận cam kết đầu tư ít nhất 600 tỷ USD vào các trung tâm dữ liệu và hạ tầng tại Mỹ cho đến năm 2028. Con số này, theo Giám đốc tài chính Susan Li, bao gồm toàn bộ hoạt động xây dựng, vận hành và cả nhân sự của Meta trên đất Mỹ. Đây là một khoản chi khổng lồ, đủ sức làm chùn tay bất kỳ hội đồng quản trị nào.

Vậy tại sao Zuckerberg lại sẵn sàng mạo hiểm đến vậy? Câu trả lời nằm ở quan điểm của ông về rủi ro. Với CEO Meta, rủi ro lớn nhất không phải là việc xây dựng thừa thãi hạ tầng hay đầu tư quá tay, mà là việc xây dựng quá chậm.

“Nếu bạn xây dựng quá chậm, trong khi siêu trí tuệ có thể xuất hiện sau 3 năm mà bạn lại chuẩn bị cho kịch bản 5 năm, thì bạn sẽ mất vị thế trong công nghệ mà tôi tin sẽ là quan trọng nhất, tạo ra nhiều sản phẩm, đổi mới và giá trị nhất trong lịch sử”, ông giải thích.

Lập luận này biến khoản đầu tư 600 tỷ USD từ một chi phí khổng lồ thành một dạng “phí bảo hiểm” đắt đỏ. Đó là khoản phí để Meta chắc chắn có một vé trên chuyến tàu đến tương lai, một tương lai mà AGI được dự đoán sẽ định hình lại mọi ngành công nghiệp, mọi khía cạnh của đời sống xã hội. Đối với Zuckerberg, “ít nhất với một công ty như Meta, rủi ro nằm ở việc chưa đủ táo bạo, chứ không phải quá táo bạo”.

“Bong bóng AI” và bài học từ lịch sử

Zuckerberg không hề né tránh khả năng về một “bong bóng AI”. Ông thẳng thắn thừa nhận đây là điều “khá có thể xảy ra”, và so sánh nó với những cơn sốt đầu tư trong lịch sử như bong bóng đường sắt hay sự sụp đổ của dot-com cuối năm 1990.

Trong thời kỳ đó, sự hưng phấn quá mức đã dẫn đến việc xây dựng hạ tầng ồ ạt, nhiều công ty phá sản, nhưng cuối cùng, những cơ sở hạ tầng đó (đường ray xe lửa, cáp quang) vẫn còn lại và tạo nền tảng cho sự phát triển về sau.

Những lo ngại của Zuckerberg không phải là không có cơ sở. Làn sóng đầu tư vào AI đang ở mức độ chưa từng có.

Dữ liệu từ Statista cho thấy thị trường AI toàn cầu hiện được định giá khoảng 244,2 tỷ USD. Riêng trong năm 2025, các tập đoàn công nghệ Mỹ đã dự kiến chi hơn 155 tỷ USD cho phát triển lĩnh vực này.

Một nghiên cứu của MIT công bố tháng 8/2025 càng làm tăng thêm sự thận trọng khi chỉ ra 95% các chương trình thí điểm AI đã thất bại trong việc mang lại lợi nhuận, bất chấp hơn 40 tỷ USD đã được rót vào.

Ngay cả Sam Altman, CEO của OpenAI, cũng đã lên tiếng cảnh báo về tình trạng định giá quá cao và sự “hưng phấn phi lý” xung quanh các startup AI.

Đối mặt với những con số và cảnh báo này, chiến lược của Zuckerberg càng lộ rõ tính chất của một canh bạc có tính toán. Ông biết rõ nguy cơ, nhưng ông đặt cược rằng phần thưởng cho người chiến thắng sẽ lớn hơn rất nhiều so với thiệt hại của những người thua cuộc, kể cả khi họ đã “đốt” hàng trăm tỷ USD.

Tại sao Meta không sợ phá sản?

Điểm khác biệt cốt lõi và cũng là lợi thế lớn nhất của Meta so với các đối thủ như OpenAI hay Anthropic, theo Zuckerberg, chính là sự tự chủ về tài chính. Meta được chống đỡ bởi cỗ máy kiếm tiền khổng lồ từ quảng cáo, một mô hình kinh doanh đã được chứng minh là bền vững qua nhiều thập kỷ. Cổ phiếu Meta đã tăng gần 40% trong năm qua, cho thấy sự tin tưởng của thị trường.

“Chúng tôi không có nguy cơ phá sản”, Zuckerberg khẳng định một cách tự tin.

Trong khi đó, các phòng thí nghiệm AI tư nhân khác lại sống dựa vào các vòng gọi vốn liên tục. Sự tồn tại của họ không chỉ phụ thuộc vào tiến độ nghiên cứu mà còn bị ảnh hưởng nặng nề bởi các yếu tố kinh tế vĩ mô. Một cú sốc thị trường, một cuộc suy thoái kinh tế có thể khiến dòng vốn cạn kiệt, đẩy họ vào tình thế nguy hiểm khi phải trang trải chi phí tính toán (compute cost) ngày càng phình to.

“Nếu rơi vào vị thế của họ, tình thế sẽ khác”, Zuckerberg nói. Lợi thế này cho phép Meta suy nghĩ và hành động trong một khung thời gian dài hơn, tập trung vào nghiên cứu nền tảng mà không bị áp lực phải tạo ra lợi nhuận ngay lập tức từ AI. Họ có thể xây dựng một pháo đài hạ tầng vững chắc, sẵn sàng cho cuộc chiến marathon thay vì những trận đánh ngắn hạn.

Bên trong “lò luyện” siêu trí tuệ

Để hiện thực hóa tham vọng AGI, Meta không chỉ ném tiền vào phần cứng mà họ còn đang xây dựng một hệ sinh thái nhân tài và nghiên cứu đặc biệt. Trọng tâm của nỗ lực này là một phòng thí nghiệm siêu trí tuệ mới được thành lập.

Đây không phải là một bộ phận cồng kềnh. Zuckerberg mô tả nó như một nhóm tinh hoa từ 50 đến 100 nhà nghiên cứu hàng đầu, hoạt động theo một cơ cấu “rất phẳng” và không có hạn chót áp đặt từ trên xuống. “Đây là nghiên cứu và bạn không thể biết chính xác sẽ mất bao lâu”, ông nói, ví dự án như một “đề tài khoa học tập thể”.

Cách tiếp cận này, kết hợp với chiến lược biến “sức mạnh tính toán trên mỗi nhà nghiên cứu” thành lợi thế cạnh tranh, đã biến Meta thành một thỏi nam châm hút nhân tài. Họ không ngần ngại đưa ra các gói đãi ngộ hàng triệu USD, thậm chí các khoản thưởng ký hợp đồng lên tới 100 triệu USD, để lôi kéo những bộ óc xuất sắc nhất từ chính các đối thủ như OpenAI, Google DeepMind và Anthropic.

Thương vụ trị giá 14,3 tỷ USD để sở hữu gần 50% cổ phần của Scale AI và đưa CEO Alexandr Wang về dẫn dắt nỗ lực AGI là minh chứng rõ ràng nhất cho sự quyết liệt này.

Dù gần đây Meta đã phải tạm thời “đóng băng” tuyển dụng ở mảng AI sau một đợt chi tiêu quá lớn, động thái này chỉ cho thấy sự điều chỉnh chiến thuật chứ không làm thay đổi chiến lược tổng thể: tập trung nguồn lực tốt nhất cho mục tiêu quan trọng nhất.

Không đơn thuần là một chiến lược kinh doanh, quan điểm của Mark Zuckerberg về AI còn là triết lý về sự sinh tồn trong kỷ nguyên công nghệ mới. Ông không nhìn AI như một sản phẩm, mà như một nền tảng hạ tầng cơ bản của tương lai, giống như điện hay internet. Bỏ lỡ nó đồng nghĩa với việc tự biến mình thành kẻ lạc hậu.

Canh bạc của ông thực chất là một cuộc đối đầu giữa 2 loại rủi ro: rủi ro tài chính (lãng phí tiền bạc vào một bong bóng tiềm tàng) và rủi ro chiến lược (bị loại khỏi cuộc chơi định hình thế giới). Zuckerberg đã dứt khoát chọn đối mặt với rủi ro tài chính. Đối với ông, tiền có thể kiếm lại được, nhưng vị thế dẫn đầu trong một cuộc cách mạng công nghệ chỉ đến một lần.

Ver2Solution theo Dân Trí

Quốc Tế

“Khoe nghèo”: Sự phản kháng của Gen Z hay trào lưu tiêu dùng mới?

Published

4 tuần ago

23 Tháng 3, 2026

Admin Admin

Trong thời kỳ tăng trưởng kinh tế nhanh, tiêu dùng xa xỉ là biểu tượng của thành công. Nhưng trong giai đoạn bất định về địa chính trị cũng như kinh tế, tiết kiệm và tối giản lại trở thành một lựa chọn mang tính thời sự…

Có một thời, mạng xã hội Trung Quốc là sân khấu của sự giàu có. Những bức ảnh khoe túi Hermès, đồng hồ Rolex, bữa tối trong nhà hàng Michelin… được xem như giấy chứng nhận thành công. Nhưng thời gian gần đây, một nghịch lý tiêu dùng xuất hiện trên các nền tảng như Douyin và Weibo: người trẻ bắt đầu khoe… nghèo.

Đầu năm nay, xu hướng này bùng nổ trên tất cả các nền tảng mạng xã hội. Thay vì cạnh tranh xem ai giàu hơn, người dùng lại chia sẻ những câu chuyện về việc săn được món đồ rẻ bất ngờ hoặc cách sống tiết kiệm trong các đô thị đắt đỏ. Một bài đăng trên Xiaohongshu, thu hút hơn 52.000 lượt thích, kể rằng người này đã “trằn trọc cả đêm vì ghen tị” khi bạn cùng phòng mua được hai túi bột giặt chỉ với giá một tệ (khoảng 3.500 đồng)!

Trong một bài khác cũng nhận hàng nghìn lượt tương tác, một người dùng kể lại sự “tức tối” khi biết bạn mình mua được 100 tờ giấy A4 chỉ với 0,99 tệ. Những câu chuyện như vậy thường được kể bằng giọng điệu tự trào, đôi khi hơi phóng đại, nhưng lại nhận được sự đồng cảm rất lớn từ cộng đồng.

Giới trẻ đua nhau quay video về bữa ăn chỉ vài nhân dân tệ, căn phòng thuê nhỏ bằng một khoang tàu, tủ quần áo chỉ vài chiếc áo phông… Những hashtag kiểu “sống ở Bắc Kinh với 3.000 tệ một tháng” hay “ngày thứ 28 của ví tiền” thu hút hàng chục triệu lượt xem. Trào lưu này được truyền thông gọi là “reverse comparison” – so sánh ngược.

Cuối năm 2025, báo cáo xu hướng tiêu dùng của McDonald’s tại Trung Quốc đã đưa so sánh ngược vào danh sách những trào lưu nổi bật định hình hành vi của giới trẻ. Báo cáo cho rằng thay vì cạnh tranh về mức chi tiêu, nhiều người trẻ đang “thi đua về mức độ đáng giá của đồng tiền”. Ở bề mặt, đó có vẻ chỉ là một trò đùa tập thể. Nhưng ở tầng sâu hơn, nó phản ánh một sự thay đổi tâm lý của thế hệ trẻ trong nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Trong một thị trường lao động nơi cạnh tranh khốc liệt và thăng tiến chậm, khái niệm thành công dường như trở nên xa xỉ. Điều này đã dẫn đến xu hướng “tang ping” (nằm thẳng) từng gây tranh cãi trong năm 2025. Người trẻ đánh đổi mức lương cao để lấy sức khỏe tinh thần, từ bỏ nấc thang thăng tiến để theo đuổi sở thích, rời những tòa nhà chọc trời để tìm đến thiên nhân thoáng đãng…

Nếu “tang ping” là hành động rút lui khỏi cuộc cạnh tranh khốc liệt của xã hội, thì “khoe nghèo” hiện nay là một phiên bản truyền thông khác. Người trẻ không chỉ sống tối giản mà còn biến sự tối giản ấy thành câu chuyện công khai, thậm chí triết lý sống mới và vui với điều này.

Điều thú vị là trong nhiều video, sự thiếu thốn lại được trình bày với thẩm mỹ rất tinh tế. Một bữa mì gói được quay như cảnh phim indie. Một căn phòng trọ 20 mét vuông được trang trí theo phong cách tối giản kiểu Nhật. Nói cách khác, Gen Z đang thẩm mỹ hóa sự tiết kiệm. Thay vì chứng minh mình thành công bằng cách mua nhiều hơn, người trẻ chứng minh mình tỉnh táo bằng cách tiêu ít hơn.

Ở góc nhìn xã hội học, đây có thể được xem như một dạng phản kháng mềm. Không có biểu tình, không có khẩu hiệu, chỉ có hàng triệu video nhỏ về cuộc sống giản lược. Nhưng chính những video ấy đặt ra một câu hỏi khá thách thức cho xã hội tiêu dùng: nếu giá trị con người được đo bằng khả năng chi tiêu, thì điều gì xảy ra khi cả một thế hệ quyết định chi tiêu ít đi?

Một khảo sát của tờ Xinmin Evening News cho thấy 55% người tham gia xu hướng này nói rằng quan điểm tiêu dùng của họ đã thay đổi, trong khi 35% ưu tiên những sản phẩm chất lượng tốt nhưng giá phải chăng. Một số influencer thậm chí còn cổ vũ mọi người xây dựng hình ảnh cá nhân xoay quanh phong cách thời trang giá rẻ hoặc lối sống tối giản, biến việc tiêu ít tiền thành một dạng bản sắc.

Yang Xueyan, giáo sư tại Trường Chính sách công và Quản trị công thuộc Đại học Giao thông Tây An, nhận định rằng trào lưu “so sánh ngược” phản ánh thái độ “tỉnh táo, tự trào và phòng thủ” của người trẻ trong các tương tác xã hội. “Trong xã hội cạnh tranh khốc liệt này, mọi người nhận ra phô trương sự giàu có chỉ kéo theo sự ghen tị và chỉ trích. Trong khi thể hiện vẻ ngoài khiêm tốn có thể là biện pháp tự bảo vệ và giảm bớt kỳ vọng của người khác”, bà Yang nói với SCMP.

Nữ giáo sư nhấn mạnh việc so sánh xem ai mua sản phẩm rẻ hơn trong nhóm bạn bè và chia sẻ bức xúc có thể thúc đẩy sự gắn kết giữa những người trẻ tuổi, đồng thời tạo ra kênh để họ giải tỏa sự bực bội. Về bản chất, họ đang than phiền về áp lực xã hội và những cuộc đua tranh khốc liệt.

Điểm tích cực của xu hướng này là giới trẻ quay trở lại với việc tiêu dùng hợp lý. “Tuy nhiên, hệ quả tiêu cực có thể là tham vọng tiến lên và thay đổi thực tại của người trẻ bị suy giảm, dẫn đến làm suy yếu triển vọng lạc quan của họ về tương lai”, bà Yang cảnh báo.

Theo Reuters, Trung Quốc hiện đang ở trong “cơn trầm tiêu dùng” kéo dài nhiều năm – một sự chững lại không chỉ về sức mua mà còn về niềm tin. Người dân thắt chặt chi tiêu, ưu tiên tiết kiệm. Số tiền gửi trong ngân hàng tăng vọt. Chỉ riêng nửa đầu năm 2025, lượng tiền gửi mới của hộ gia đình đạt gần 18 nghìn tỷ nhân dân tệ – cao nhất từ trước đến nay.

Điều này khiến chính phủ phải thay đổi chiến lược. Không chỉ dừng ở việc “kích cầu vật chất”, Bắc Kinh đang chuyển hướng sang kích cầu trải nghiệm: khuyến khích du lịch trong nước, mở rộng ngành giải trí, tổ chức sự kiện thể thao và lễ hội văn hóa… Những thay đổi này phản ánh nhận thức ngày càng rõ rằng tiêu dùng hiện đại không chỉ là mua sắm, mà là tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống.

Tuy nhiên, gốc rễ của vấn đề vẫn nằm ở tâm lý. Người dân sẽ không chi tiêu nếu họ sợ mất việc, sợ bệnh tật không có bảo hiểm, hoặc sợ tài sản mình sở hữu mất giá. Để thật sự đưa nền kinh tế thoát khỏi “bóng đen tiết kiệm”, Trung Quốc cần những gói kích thích ngắn hạn, cũng như cần bảo đảm việc làm, và trao lại cho người dân cảm giác rằng chi tiêu không phải là mạo hiểm. Chỉ khi con người cảm thấy tương lai mình an toàn, họ mới sẵn sàng sống hết mình cho hiện tại.

Ver2Solution theo VNeconomy

Khởi Nghiệp

Lắng nghe chia sẻ ngôi sao làm nội dung hàng đầu Youtube nói về AI cướp việc và MrBeast mở lối đi mới

Published

1 tháng ago

14 Tháng 3, 2026

Admin Admin

Big Tech mải mê theo đuổi AI khiến giới sáng tạo nội dung lo sợ bị “bỏ rơi”. Giữa bối cảnh đó, MrBeast tự xây đế chế quảng cáo, còn YouTube vượt mặt Hollywood thu 40,4 tỷ USD.

Kỷ nguyên vàng của những người sáng tạo nội dung đang đối mặt với một “cú sốc” mang tên trí tuệ nhân tạo (AI).

Trong khi các nền tảng mạng xã hội mải miết chạy đua công nghệ và phớt lờ lợi ích của influencer, thì những người dẫn đầu cuộc chơi mà tiêu biểu là MrBeast lại đang vẽ lại luật chơi cho toàn ngành.

Nhà sáng tạo vật lộn với AI

Theo phân tích từ Business Insider, những người sáng tạo nội dung (creator) trên mạng xã hội đang phải đối mặt với một nỗi ám ảnh mới. Các nền tảng dường như say mê AI đến mức nhiều người có sức ảnh hưởng (influencer) cảm thấy mình chỉ còn là “vai phụ”.

Mâu thuẫn này bộc lộ rõ nhất trên Instagram thời gian qua. Nền tảng của Meta đã khiến nhiều nhà sáng tạo nội dung tức giận khi âm thầm thử nghiệm “Shop the look” – một tính năng dùng AI để gắn thẻ và bán sản phẩm trực tiếp từ bài đăng của họ mà không hề thông báo trước, cũng không chia một đồng hoa hồng.

“Cảm giác như bị đánh cắp vậy”, Julia Berolzheimer, một influencer sở hữu hơn 1 triệu người theo dõi bức xúc. Việc hình ảnh và tên tuổi của cô bị thuật toán mang đi chốt sale mà chính chủ không hay biết là minh chứng cho thấy quyền lực đang nghiêng hẳn về phía nền tảng.

Dù người phát ngôn của Meta giải thích đây chỉ là “thử nghiệm giới hạn”, thông điệp đưa ra rất rõ ràng: Creator tạo ra nội dung, nhưng “mảnh đất số” và luật chơi hoàn toàn thuộc về Big Tech.

Không chỉ Meta phát triển chatbot AI, Business Insider cho biết TikTok cũng tung công cụ AI avatar cho các nhà quảng cáo. Hàng loạt thử nghiệm này vẽ ra viễn cảnh: Một phần công việc của nhà sáng tạo nội dung có thể bị máy móc thay thế.

Vào đầu thập niên 2020, các nền tảng vung hàng tỷ USD vào quỹ sáng tạo để tranh giành nhân tài sau sự bùng nổ của TikTok. Nhưng hiện nay, kỷ nguyên chói lọi đó đã khép lại. Jack Conte, CEO nền tảng Patreon nhận định chua chát: Cách mạng xã hội nhìn nhà sáng tạo nội dung hiện nay giống hệt cách Uber nhìn tài xế của mình: “Họ muốn hỗ trợ họ, cho đến khi không còn cần nữa”.

Trong báo cáo thường niên năm 2025 của Meta, từ “AI” xuất hiện hơn 100 lần, trong khi từ “creator” lọt thỏm với vỏn vẹn 6 lần. Tháng 1 vừa qua, Meta tuyên bố dồn phần lớn doanh thu để đầu tư hạ tầng AI, đồng thời thâu tóm mạng xã hội dành cho AI agent là Moltbook. AI agent là một hệ thống trí tuệ nhân tạo có khả năng tự chủ thực hiện nhiệm vụ, ra quyết định và tương tác với môi trường hoặc người dùng để đạt mục tiêu đã được giao.

Khi sân chơi sáng tạo nội dung ngày càng chật chội với 1,5 triệu nhà sáng tạo nội dung làm toàn thời gian (tăng 750% so với năm 2020 theo Interactive Advertising Bureau) và AI có thể đẻ ra lượng nội dung vô hạn, giá trị của những nhà sáng tạo nội dung tầm trung đang lao dốc không phanh.

Lối thoát tỷ USD: Khi creator tự làm “trùm” agency

Giữa lúc nhiều nhà sáng tạo nội dung vẫn chờ các nền tảng “ban phát” đặc quyền, YouTuber số một thế giới Jimmy Donaldson (MrBeast) lại chọn con đường khác: Tự xây đế chế của mình. Thay vì phụ thuộc vào thuật toán mạng xã hội, anh xây dựng một hệ sinh thái quảng cáo và marketing phục vụ chính cộng đồng sáng tạo.

Theo Business Insider, công ty của MrBeast vừa đăng ký loạt thương hiệu như “MrBeast Social”, “Beast Social” và “Creator Industries”. Tham vọng là phát triển nền tảng kết nối thương hiệu với nhà sáng tạo nội dung cung cấp dịch vụ marketing, công cụ sáng tạo nội dung và hệ thống kiếm tiền riêng cho giới sáng tạo.

Thực tế, hệ sinh thái này đã hình thành từ trước với các mảnh ghép như Vyro (kết nối thương hiệu với creator), Viewstats (phân tích dữ liệu YouTube) hay CreatorGlobal (lồng tiếng và bản địa hóa nội dung). Đầu năm nay, Beast Industries được định giá khoảng 5 tỷ USD sau khi gọi thêm 200 triệu USD vốn mới.

Nhờ thương hiệu cá nhân khổng lồ và khả năng “giải mã thuật toán chú ý”, MrBeast đang biến marketing thành cỗ máy tạo doanh thu. Trong chiến dịch quảng bá AI Slackbot tại Super Bowl 2026, quảng cáo giải đố trị giá 1 triệu USD của anh tạo ra 53 triệu lượt truy cập, với đỉnh điểm 1,32 triệu lượt chỉ trong 15 phút. CEO Salesforce Marc Benioff gọi MrBeast là “thiên tài tuyệt đối” khi chiến dịch “vượt xa mọi kỳ vọng”.

MrBeast cũng đưa quảng cáo ra đời thực để chống “mù quảng cáo” trên internet. Theo Fortune, anh từng hợp tác với OpenFortune phát hành 2,5 triệu chiếc bánh quy may mắn (fortune cookie) để quảng bá show Beast Games. Trong số đó, 24.000 chiếc bánh hiếm chứa lời nhắn viết tay của chính MrBeast đã tạo hiệu ứng lan truyền ngoài đời thực – thứ mà quảng cáo thuật toán khó tái tạo.

Không chỉ MrBeast, nhiều ngôi sao như Ryan Reynolds, podcaster Alex Cooper hay diễn viên Kristen Bell cũng đang xây agency riêng. Podcaster là người sản xuất và dẫn dắt các chương trình podcast – tức các nội dung âm thanh hoặc video phát hành định kỳ trên internet để người nghe theo dõi.

Xu hướng này cho thấy một bài học ngày càng rõ đối với các nhà sáng tạo nội dung: Bán nội dung thôi chưa đủ mà nắm quyền phân phối nội dung mới là mỏ vàng thực sự.

Cú ngược dòng của YouTube và sức sống của “chất người”

Bỏ qua mối đe dọa mang tên AI, kinh tế sáng tạo cũng đang chứng kiến sự dịch chuyển quyền lực giữa các nền tảng. Khi truyền hình truyền thống sa sút, YouTube lại nổi lên như một trung tâm chú ý mới.

Theo ước tính của MoffettNathanson, YouTube thu về 40,4 tỷ USD doanh thu quảng cáo năm 2025, vượt tổng doanh thu quảng cáo của bốn ông lớn Hollywood gồm Disney, NBC, Paramount và Warner Bros. Discovery (khoảng 37,8 tỷ USD). Tổng doanh thu của nền tảng này thậm chí đạt 60 tỷ USD, nhờ cả quảng cáo lẫn các dịch vụ thuê bao như YouTube TV, Premium và Music.

Dù quy mô quảng cáo vẫn còn kém mỏ vàng 196,2 tỷ USD của Meta, sức hút của YouTube là không thể chối cãi khi chỉ riêng quý IV/2025, nền tảng này đã bỏ túi 11,4 tỷ USD.

Điều đáng chú ý là cách YouTube xử lý làn sóng AI. Nền tảng này vừa mở rộng công nghệ nhận diện hình ảnh cá nhân để phát hiện video deepfake, đồng thời mạnh tay dọn dẹp nhiều kênh AI bị coi là “spam”. Động thái này phản ánh một thực tế rằng nếu phá vỡ sinh kế của nhà sáng tạo nội dung, các nền tảng có thể đánh mất thứ tài sản quý giá nhất, đó là niềm tin của khán giả.

Video deepfake là video được tạo hoặc chỉnh sửa bằng trí tuệ nhân tạo để thay đổi khuôn mặt, giọng nói hoặc hành động của một người, khiến họ trông như đang nói hoặc làm điều mà thực tế họ không hề làm.

“Trong môi trường quảng cáo, bạn thực sự cần sự tin cậy. Người tiêu dùng phải cảm thấy nội dung đó là thật”, bà Amber Venz Box, Chủ tịch nền tảng LTK, nhận định. Dù các bảng tin đầy nội dung AI có thể tạo ra nguồn quảng cáo khổng lồ, nhưng với nhiều thương hiệu, những video do máy móc tự dựng vẫn khó thay thế được “chất người”.

Nền kinh tế sáng tạo vì thế không biến mất, nhưng chắc chắn sẽ sàng lọc khắc nghiệt hơn trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ. Những người chỉ đơn thuần sản xuất video có thể dễ bị AI vượt mặt. Nhưng ngược lại, các nhà sáng tạo nội dung nếu biết biến mình thành một thương hiệu, hiểu khán giả và vận hành nội dung như một mô hình kinh doanh, vẫn sẽ giữ được chỗ đứng.

“AI có thể giúp việc tạo nội dung nhanh hơn và hiệu quả hơn. Nhưng giá trị thật sự của nhà sáng tạo nội dung luôn nằm ở mối kết nối chân thật mà họ xây dựng với khán giả”, chuyên gia Hannah Hamn từ Parker Management khẳng định.

Ver2Solution theo Dân Trí