Gần 2 tháng nữa mới đến Tết nhưng chị Nguyễn Thị Hảo (phường Bình Trưng, TP.HCM) đã bắt đầu lên danh sách mua sắm Tết . Không còn cảnh mua trước rồi tính sau như vài năm trước, năm nay chị ghi chép khá chi li như dành bao nhiêu tiền cho thực phẩm, quần áo; bao nhiêu cho quà biếu; bao nhiêu để dành phòng rủi ro…

“Giá cả tăng, thu nhập không ổn định nên mọi quyết định chi tiêu đều phải tính toán kỹ hơn. Vẫn sắm Tết đầy đủ, nhưng chọn kỹ, không còn mua theo cảm xúc, cái gì thật sự cần mới mua”, chị Hảo nói.

Theo nhận định của nhiều chuyên gia nghiên cứu thị trường và doanh nghiệp, Tết 2026 vẫn là mùa tiêu dùng cao điểm, song tâm lý người mua đã thay đổi rõ rệt: cẩn trọng hơn, thực tế hơn và ưu tiên giá trị sử dụng thay vì hình thức hay mua sắm theo thói quen.

Người tiêu dùng không chỉ mua sản phẩm, “họ mua sự tự tin”

Trả lời PV Báo Điện tử VTC News, bà Vũ Kim Hạnh – Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao, cho biết các khảo sát người tiêu dùng phục vụ việc bình chọn Hàng Việt Nam Chất lượng cao cho thấy bức tranh kinh tế hiện nay còn nhiều khó khăn.

“Người tiêu dùng có xu hướng thắt chặt chi tiêu và tập trung chủ yếu vào các nhóm sản phẩm thiết yếu. Trạng thái tâm lý chung là chọn lựa rất kỹ và rất thận trọng”, bà Hạnh cho biết.

Đáng chú ý, ngay cả với các sản phẩm xanh – vốn được người tiêu dùng ủng hộ về mặt giá trị – yếu tố giá vẫn là rào cản lớn. Khi giá tăng cao, nhiều người sẵn sàng cân nhắc lại hoặc hạn chế lựa chọn, thay vì ưu tiên bằng mọi giá như giai đoạn trước.

Theo bà Hạnh, điều này phản ánh sự thay đổi mang tính căn cơ trong hành vi tiêu dùng. Người mua không quay lưng với chất lượng hay tiêu chuẩn, nhưng họ chỉ chi tiền khi cảm thấy hợp lý và phù hợp với ngân sách.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp không còn nhiều lựa chọn ngoài việc thích ứng nhanh với tâm lý mới của người mua.

Theo bà Vũ Kim Hạnh, một trong những giải pháp được nhiều doanh nghiệp áp dụng là thay đổi quy cách sản phẩm. Thay vì các gói lớn, giá trị cao, nhiều doanh nghiệp chuyển sang sản xuất gói nhỏ hơn, giá mềm hơn, đi kèm thiết kế bao bì bắt mắt để vẫn tạo cảm giác “đáng mua”.

Ở góc độ nghiên cứu thị trường, bà Nguyễn Phương Nga, Giám đốc Khối Kinh doanh, World Panel by Numerator Việt Nam, cho rằng điều quan trọng nhất hiện nay không phải là người tiêu dùng có chi tiền hay không, mà là họ chi tiền cho điều gì.

Theo bà Nga, dù có nhiều biến động ngắn hạn, các giá trị cốt lõi của Tết vẫn không thay đổi. Tuy nhiên, tâm lý người tiêu dùng lại giống như biểu đồ VN-Index: dài hạn vẫn đi lên, nhưng ngắn hạn có những “cú rơi” khiến nhiều người lo lắng, đặc biệt là nhóm lao động phổ thông.

“Người tiêu dùng không chỉ mua sản phẩm, họ mua sự tự tin. Họ cần cảm giác rằng quyết định chi tiền của mình là thông minh và hợp lý trong bối cảnh nhiều bất ồn ”, bà Nga nhấn mạnh.

Chi tiêu không giảm, chỉ chuyển hướng

Trái với lo ngại “túi tiền nhỏ lại”, dữ liệu từ World Panel by Numerator cho thấy trong năm 2025, người tiêu dùng vẫn chi tiêu mạnh, nhưng dịch chuyển sang các lĩnh vực mang tính trải nghiệm và cảm xúc.

Theo bà Nga, người tiêu dùng trở nên thận trọng hơn bao giờ hết. Khi niềm tin bị lung lay, họ sẵn sàng ngừng mua ngay lập tức và quay về với các thương hiệu lớn, có uy tín lâu năm để tìm kiếm sự an toàn.

Ver2Solution theo Kênh14