Tháng 9 luôn là giai đoạn bản lề quan trọng của thị trường TMĐT. Đây là thời điểm đánh dấu sự kết thúc của mùa hè, bắt đầu mùa tựu trường và là bước chạy đà cho chuỗi siêu sale cuối năm (Quý 4). Theo Ver2Solution dữ liệu từ các báo cáo thị trường chỉ ra những xu hướng mua hàng nổi bật sau:

Sự kiện “Siêu Sale 9.9” định hình doanh thu: Các chiến dịch 9.9 thường mang về lượng GMV (tổng giá trị giao dịch) khổng lồ, tạo thành đỉnh điểm mua sắm đầu tiên trước thềm cuối năm. Mặc dù đà mua sắm có thể đạt đỉnh cực đại vào tháng 8, tháng 9 vẫn duy trì sản lượng tiêu thụ ở mức rất cao nhờ dư âm của các chương trình khuyến mãi.

Phân hóa tiêu dùng “thông minh”: Người tiêu dùng thể hiện rõ sự phân hóa trong ngân sách. Nhóm sản phẩm giá rẻ (dưới 200.000 VNĐ) tiếp tục thống trị, chiếm hơn 50% tổng doanh số toàn thị trường, phản ánh thói quen chi tiêu thắt chặt đối với các mặt hàng thiết yếu.

Chuyển dịch sang “Shop Mall” (Cửa hàng chính hãng): Bất chấp xu hướng chuộng hàng giá rẻ, phân khúc hàng cao cấp (trên 1.000.000 VNĐ) vẫn tăng trưởng đều. Các gian hàng chính hãng (Shop Mall) dù chỉ chiếm khoảng 5% tổng số shop nhưng lại đóng góp tới gần 1/3 tổng doanh số, cho thấy người tiêu dùng Việt Nam ngày càng ưu tiên chất lượng, uy tín và sự minh bạch.

Sự trỗi dậy của Shoppertainment: Facebook Live và TikTok Shop đang chứng minh mô hình mua sắm kết hợp giải trí vô cùng hiệu quả, liên tục ghi nhận mức tăng trưởng doanh số gấp đôi và dần áp sát “ông lớn” Shopee, trong khi các nền tảng cũ như Lazada và Sendo có dấu hiệu sụt giảm hoặc thu hẹp thị phần.

Top ngành hàng và Sản phẩm có doanh thu lớn nhất

Khi đánh giá tổng quan hàng năm, dòng tiền của người tiêu dùng trên TMĐT chủ yếu tập trung vào 4 nhóm ngành hàng cốt lõi:

Làm đẹp & Chăm sóc cá nhân: Đây luôn là ngành hàng “vua” trên sàn TMĐT. Điển hình, chỉ trong 1 quý, ngành này có thể mang về hơn 15.500 tỷ đồng (chiếm khoảng 18% thị phần). Các sản phẩm bán chạy nhất bao gồm: kem chống nắng, serum, son môi và các sản phẩm chăm sóc cơ thể.

Điện thoại & Thiết bị Điện tử: Mặc dù số lượng bán ra không cao bằng các ngành hàng FMCG, nhưng nhờ giá trị trung bình trên một đơn hàng (AOV) cực kỳ cao, ngành này luôn mang lại GMV khổng lồ. Phân khúc giá mang lại doanh thu cao nhất thường từ 1.000.000 – 2.000.000 VNĐ cho các đồ gia dụng, và cao hơn nhiều đối với điện thoại/laptop.

Nhà cửa & Đời sống: Nhu yếu phẩm, giấy vệ sinh, hộp đựng thức ăn, và hóa mỹ phẩm chăm sóc gia đình có tần suất mua lặp lại rất cao.

Thời trang (Đặc biệt là Thời trang nữ): Ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ của các “Local Brand” (Thương hiệu nội địa) với tốc độ tăng trưởng doanh thu lên tới hàng trăm phần trăm so với các năm trước.

Top 10 Thương hiệu có doanh thu cao nhất (Tham chiếu)

Danh sách các thương hiệu thống trị các bảng xếp hạng doanh thu TMĐT hàng năm (do Metric thống kê) là sự pha trộn giữa các tập đoàn đa quốc gia và các thương hiệu nội địa có chiến lược số hóa tốt:

Mô hình Shoppertainment (Mua sắm kết hợp Giải trí) do Facebook tiên phòng và hiện dẫn đầu là TikTok Shop tiên phong đã tạo ra một cuộc cách mạng sâu sắc, làm thay đổi hoàn toàn cách người tiêu dùng Việt Nam tiếp cận sản phẩm, đưa ra quyết định mua hàng và tái cấu trúc lại bức tranh thương mại điện tử (TMĐT) tại Việt Nam.

Từ “Mua sắm Tìm kiếm” sang “Mua sắm Khám phá”

• TMĐT Truyền thống (Search-based): Người dùng phát sinh nhu cầu trước > lên sàn (Shopee, Lazada) gõ từ khóa > so sánh giá > mua hàng.

• Shoppertainment (Discovery-based): Người dùng lướt ứng dụng với mục đích giải trí > tiếp cận các nội dung hấp dẫn/trực quan > phát sinh nhu cầu ngẫu hứng > chốt đơn tức thì mà không cần có ý định mua từ trước.

Rút ngắn tối đa hành trình mua hàng

Hành trình chuyển đổi từ Nhận biết > Cân nhắc > Mua hàng trước đây có thể mất vài ngày đến vài tuần. Với Shoppertainment, toàn bộ tiến trình này được thu hẹp lại chỉ trong vài chục giây xem video hoặc vài phút xem livestream nhờ sự kết hợp giữa cảm xúc giải trí và các voucher độc quyền có thời hạn ngắn.

Quyết định mua hàng dựa trên Cảm xúc & Niềm tin cá nhân

Người mua không còn phụ thuộc quá nhiều vào phần mô tả sản phẩm khô khan hay điểm đánh giá sao vô danh. Quyết định chốt đơn phụ thuộc lớn vào kịch bản nội dung, trải nghiệm thực tế (unboxing, dùng thử) và mức độ tin tưởng dành cho Creator/KOC (Key Opinion Consumer). Yếu tố “người thật, việc thật” tạo sự đồng cảm và kích thích hành vi mua hàng mạnh mẽ hơn.

Bùng nổ các phiên Livestream doanh số “Khủng”

Livestream tại Việt Nam đã chuyển mình từ một kênh bán hàng nhỏ lẻ, giá rẻ thành những sự kiện thương mại quy mô lớn. Khái niệm “Phiên livestream tỷ đồng” hay “Phiên live trăm triệu USD” gắn liền với các KOC tên tuổi đã hình thành nên một nền công nghiệp vận hành chuyên nghiệp với sự tham gia của các MCN (Multi-Channel Network) và đội ngũ kỹ thuật bài bản.

Dịch chuyển thứ hạng thị phần TMĐT

Sự trỗi dậy của Shoppertainment đã giúp TikTok Shop bứt phá thần tốc tại Việt Nam, vượt qua Lazada để chiếm giữ vị trí thứ 2 về tổng giá trị giao dịch (GMV) và liên tục đe dọa vị thế số 1 của Shopee. Điều này buộc các sàn truyền thống phải vội vã tích hợp tính năng Shopee Live, Lazada LazLive để giữ chân người dùng.

Cơ hội bứt phá cho thương hiệu Việt (Local Brands) & SME

Trước đây, các doanh nghiệp nhỏ rất khó cạnh tranh về ngân sách quảng cáo với các thương hiệu quốc tế trên sàn truyền thống. Với Shoppertainment, nội dung hay chiến thắng ngân sách lớn. Nhiều thương hiệu Việt (đặc biệt trong ngành Làm đẹp, Thời trang, Nông sản) đã đạt doanh thu đột biến nhờ sáng tạo nội dung chân thực, hớt bọt thị trường bằng các câu chuyện thương hiệu chạm đến cảm xúc người xem.

Thách thức phát sinh từ xu hướng Shoppertainment

Tỷ lệ hoàn/hủy đơn (Return Rate) cao: Do quyết định mua hàng mang tính cảm xúc bộc phát, tỷ lệ khách hàng đổi ý hoặc hủy đơn sau khi hết hưng phấn cao hơn so với TMĐT truyền thống.

Áp lực đổi mới nội dung liên tục: Thuật toán phân phối ưu tiên sự sáng tạo. Một kịch bản hay video đã vắt kiệt lượt xem sẽ nhanh chóng bị giảm tương tác, đòi hỏi người bán phải liên tục ra nội dung mới.

Chất lượng sản phẩm không đồng đều: Việc bán hàng quá phụ thuộc vào kỹ năng nói của KOC đôi khi dẫn đến tình trạng phóng đại công dụng sản phẩm, gây ảnh hưởng đến niềm tin lâu dài của người tiêu dùng.

Ver2Solution – Nửa đầu năm 2026, thị trường thương mại điện tử và livestream online tại Việt Nam ghi nhận doanh thu ấn tượng hơn 291,6 nghìn tỷ đồng trên các nền tảng chính (Shopee, TikTok Shop, Lazada, Tiki), thúc đẩy bởi mô hình Shoertainment (mua sắm kết hợp giải trí).

Thời trang nữ & Đồ bắt trend: Áo kiểu, váy thiết kế, bộ đồ mặc nhà và các sản phẩm local brand. Đây là nhóm mặt hàng có tỷ lệ tương tác trực tiếp và chốt đơn qua livestream cao nhất nhờ việc mẫu thử mặc thực tế.

Mỹ phẩm & Chăm sóc da (Skincare): Son môi, kem chống nắng, serum, combo dùng thử mini và mỹ phẩm nội địa. Sản phẩm dễ bán qua livestream nhờ tính năng review thực tế trên da và deal độc quyền chớp nhoáng.

Bách hóa – Thực phẩm & Đồ ăn vặt: Khô gà, mứt/trái cây sấy, đặc sản đóng gói hút chân không, đồ uống đóng chai. Nhóm ngành này bứt phá mạnh mẽ (tăng trưởng tới 151%) nhờ các phiên livestream mukbang và thử đồ ăn trực tiếp.

Doanh thu cụ thể theo Ngành hàng & Hãng tiêu biểu

Độ tuổi chi tiêu nhiều nhất qua Livestream và Online

Nhóm 25 – 34 tuổi (Millennials) – Chi tiêu nhiều tiền nhất (Sức mua cao nhất):

Giá trị giỏ hàng: Đóng góp tổng doanh số (GMV) cao nhất thị trường.
Hành vi: Thu nhập ổn định, lý trí hơn khi mua sắm, ưu tiên mua từ gian hàng chính hãng (Shop Mall) qua livestream để lấy giá chiết khấu tốt nhất.
Sản phẩm ưu tiên: Skincare/Mỹ phẩm chính hãng, Đồ gia dụng thông minh, Đồ Mẹ & Bé, Thời trang thương hiệu.

Nhóm 18 – 24 tuổi (Gen Z) – Số lượng đơn hàng & Tần suất chốt đơn cao nhất:

Giá trị giỏ hàng: Chiếm 35–40% tổng lượng người xem livestream, nhưng tập trung ở phân khúc giá rẻ – trung bình (dưới 200.000 VNĐ).
Hành vi: Mua sắm ngẫu hứng theo cảm xúc khi lướt TikTok/Shopee Live đêm khuya hoặc theo khuyến nghị từ các KOL/KOC.
Sản phẩm ưu tiên: Đồ ăn vặt, Thời trang bắt trend, Phụ kiện điện thoại, Mỹ phẩm giá mềm.

Nhóm 35 – 50 tuổi (Gen X) – Tỷ lệ tăng trưởng người dùng mới nhanh nhất:

Hành vi: Ít bị ảnh hưởng bởi trend ngắn hạn, chú trọng đến công năng thực tế và độ uy tín của người bán.
Sản phẩm ưu tiên: Thiết bị chăm sóc sức khỏe gia đình, Nông sản/Thực phẩm sạch, Đồ dùng nhà bếp cao cấp.

Giá trị giao dịch trong 6 tháng đầu năm 2026 đã tăng 44,11% so với cùng kỳ năm trước. Cho thấy thị trường mua sắm trực tuyến vẫn đang tăng trưởng mạnh và sẽ là thói quen xu hướng chính trong tương lai. Các sàn TMĐT tiếp tục đổ tiền để cạnh tranh thị phần béo bở này.

Ver2Solution News

Doanh thu trên 4 sàn TMĐT lớn đạt 264.800 tỷ đồng trong nửa đầu năm, tăng 19% nhưng thấp hơn mức tăng cùng kỳ năm trước, khi người tiêu dùng ngày càng thận trọng với giá và khuyến mãi các đơn hàng online.

Thị trường thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng chậm lại khi người tiêu dùng bắt đầu thận trọng hơn trước áp lực giá cả và chi phí sinh hoạt.

Theo báo cáo nửa đầu năm 2026 do Công ty tư vấn tăng trưởng TMĐT YouNet ECI công bố, tổng giá trị giao dịch (GMV) trên 4 nền tảng gồm Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt 264.800 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm, tăng 19% so với cùng kỳ 2025.

Tuy nhiên, mức tăng này thấp hơn đáng kể so với tốc độ 23% của cùng kỳ năm trước, cho thấy TMĐT đang không còn duy trì đà tăng trưởng mạnh như những năm trước.

Shopee giữ ngôi đầu, TikTok Shop bám đuổi

Shopee tiếp tục là nền tảng TMĐT lớn nhất Việt Nam trong nửa đầu năm với 144.300 tỷ đồng GMV, chiếm 54,5% thị phần. Giá trị giao dịch trên nền tảng này tăng 15% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong khi đó, TikTok Shop duy trì vị trí thứ hai với khoảng 115.000 tỷ đồng GMV, tương đương 43,4% thị phần. Thị phần của nền tảng này tăng nhẹ so với mức 42% của cùng kỳ năm trước.

Dù vậy, tốc độ tăng trưởng của TikTok Shop đã giảm mạnh. GMV nền tảng này tăng 27% trong nửa đầu năm, thấp hơn nhiều so với mức tăng tới 148% của cùng kỳ năm 2025.

Diễn biến này cho thấy khoảng cách giữa 2 nền tảng lớn đang được thu hẹp về thị phần, nhưng tốc độ mở rộng của toàn thị trường cũng đang dần trở nên ổn định hơn.

Ông Nguyễn Phương Lâm, Giám đốc Bộ phận Tư vấn và Phân tích thị trường YouNet ECI nhận định TMĐT đang bước vào giai đoạn bình ổn và vận động cùng nhịp với thị trường bán lẻ hàng hóa nói chung, thay vì tăng trưởng mạnh nhờ các chính sách kích cầu của sàn như trước.

Trong bối cảnh này, doanh nghiệp cần nắm bắt chính xác dữ liệu về thị phần và sức mua thực tế của người tiêu dùng để xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp.

Người tiêu dùng bắt đầu “soi giá”

Áp lực giá cũng đang thể hiện rõ hơn trong hành vi mua sắm trực tuyến.

Theo YouNet ECI, Chỉ số niềm tin người tiêu dùng trực tuyến (ECCI) trong nửa đầu năm vẫn ở mức cao. Tuy nhiên, riêng quý II, chỉ số này giảm còn 122 điểm từ mức 127 điểm của quý I, phản ánh sự thận trọng gia tăng trước áp lực lạm phát và chi phí sinh hoạt.

Đáng chú ý, giá bán tiếp tục là yếu tố quan trọng nhất trong quyết định mua hàng trực tuyến, được 68% người tiêu dùng lựa chọn.

Khuyến mãi cũng ngày càng có vai trò lớn, với 53% người tiêu dùng xem đây là yếu tố thúc đẩy quyết định mua sắm.

Trong khi đó, chất lượng sản phẩm giảm mạnh về mức độ ưu tiên, từ 77% xuống còn 52%.

Sự thay đổi này cho thấy người tiêu dùng đang có xu hướng đặt nặng bài toán ngân sách hơn khi đưa ra quyết định mua hàng.

Ông Lâm cho rằng nhu cầu mua sắm trực tuyến trong nửa cuối năm vẫn được duy trì, nhưng tỷ lệ chuyển đổi và giá trị đơn hàng sẽ chịu áp lực lớn từ giá bán và các chương trình khuyến mãi.

Do đó, doanh nghiệp cần phân tích đặc thù từng ngành hàng, phân khúc khách hàng và dữ liệu lịch sử để xác định mức giá cũng như mức ưu đãi phù hợp.

Gen Z thận trọng hơn Gen Y

Tâm lý thận trọng cũng thể hiện rõ ở hai nhóm người tiêu dùng chủ lực là Gen Y và Gen Z.

Trong quý II, 43% người tiêu dùng thuộc thế hệ Millennials (Gen Y) giữ nguyên hoặc cắt giảm chi tiêu trực tuyến so với quý I.

Con số này ở Gen Z lên tới 60%, cho thấy nhóm khách hàng trẻ cũng đang điều chỉnh hành vi mua sắm trước những áp lực về giá.

Diễn biến này phần nào phản ánh sự thay đổi trong động lực tăng trưởng của TMĐT. Khi người tiêu dùng không còn chi tiêu mạnh như trước, các ngành hàng phụ thuộc nhiều vào nhu cầu mua sắm không thiết yếu sẽ khó duy trì tốc độ tăng trưởng cao.

Dữ liệu của YouNet ECI cũng cho thấy 2 ngành hàng chủ lực của TMĐT là Thời trang và Làm đẹp đều tăng trưởng chậm lại.

Trong nửa đầu năm, doanh thu ngành Thời trang tăng 18% so với cùng kỳ, trong khi Làm đẹp tăng 12%. Các mức tăng này thấp hơn đáng kể so với lần lượt 25% và 27% vào cuối năm 2025.

Ngược lại, nhóm hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) tiếp tục là điểm sáng của thị trường. Doanh thu ngành này tăng 20% so với cùng kỳ và tiếp tục đứng thứ hai về tổng doanh thu trên các nền tảng TMĐT.

Theo YouNet ECI, các sản phẩm thiết yếu ít chịu ảnh hưởng hơn từ tâm lý thận trọng về giá. Vì vậy, FMCG được dự báo tiếp tục là một trong những động lực tăng trưởng chính của TMĐT Việt Nam trong 6 tháng cuối năm.

Ver2Solution theo ZNews