Trong Nước
Sức ép chi phí bủa vây khiến hàng nghìn gian hàng thương mại điện tử đóng cửa
Dù tổng giao dịch trên các nền tảng trực tuyến đạt hàng trăm nghìn tỷ đồng, áp lực chi phí và cạnh tranh khốc liệt đã đẩy hơn 160.000 nhà bán hàng nhỏ lẻ tạo các gian hàng thương mại điện tử đóng cửa ra khỏi cuộc chơi chỉ trong nửa đầu 2026.
Báo cáo “Doanh thu và tiêu dùng thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam nửa đầu năm 2026″ do YouNet ECI mới công bố cho thấy, tổng giá trị giao dịch (GMV) trên 4 sàn Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt 264.800 tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong 6 tháng, 4 sàn bán ra 1,8 tỷ sản phẩm, với khoảng 436.000 gian hàng có phát sinh doanh thu.
Con số này giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước. Nửa đầu năm 2025, YouNet ECI ghi nhận gần 600.000 gian hàng phát sinh doanh thu, gồm 572.985 gian hàng thường và 26.568 gian hàng Mall.
Như vậy, khoảng 162.700 gian hàng không còn ghi nhận doanh thu trong 6 tháng đầu năm nay. Số gian hàng thường giảm khoảng 27%, trong khi gian hàng Mall giảm 25%.
Ít gian hàng hơn, doanh thu bình quân tăng mạnh
Điểm đáng chú ý là số gian hàng giảm nhưng tổng doanh thu trên các sàn vẫn tăng. Điều này kéo doanh thu bình quân trên mỗi gian hàng đi lên.
Trong nửa đầu năm 2026, mỗi gian hàng trên Shopee đạt bình quân 831,7 triệu đồng GMV, tăng 44% so với cùng kỳ. Trên TikTok Shop, mức bình quân đạt 532,7 triệu đồng, tăng 65%.
Từ GMV của từng sàn và GMV bình quân mỗi gian hàng cho thấy, TikTok Shop hiện có khoảng 216.000 gian hàng có doanh thu, cao hơn Shopee với khoảng 174.000 gian hàng.
So với cùng kỳ năm 2025, số gian hàng có doanh thu trên hai nền tảng này đều giảm, lần lượt khoảng 23% và 20%.
Theo phép tính tương tự, Lazada hiện có khoảng 45.000 gian hàng, còn Tiki khoảng 2.400, đều chỉ còn khoảng một nửa so với nửa đầu năm ngoái.
Tuy nhiên, mức GMV bình quân gần 832 triệu đồng/gian hàng trên Shopee không đồng nghĩa phần lớn người bán đều đạt doanh thu này. Con số bình quân có thể bị kéo lên bởi nhóm người bán lớn.
Dữ liệu Metric.vn cho thấy mức độ tập trung doanh thu khá rõ. Trên Shopee, TikTok Shop và Lazada, nhóm gian hàng Mall chỉ chiếm 2,79% tổng số gian hàng nhưng tạo ra 34,2% doanh thu. Số gian hàng Mall giảm khoảng 6% so với cùng kỳ, trong khi doanh thu của nhóm này vẫn tăng 54%.
Xu hướng sàng lọc người bán thực tế đã xuất hiện từ năm 2025. Theo Metric.vn, số gian hàng hoạt động trên 4 sàn trong năm 2025 giảm 7,43%, từ khoảng 650.000 xuống 601.800, tương đương gần 48.000 gian hàng rời thị trường.
Đầu năm nay, đại diện TikTok Technologies Việt Nam từng nhận định số người tham gia thị trường có thể tiếp tục giảm 10-20%, trong khi doanh thu của nhóm người bán trụ lại được kỳ vọng tăng mạnh.
Vì sao người bán nhỏ chịu sức ép?
Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Nguyễn Mạnh Tấn, Giám đốc Marketing Haravan, Phó ban Nền tảng thương mại điện tử thuộc Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), nhận định việc GMV trên các sàn tăng 19% trong khi hơn 160.000 gian hàng không còn phát sinh doanh thu cho thấy một quá trình sàng lọc mạnh đang diễn ra.
Thị trường đang bước qua giai đoạn tăng trưởng chủ yếu nhờ mở rộng số lượng người bán. Để tồn tại và phát triển, nhà bán hàng phải chuyên nghiệp hóa hoạt động kinh doanh thay vì chỉ đưa hàng lên sàn và cạnh tranh bằng giá.
Theo vị chuyên gia, có 3 yếu tố chính tạo ra sức ép này.
Thứ nhất, chi phí bán hàng trên sàn tăng trong khi yêu cầu về thuế và pháp lý ngày càng chặt chẽ.
Trong khoảng một năm qua, các sàn lớn như Shopee, TikTok Shop liên tục điều chỉnh phí cố định, phí dịch vụ, phí vận chuyển, phí thanh toán… khiến tổng chi phí mà nhà bán hàng phải gánh chịu tăng đáng kể. Theo ông Tấn, với một số mô hình, tổng các khoản phí có thể lên tới khoảng 40% doanh thu.
Với nhà bán hàng nhỏ và doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), đây là áp lực lớn bởi biên lợi nhuận thường không cao. Vào các đợt Mega Sales, việc đồng thời giảm giá, tham gia chương trình khuyến mại và chịu phí sàn có thể khiến biên lợi nhuận rất thấp, thậm chí thua lỗ.
Cùng lúc, yêu cầu về minh bạch thuế và pháp lý cũng được nâng lên. Nhà bán hàng phải tính toán lại chi phí, chuẩn hóa nguồn hàng, hóa đơn chứng từ, thực hiện hóa đơn điện tử và đáp ứng các yêu cầu liên quan đến pháp lý sản phẩm.
“Những thay đổi diễn ra đồng thời khiến một bộ phận người bán chưa kịp thích nghi và lựa chọn tạm dừng kinh doanh để sắp xếp lại mô hình”, ông Tấn nói.
Thứ hai, các nhà sản xuất và người bán xuyên biên giới đang cạnh tranh trực tiếp với nhóm bán hàng trung gian.
Ngày càng nhiều nhà sản xuất, thương hiệu lớn chuyển sang mô hình D2C (bán trực tiếp từ nhà sản xuất hoặc thương hiệu đến người tiêu dùng), tự vận hành gian hàng trên sàn và bán trực tiếp với mức giá cạnh tranh.
Bên cạnh đó, nguồn hàng xuyên biên giới, đặc biệt từ Trung Quốc, cũng tạo sức ép lên các nhà bán hàng trung gian. Trước đây, nhiều người chỉ cần nhập hàng rồi bán lại trên sàn. Khi nhà sản xuất có thể tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng, lợi thế của mô hình mua đi bán lại bị thu hẹp.
Thứ ba, người tiêu dùng ngày càng ưu tiên thương hiệu và gian hàng chính hãng.
Khi thị trường phát triển, người mua quan tâm nhiều hơn đến chất lượng, nguồn gốc và độ tin cậy của sản phẩm. Các gian hàng chính hãng như Shopee Mall, TikTok Shop Mall, các thương hiệu lớn hoặc nhà sáng tạo nội dung có uy tín vì thế có lợi thế nhất định trong việc tạo niềm tin với khách hàng.
“Từ những yếu tố này, doanh thu của nhóm gian hàng rời thị trường không nhất thiết biến mất mà có xu hướng dịch chuyển sang những người bán có thương hiệu, quy mô và năng lực vận hành tốt hơn. Đây cũng là một trong những yếu tố giúp GMV toàn thị trường tiếp tục tăng”, ông Tấn nhận định.
Theo ông, nhóm chịu ảnh hưởng rõ nhất là cá nhân, hộ kinh doanh nhỏ lẻ và những người bán trung gian, đặc biệt là nhóm phụ thuộc vào việc nhập hàng giá rẻ rồi bán lại.
“Bối cảnh thương mại điện tử đã thay đổi, buộc họ phải cải tiến sản phẩm, thương hiệu, vận hành và cách tiếp cận khách hàng nếu muốn tiếp tục tham gia thị trường”, ông nói.
Người bán đi đâu?
Phí nền tảng được dự đoán sẽ tiếp tục tác động đến các sàn thương mại điện tử trong giai đoạn tiếp theo.
Theo tổng hợp trong báo cáo ngành thương mại điện tử tháng 9/2026 của Công ty Chứng khoán SHS, từ đầu tháng 5, Shopee nâng phí xử lý giao dịch đối với một số hình thức thanh toán trả trước từ 4,91% lên 6%.
Đáng chú ý, số liệu nửa đầu năm 2026 chủ yếu phản ánh giai đoạn trước khi các quy định mới về xác thực người bán trên sàn thương mại điện tử được áp dụng.
Từ ngày 1/7, theo Điều 17 Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15, chủ quản nền tảng thương mại điện tử trung gian phải xác thực điện tử danh tính người bán trước khi cho phép bán hàng.
Sau khi luật có hiệu lực, các sàn đồng loạt tăng cường xác thực người bán, tài khoản thanh toán và hoạt động livestream.
Theo ông Nguyễn Mạnh Tấn, Giám đốc Marketing Haravan, qua kết quả khảo sát của doanh nghiệp, một xu hướng đáng chú ý là nhà bán hàng đang đẩy mạnh mô hình bán hàng đa kênh thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào sàn thương mại điện tử.
Trước đây, khi chi phí kinh doanh trên sàn còn thuận lợi, nhà bán hàng có thể dễ dàng tiếp cận lượng lớn khách hàng và tạo lợi nhuận. Hiện nay, chi phí ngày càng cao khiến bài toán lợi nhuận khó hơn. Tuy nhiên, các sàn vẫn là nguồn khách hàng lớn mà người bán khó bỏ qua.
Vì vậy, nhiều nhà bán hàng đang đầu tư thêm vào các kênh tự sở hữu như Facebook, Zalo, website thương hiệu, thậm chí mở cửa hàng offline. Mục tiêu là mở rộng điểm tiếp cận khách hàng, giảm sự phụ thuộc vào sàn và chủ động hơn trong việc thu thập dữ liệu, marketing, chăm sóc khách hàng và tăng tỷ lệ khách quay lại.
Ver2Solution theo Dantri
Trong Nước
Nhu cầu giao hàng tăng nhanh gấp 5 lần
Shopee ghi nhận nhu cầu giao hàng hỏa tốc trong một giờ tăng gấp 5 lần, trong khi đơn cồng kềnh kèm lắp đặt tăng gấp 8 lần ghi nhận nhiều thay đổi trong hành vi mua sắm của người dùng Việt, từ ưu tiên tốc độ giao hàng đến nhu cầu tiếp cận các nhóm sản phẩm có yêu cầu vận chuyển đặc thù.
Trong sự kiện, người dùng sử dụng hơn 145 triệu voucher giảm giá và ưu đãi phí vận chuyển. Shopee thống kê, các chương trình ưu đãi từ nền tảng, nhà bán hàng và thương hiệu giúp người tiêu dùng tiết kiệm tổng cộng tới 14.000 tỷ đồng trong suốt sự kiện.
Hoạt động mua sắm kết hợp giải trí tiếp tục được người dùng lựa chọn. Shopee Live và Shopee Video nhận hơn 2,2 tỷ lượt xem nội dung trong toàn chiến dịch. Riêng ngày 9/9, số sản phẩm bán ra qua hai kênh tăng 5 lần so với ngày thường.

Chương trình Sao Live Đỉnh Chóp của Shopee. Ảnh: Shopee
Bên cạnh nhu cầu về nội dung, tốc độ giao nhận cũng được người dùng quan tâm. Trong ngày 9/9, số người dùng lựa chọn phương thức giao hàng hỏa tốc 1H và 4H tăng 3 lần so với ngày thường. Riêng lượng đơn hàng sử dụng dịch vụ giao hỏa tốc 1H tăng 5 lần. Diễn biến này phản ánh nhu cầu về thời gian giao nhận ngắn hơn trong các dịp mua sắm cao điểm, đồng thời, đặt ra yêu cầu về khả năng đáp ứng linh hoạt của hệ thống logistics thương mại điện tử.
Ở nhóm sản phẩm có kích thước lớn, Shopee ghi nhận lượng đơn cồng kềnh kèm dịch vụ lắp đặt tăng 8 lần trong ngày 9/9 so với ngày thường. Ba nhóm sản phẩm có lượng bán cao nhất gồm tivi, máy giặt sấy và máy điều hòa.
Việc kết hợp giao hàng và lắp đặt giúp người dùng tiếp cận các sản phẩm có yêu cầu vận chuyển phức tạp trên kênh thương mại điện tử. Đây cũng là nhóm hàng thường có quy trình giao nhận khác với các sản phẩm tiêu dùng thông thường.
Đối với hàng chính hãng, số người dùng lần đầu mua sắm trên Shopee Mall tăng 3 lần so với ngày thường. Chương trình Shopee Mall Outlet ghi nhận số sản phẩm bán ra tăng 41 lần trong ngày 9/9.

Người dùng mua sắm và lựa chọn phương thức vận chuyển cồng kềnh trên Shopee. Ảnh: Shopee
Ông Trần Tuấn Anh, Giám đốc Điều hành Shopee Việt Nam, nhận định thương mại điện tử đang đáp ứng ngày càng nhiều nhu cầu trong đời sống hàng ngày. Người dùng cũng kỳ vọng cao hơn ở trải nghiệm mua sắm trực tuyến. Đơn vị nhìn thấy nhiều dư địa để tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ, từ tốc độ giao nhận đến khả năng tiếp cận các sản phẩm có nhu cầu vận chuyển đặc thù.
“Đây cũng là động lực để Shopee tiếp tục đồng hành cùng người bán và thương hiệu nâng chuẩn vận hành, ứng dụng công nghệ để đổi mới cách tiếp cận người dùng, hướng đến tăng trưởng kinh doanh hiệu quả, dài hạn”, ông nói thêm.
Song song, phía nhà bán hàng cũng ghi nhận mức tăng trưởng ở một số nhóm ngành trong ngày 9/9. Các nhóm Máy tính bàn, Bộ quà tặng Bách hóa và Chăm sóc da mặt thuộc nhóm có mức tăng trưởng cao nhất theo Shopee.
Nhà bán hàng triển khai nhiều công cụ hỗ trợ vận hành, trong đó có AI. Trong suốt sự kiện, gần 7.000 phiên livestream ứng dụng AI được triển khai trên nền tảng. Việc ứng dụng công nghệ vào livestream giúp người bán tự động hóa một số khâu trong quá trình sản xuất nội dung và bán hàng, trong bối cảnh các hình thức mua sắm trực tuyến ngày càng gắn với nội dung video và tương tác trực tiếp.
Đại diện Shopee cũng khẳng định, các số liệu từ sự kiện 9/9 cho thấy nhu cầu mua sắm trực tuyến đang mở rộng sang những dịch vụ có yêu cầu cao hơn về tốc độ giao nhận, vận chuyển và lắp đặt. Những thay đổi này cũng tạo thêm yêu cầu đối với nhà bán hàng và nền tảng trong việc tổ chức vận hành cho mùa mua sắm cuối năm.
Ver2Solution theo Vnexpress
Trong Nước
Bài học từ sự sụp đổ của Sendo
Thị trường Thương mại Điện tử (TMĐT) Việt Nam năm 2026 đang trải qua một giai đoạn thanh lọc cực kỳ khắc nghiệt. Giữa bối cảnh mức phí sàn bị đẩy lên ngưỡng tàn khốc 30% – 34%, sự kiện thương hiệu TMĐT thuần Việt 14 năm tuổi Sendo chính thức dừng toàn bộ hoạt động đã giội một gáo nước lạnh vào giới kinh doanh.
Từ một “đế chế” từng trễm trệ ở vị trí Top 2 thị trường, điều gì đã đẩy đứa con cưng của Tập đoàn FPT vào con đường sụp đổ? Toàn cảnh bức tranh cơ chế vận hành TMĐT và xu hướng phân chia thị trường 2026 mang lại những bài học tài chính – chiến lược đắt giá nào?
PHẦN 1: TỬ HUYỆT BẮT NGUỒN TỪ CHIẾN LƯỢC SẢN PHẨM VÀ TỆP KHÁCH HÀNG (2018 – 2019)
1. Nước cờ “Đánh bắt xa bờ” và ảo tưởng về thị trường ngách
Giai đoạn 2018–2019, khi Shopee và Lazada dồn hàng triệu USD đốt vào hai thành phố lớn (Hà Nội & TP.HCM), Sendo đã chọn chiến lược né giao tranh trực diện. Họ đánh chiếm vùng ven, nông thôn, định vị mình là một “khu chợ truyền thống trên không gian số” với tiêu chí: giá cực rẻ, hàng hóa đa dạng, phục vụ tầng lớp bình dân và bà nội trợ tỉnh lẻ.
Ban đầu, đây dường như là nước cờ hoàn hảo giúp Sendo tìm thấy “đại dương xanh”:
- Năm 2018: Gọi vốn thành công 51 triệu USD từ SoftBank, SBI Holdings.
- Năm 2019: Vượt mặt cả Tiki và Lazada để vươn lên Top 2 thị trường với hơn 30 triệu lượt truy cập/tháng.
2. Bẫy định vị “Giá rẻ” – Mua chuộc lòng trung thành bằng Voucher
Chiến lược này chứa đựng tử huyệt chí mạng: Giá rẻ không bao giờ là một lợi thế cạnh tranh độc quyền. Tệp khách hàng nhạy cảm tuyệt đối về giá là nhóm khách hàng ít trung thành nhất. Bất kỳ đối thủ nào giàu vốn hơn, sẵn sàng tung voucher giảm giá sâu hơn đều có thể dễ dàng cướp khách hàng khỏi tay Sendo.
3. Thảm họa chất lượng và khâu kiểm soát kém
- Buông lỏng kiểm duyệt gian hàng: Do hạ thấp rào cản đầu vào để kéo tiểu thương, Sendo bị bủa vằn bởi hàng giả, hàng nhái, gian hàng chộp giật. Dù từng khóa 500 gian hàng vi phạm trong 3 tháng, con số này hoàn toàn vô nghĩa so với hơn 80.000 gian hàng hoạt động.
- Trải nghiệm Logistics & Thanh toán tồi tệ: Khác với Shopee và Lazada tự xây dựng logistics và ví điện tử riêng để chủ động chất lượng, Sendo phụ thuộc 100% vào đơn vị vận chuyển bên thứ ba. Việc đổi trả hàng hóa rườm rà, phí ship hoàn trả đắt đỏ, cùng sự cố liên tục từ ví SenPay đã triệt hạ hoàn toàn niềm tin ít ỏi của người tiêu dùng.
Bài học rút ra: Đừng bao giờ xây dựng cốt lõi doanh nghiệp chỉ dựa trên một từ “GIÁ RẺ”. Và tuyệt đối không giao điểm chạm quan trọng nhất với khách hàng (chặng cuối vận chuyển) cho bên thứ ba kiểm soát.
PHẦN 2: THƯƠNG VỤ SÁP NHẬP FAILED VỚI TIKI & GÓC KHUẤT CAP TABLE
Năm 2020, thông tin Sendo và Tiki đàm phán sáp nhập từng làm rúng động giới đầu tư. Bức tranh sáp nhập rất đẹp: Tiki là “vua” đô thị lớn với giao hàng nhanh, Sendo là “chúa tể” vùng ven. Hợp lại, họ sẽ tạo thành một Liên minh thuần Việt đủ sức đè bẹp các ông lớn ngoại quốc.
Tuy nhiên, thương vụ bất ngờ vỡ tan vào phút chót. Nguyên nhân không phải do “cái tôi” của các nhà sáng lập người Việt, mà nằm ở Bảng cân đối vốn hóa (Cap Table):
- Đằng sau Tiki là ông lớn JD.com (Trung Quốc).
- Đằng sau Sendo là SoftBank, SBI Holdings (Nhật Bản).
Sau nhiều vòng gọi vốn đốt tiền, quyền chi phối doanh nghiệp không còn nằm trong tay sáng lập viên người Việt. Cuộc sáp nhập thực chất là bàn cờ chính trị – tài chính giữa các quỹ đầu tư Nhật Bản và Trung Quốc. Do bất đồng về tỷ lệ sở hữu, tầm nhìn và quyền chi phối thực thể mới, thương vụ tan vỡ vì các “ông trùm” không thống nhất được lợi ích.
Bài học rút ra: Mỗi đồng vốn ngoại chảy vào là một phần quyền kiểm soát bị tước đi. Đừng biến doanh nghiệp của mình thành con tốt thí trên bàn cờ của các quỹ đầu tư quốc tế.
PHẦN 3: CÚ “TỰ SÁT” MANG TÊN SENDO FARM (2021 – 2024)
Cạn kiệt ngân quỹ vào cuối năm 2021, Sendo chuyển hướng sang mảng thực phẩm tươi sống với dự án Sendo Farm. Đây là mô hình mua chung theo nhóm (Group Buying) thành công rực rỡ tại Trung Quốc (Pinduoduo). Sendo gom đơn thực phẩm, giao về các điểm nhận hàng (tiệm tạp hóa) để người dùng tự ra lấy nhằm tiết kiệm 5.000đ tiền ship.
Đây được đánh giá là một sự “tự sát về mặt toán học” do các sai lầm nghiêm trọng:
1. Biên lợi nhuận mỏng gặp hố đen Chuỗi Cung Ứng Lạnh
Thời trang hay điện tử có biên lợi nhuận 20–40%, trong khi nông sản/thực phẩm tươi sống biên lợi nhuận ròng cực kỳ mỏng (chỉ 2–5%). Tuy nhiên, chi phí bảo quản đông lạnh từ trang trại đến điểm nhận hàng lại khổng lồ. Chỉ cần kẹt xe giữa trời nắng hoặc tiệm tạp hóa ngắt phích cắm tủ lạnh để tiết kiệm điện, toàn bộ lô hàng sẽ biến thành rác. Tỷ lệ hao hụt lên tới 10–15% đã lập tức đánh sập phương trình tài chính của Sendo Farm.
2. Sao chép mô hình nhưng quên DNA tiêu dùng bản địa
- Mật độ đô thị: Trung Quốc có các siêu chung cư hàng chục ngàn dân (đi bộ xuống sảnh là lấy được hàng). Việt Nam là đô thị nhà hẻm, việc đi bộ 500m dưới cái nắng oi bức để lấy mớ rau là rào cản cực lớn.
- Thói quen tiện lợi: Mạng lưới chợ cóc, xe đẩy bán dạo và mini-mart tại Việt Nam phủ khắp nơi. Người dân thà tạt ngang đường mua trong 3 giây còn hơn đặt trước 24h trên app để tiết kiệm vài ngàn lẻ.
- Sự trỗi dậy của giao hàng tức thời: Các app gọi xe đào tạo thói quen nhận đồ ăn/thực phẩm trong 30 phút, khiến mô hình bắt chờ đợi của Sendo Farm trở nên lạc hậu.
3. Vòng xoáy tử thần: “Hiệu ứng mạng lưới đảo ngược”
Sendo Farm đẩy rủi ro lưu kho, tiền điện và việc chịu mắng chửi khi hàng hỏng sang cho các chủ tiệm tạp hóa. Mức hoa hồng ít ỏi không đủ bù chi phí khiến các tiệm tạp hóa đồng loạt rút lui. Khi điểm nhận hàng giảm Người mua thấy quá xa nên xóa app Đơn hàng giảm Chiết khấu giảm Thêm tiệm tạp hóa bỏ cuộc. Hệ thống sụp đổ theo dây chuyền Domino.
Bài học rút ra: Không thể xây dựng sự giàu có của mình dựa trên sự thua lỗ của đối tác. Đừng cố gắng “giáo dục lại thị trường” hay ép buộc thói quen tiêu dùng mới khi bạn không sở hữu một túi tiền vô tận.
PHẦN 4: MÀN CẮT LỖ XUẤT SẮC CỦA FPT VÀ SỰ TRỖI DẠY CỦA FPT LONG CHÂU
Ngày 10/05/2026, Sendo Farm chính thức phát đi thông báo ngừng hoạt động, hoàn tiền lại cho người dùng và thanh toán sòng phẳng cho các đối tác.
Dưới lăng kính tài chính, việc khai tử Sendo không phải là một bi kịch thất bại, mà là một pha cắt lỗ mang tầm vóc sách giáo khoa của FPT:
- Né tránh ngụy biện Chi phí chìm (Sunk Cost Fallacy): Doanh nghiệp nghiệp dư sẽ tiếp tục đi vay mượn, gồng lỗ để cứu một dự án đã gãy từ lõi. FPT lạnh lùng rút ống thở dự án không còn lợi thế cạnh tranh.
- Tái phân bổ nguồn lực vào FPT Long Châu: Toàn bộ dòng vốn rút ra từ Sendo được FPT dồn cho FPT Retail để phát triển chuỗi nhà thuốc Long Châu.
Sự khác biệt chiến lược giữa Sendo và Long Châu:
- Tính chất nhu cầu: Sendo bán quần áo/mớ rau (nhu cầu co giãn, dễ bị cạnh tranh về giá). Long Châu bán thuốc chữa bệnh (nhu cầu tuyệt đối không co giãn, không ai mặc cả hay đợi săn sale).
- Rào cản gia nhập (Moat): Bán lẻ thuốc tây đòi hỏi giấy phép ngặt nghèo, đội ngũ dược sĩ chuẩn hóa và chuỗi bảo quản nghiêm ngặt. Shopee hay TikTok Shop không thể nhảy vào livestream bán thuốc kê đơn để phá giá.
Kết quả năm 2026 đã chứng minh: Trong khi Sendo rút lui êm đẹp, FPT Retail trở thành một “cỗ máy in tiền” khổng lồ với doanh thu hàng chục ngàn tỷ đồng, thống trị mảng bán lẻ dược phẩm và chăm sóc sức khỏe.
PHẦN 5: CƠ CHẾ VẬN HÀNH TMĐT VÀ XU HƯỚNG THỊ TRƯỜNG 2026
1. Bức tranh phân chia thị trường 2026: Thế cục Song cực
Năm 2026, thị trường TMĐT Việt Nam bị che khuất bởi bóng dáng của hai con quái vật: Shopee và TikTok Shop. Lazada và Tiki chỉ còn hoạt động thoi thóp, còn Sendo hoàn toàn biến mất.
- Shopee: Thắng nhờ hệ sinh thái Se Group (nguồn tiền từ Game/Tài chính) và đội ngũ Logistics nội bộ tinh vi ép chết các đơn vị vận chuyển ngoài.
- TikTok Shop: Thắng nhờ nắm giữ “tài sản đắt giá nhất thế kỷ 21” – Sự chú ý của người dùng. Mô hình Shoppertainment (Giải trí kết hợp mua sắm) qua video ngắn và livestream giúp họ kéo khách hàng mà không tốn chi phí gian gián tiếp.
2. Sự tàn bạo của tư bản độc quyền
Khi đã loại bỏ hầu hết đối thủ, Shopee và TikTok Shop bắt đầu bước vào giai đoạn thu hồi vốn. Tổng các loại phí mà tiểu thương bán hàng phải gánh đã âm thầm bị đẩy lên mức 30% – 34%. Kỷ nguyên đốt tiền kết thúc, nhường chỗ cho giai đoạn siết chặt chiết khấu và vắt kiệt lợi nhuận người bán.
HỆ QUY CHIẾU SINH TỒN CHO DOANH NGHIỆP TRONG KỶ NGUYÊN 2026
Khách hàng không trung thành với giá rẻ: Đừng cạnh tranh bằng cách hạ giá. Hãy xây dựng hào quầng bảo vệ bằng trải nghiệm vượt trội và một hệ sinh thái chăm sóc khách hàng riêng.
Nương theo hành vi tiêu dùng địa phương: Không bê nguyên xi các mô hình kinh doanh nước ngoài về Việt Nam nếu nó đi ngược lại thói quen sinh hoạt và quy hoạch đô thị bản địa.
Đừng bao giờ “xây nhà trên đất người khác”: Phụ thuộc 100% doanh thu vào các sàn TMĐT độc quyền là tự đặt cổ mình vào thòng lọng. Hãy dùng Shopee/TikTok Shop như một cái phễu để thu hút khách hàng mới, nhưng bắt buộc phải điều hướng khách hàng về các kênh riêng (Website, Zalo OA, App riêng) do chính mình làm chủ.
Sự ra đi của Sendo là một tiếc nuối cho thương hiệu Việt, nhưng là minh chứng lạnh lùng cho quy luật vận hành của dòng vốn và năng lực cạnh tranh trên thương trường. Nếu không bắt kịp sự chuyển dịch và lắng nghe khách hàng, người tiêu dùng thì việc tồn tại và đứng vững là điều không thể.
Trong Nước
Chu Thanh Huyền và lãnh đạo Bắc Ninh livestream bán hơn 31 tấn vải được chốt đơn
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh tiếp tục gây chú ý khi cùng TikToker Chu Thanh Huyền livestream bán vải thiều chín sớm ngay tại vùng trồng, thu hút hơn 832.000 lượt xem và chốt hơn 31 tấn vải chỉ sau vài giờ.
Phiên livestream thu hút hàng trăm nghìn lượt xem
Năm thứ hai trực tiếp tham gia livestream bán vải thiều chín sớm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh gây chú ý khi cùng TikToker Chu Thanh Huyền, vợ cầu thủ Nguyễn Quang Hải, xuất hiện “chốt đơn” ngay tại vùng trồng. Phiên bán nhanh chóng bùng nổ với hàng nghìn lượt xem, bình luận dồn dập và đơn hàng liên tục được xác nhận chỉ sau ít phút lên sóng.
Phiên livestream mở bán vải sớm Lục Ngạn được tổ chức tại bản Meo, xã Nam Dương, tỉnh Bắc Ninh do Chu Thanh Huyền dẫn dắt đã nhanh chóng khuấy động không khí ngay từ đầu chương trình. Phần bình luận liên tục “nhảy số”, nhiều khách hàng liên tục để lại thông tin đặt mua vì lo hết hàng sớm.
Chương trình được triển khai trong hai khung giờ từ 12h đến 14h và từ 14h đến hơn 17h ngày 20/5.
Trong phiên livestream đầu tiên, Chu Thanh Huyền cho biết nguồn cung vải u hồng năm nay không nhiều, tổng sản lượng đưa lên livestream chỉ khoảng hơn 2 tấn. Điều này càng khiến không khí mua bán trở nên sôi động, nhiều khách hàng liên tục đặt mua để giữ hàng.
Kết thúc hai phiên livestream, chương trình ghi nhận hơn 832.000 lượt xem. Ban tổ chức đã chốt thành công 4.827 đơn hàng vải thiều với tổng sản lượng tiêu thụ hơn 31 tấn. Ngoài ra còn có 537 chai mật ong và gần 3 tạ mỳ Chũ được bán ra.
Đông đảo khách hàng trong và ngoài tỉnh tham gia theo dõi, bình luận và chia sẻ livestream, đồng thời đánh giá cao chất lượng vải thiều Bắc Ninh năm nay.
Giới hạn khu vực giao hàng để đảm bảo độ tươi ngon
Do đặc thù là vải u hồng tươi, phiên bán được giới hạn khu vực giao hàng. Chu Thanh Huyền cho biết hiện chương trình chưa thể ship toàn quốc mà mới triển khai tại Hà Nội, TPHCM, Cần Thơ và Đà Nẵng.
Đại diện Viettel Post xác nhận việc giới hạn khu vực vận chuyển nhằm đảm bảo khi tới tay khách hàng, quả vải vẫn giữ được độ tươi ngon nhất.
Khác với hình thức bán lẻ thông thường, toàn bộ sản phẩm được đóng theo combo 3kg và 5kg để tối ưu việc vận chuyển cũng như bảo quản trong quá trình giao nhận. Nhiều khách hàng đặt cùng lúc nhiều combo.
Ghi nhận tại phố Kim (phường Phượng Sơn, tỉnh Bắc Ninh), thị trường vải chín sớm đang khá sôi động với mức giá phân hóa rõ rệt theo chất lượng sản phẩm.
Những lô vải đẹp, mẫu mã đồng đều, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc được thương lái thu mua với giá từ 30.000-35.000 đồng/kg. Các loại chất lượng thấp hơn dao động khoảng 20.000-30.000 đồng/kg.
Dù mặt bằng giá phổ biến không quá đột biến, phân khúc vải chất lượng cao lại đang ghi nhận mức tăng mạnh. Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh, ông Phạm Văn Thịnh, vụ vải năm 2026 có nhiều tín hiệu tích cực, đặc biệt ở yếu tố chất lượng.
Nâng chất lượng để chinh phục thị trường khó tính
Ông Phạm Văn Thịnh cho biết năm nay việc tiêu thụ quả vải khá thuận lợi nhờ công tác chuẩn bị sớm và bài bản ngay từ đầu vụ. Dù sản lượng dự kiến chỉ khoảng 100.000 tấn, không quá cao, nhưng chất lượng quả lại trở thành lợi thế nổi bật.
Theo lãnh đạo tỉnh, ngay từ cuối vụ trước, địa phương đã siết chặt quy trình chăm sóc, quản lý mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản và châu Âu. Việc sử dụng vật tư nông nghiệp và quy trình đóng gói cũng được kiểm soát nghiêm ngặt nhằm đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Một xu hướng đáng chú ý là việc chuyển đổi sang canh tác sinh học an toàn. Bắc Ninh đã triển khai sử dụng chế phẩm vi sinh IMO thay thế dần thuốc bảo vệ thực vật. Kết quả bước đầu cho thấy không chỉ giúp phòng trừ sâu bệnh hiệu quả mà còn giúp quả vải thơm ngon hơn.
Đặc biệt, ngoài giống vải chín sớm u hồng, một số giống mới đang tạo ra giá trị kinh tế vượt trội. Điển hình là vải hồng đào Bắc Ninh với mẫu mã đẹp, quả to, được thị trường ưa chuộng. Có thời điểm, giá loại vải này tại vườn vượt 200.000 đồng/kg – mức giá hiếm thấy với vải thiều.
Logistics vẫn là bài toán lớn nhất
Theo lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh, đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử đang là xu hướng tất yếu. Tuy nhiên, không nên bán hàng online theo cách dàn trải.
“Mỗi địa phương chỉ cần một nhóm nhỏ làm việc này một cách chuyên tâm, như hợp tác xã hoặc các bạn trẻ có kỹ năng”, ông Phạm Văn Thịnh nhấn mạnh.
Theo ông, lực lượng này sẽ đóng vai trò như những “đại lý số”, nhận đơn hàng trực tuyến rồi thu mua lại từ bà con, qua đó tạo đầu ra ổn định cho nông dân.
Tuy nhiên, nút thắt lớn nhất hiện nay vẫn nằm ở logistics. Theo ông Thịnh, từ khâu đóng gói, vận chuyển cho tới bảo quản trước – trong – sau giao hàng đều cần tiếp tục được cải thiện.
“Nếu giải được bài toán vận chuyển, thương mại điện tử sẽ mở ra dư địa tăng trưởng rất lớn cho nông sản”, lãnh đạo tỉnh nhận định.

Thực tế, Bắc Ninh đã bắt đầu thử nghiệm các mô hình đóng gói nhỏ 0,5kg nhằm phù hợp hơn với nhu cầu tiêu dùng hiện đại. Địa phương cũng tăng cường hợp tác với nền tảng TikTok để mở rộng kênh bán hàng, rút ngắn thời gian giao nhận và từng bước hoàn thiện chuỗi tiêu thụ nông sản theo hướng hiện đại.
Không dừng lại ở thị trường trong nước, Bắc Ninh đang hướng tới mục tiêu đưa trái vải vươn xa hơn trên bản đồ nông sản thế giới.
Theo vị Phó Chủ tịch tỉnh, để đạt được mục tiêu này cần tập trung vào hai trụ cột quan trọng là chất lượng minh bạch và logistics.
Cùng với đó, Bắc Ninh xác định doanh nghiệp là lực lượng trung tâm trong chuỗi giá trị.
Đáng chú ý, nhiều địa phương hiện xem livestream là một kênh quảng bá nông sản hiệu quả. “Thông qua nền tảng số, khách hàng ở bất kỳ đâu cũng có thể biết đến trái vải Việt Nam, hiểu vì sao nó ngon và đáng để lựa chọn”, ông Thịnh chia sẻ.
Ver2Solution theo Vietnamnet
-
Trong Nước1 năm agoBáo cáo thị trường nước hoa Việt Nam 2023-2025
-
Livestream2 năm agoBáo cáo xu hướng thị trường kinh doanh livestream tại Việt Nam trong năm 2024
-
Social2 năm agoCập nhật Facebook 7 ngày qua (01-09/03/2025)
-
Trong Nước1 năm agoBáo cáo thị trường trang sức Việt Nam 2023-2025
-
Khởi Nghiệp1 năm agoCách thương hiệu thời trang nội địa vượt “bão” đóng cửa hàng loạt
-
Livestream2 năm agoBí quyết bán hàng livestream doanh thu cao
-
Xu Hướng2 năm agoXu hướng thời trang 2025 khởi động, mở đầu Milan Fashion Week: Gucci là ông lớn nhưng Dsquared2 mới là cái tên chiếm sóng MXH
-
Social2 năm agoCập nhật Facebook 7 ngày qua (20-27/02/2025)

