Thị Trường
Phương Tây đau đầu với các gói hàng giá rẻ của Shein và Temu
Lo ngại phương Tây tràn ngập ”thời trang siêu nhanh” giá rẻ Trung Quốc, Mỹ và EU tìm cách ngăn các gói hàng được miễn thuế của Shein và Temu.
Vài tháng qua, quy tắc “de minimis” nổi lên như một chủ đề gây chú ý tại Mỹ, tiềm ẩn rủi ro trở thành một cuộc chiến thương mại mới, theo Le Monde. Hôm 26/8, sự quan tâm bùng lên khi PDD – công ty mẹ của Temu – gây chấn động với doanh số quý II tăng gần 90%.
“De minimis” tức là “quá nhỏ để có ý nghĩa” (too small to be meaningful). Nó cho phép các gói hàng dưới một ngưỡng giá trị nhất định được miễn thuế và kiểm tra hải quan. Mức này tại Mỹ là 800 USD và 150 euro ở Liên minh châu Âu (EU).
Ý tưởng ban đầu của “de minimis” là khuyến khích khách du lịch mua sắm, tiết kiệm công sức cho ngành hải quan, cũng như đơn giản hóa thương mại quốc tế. Nhưng giờ, giới chức phương Tây cho rằng quy tắc này cần được xem lại.
Số lượng gói hàng dưới 800 USD ở Mỹ tăng vọt, lên hơn một tỷ gói vào năm ngoái, so với khoảng 140 triệu gói vào một thập kỷ trước. Trong đó, Shein và Temu chiếm 30%, theo ước tính của Ủy ban Hạ viện về Trung Quốc.
Tại EU, Ủy ban châu Âu (EC) cho biết 2 tỷ bưu kiện có giá trị khai báo dưới 150 euro được nhập vào khu vực này năm ngoái. EC cho rằng “khối lượng thương mại điện tử khổng lồ đang thử thách giới hạn của hải quan”.
Logo của Shein and Temu trên màn hình máy tính và điện thoại ngày 22/8. Ảnh: Reuters
Theo Le Monde, các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới như Shein, Temu và AliExpress phát triển mạnh mẽ kể từ đại dịch. Họ vận chuyển các gói hàng “với mức giá không thể cạnh tranh hơn” trực tiếp từ nhà máy sản xuất đến khách hàng mà không qua trung gian.
Phần lớn trong đó là quần áo giá rẻ, được ví như “thời trang siêu nhanh”. Họ bán những chiếc váy với giá 8 USD, đồng hồ thông minh 25 USD. Người tiêu dùng phương Tây cũng thích áo phông và quần dài giá dưới 10 USD mua từ các nền tảng này. Tuy nhiên, các thương hiệu Zara hoặc H&M không thích như vậy. Do đó, các sáng kiến nhằm chống lại xu hướng “thời trang siêu nhanh” thông qua siết chặt “de minimis” phát triển mạnh mẽ.
Liên minh Sản xuất Mỹ (AAM) – tổ chức vận động chính sách cho các nhà sản xuất – cáo buộc các nền tảng sử dụng hình thức giao hàng trực tiếp đến người tiêu dùng để tránh nộp thuế lẫn kiểm tra hải quan. Theo AAM, Shein là điển hình vươn lên thống trị thị trường thời trang trực tuyến nhờ tận dụng “de minimis”. Bởi, quần áo của nền tảng này quá rẻ, nên giá trị từng gói hàng phần lớn dưới 800 USD. Năm 2022, họ không phải trả thuế nhập khẩu, dù chiếm 50% tổng doanh số thời trang nhanh tại Mỹ. Trong khi đó, H&M phải trả 205 triệu USD, Gap là 700 triệu USD.
“Chính sách này bất công với các nhà nhập khẩu khác khi họ phải trả thuế. Nó còn có nghĩa Mỹ đang ngầm hỗ trợ thành công của Shein, gây thiệt hại cho các nhà sản xuất và công nhân trong nước”, báo cáo của AAM nêu.
Từ năm ngoái, giới chính trị gia Mỹ đã quan tâm đến những gói hàng nhỏ miễn thuế này. Ở Thượng viện, nghị sĩ Sherrod Brown và Marco Rubio muốn cấm hàng hóa từ các quốc gia là nền kinh tế phi thị trường và nằm trong danh sách theo dõi ưu tiên của Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) được hưởng quy tắc “de minimis”, tức ngầm nhắm vào Trung Quốc. Họ cũng kêu gọi hải quan thu thập thêm thông tin về các lô hàng “de minimis” và cấm các hành vi lợi dụng chính sách này.
Tháng 3 năm nay, các công đoàn, nhà sản xuất, hiệp hội doanh nghiệp tại Mỹ công bố thành lập một liên minh kêu gọi sửa đổi chính sách để hạn chế lỗ hổng “de minimis”. Nghị sĩ Earl Blumenauer, thành viên cấp cao Tiểu ban Thuế quan và phương tiện của Hạ viện về thương mại đang phối hợp với liên minh này. “Đã đến lúc quốc hội phải hành động”, ông nói.
Một số chuyên gia cho rằng Mỹ nên hạ ngưỡng “de minimis” vì 800 USD là rất cao. Giới hạn này ở Trung Quốc chỉ 8 USD. Robert Lighthizer, cựu Đại diện thương mại Mỹ trong chính quyền Trump cho rằng nếu không bỏ quy tắc này, mức giới hạn nên giảm xuống 50 hoặc 100 USD.
Cuối tuần trước, Tổng thống Mỹ Joe Biden công bố kế hoạch xem xét lại quy tắc “de minimis”, trong khi EU cũng có kế hoạch tương tự. Tuy nhiên, kế hoạch chi tiết về biện pháp và giới hạn mới chưa được công bố.
Trong khi đó, ở châu Âu, EU đã thảo luận về việc bỏ giới hạn 150 euro như một phần của dự án cải cách hải quan do EC đề xuất vào tháng 5/2023. Họ đang tìm cách đẩy nhanh việc thống nhất phương án để chống lại sự gia tăng của hàng nhập khẩu giá rẻ.
Mới đây, Bộ Kinh tế Đức công bố “Kế hoạch hành động thương mại điện tử” nhằm giảm thiểu việc nhập khẩu không kiểm soát các sản phẩm giá trị thấp từ các nước ngoài EU. Bản kế hoạch có nhắc đến Temu và Shein.
Đức dự định triển khai 3 biện pháp chính, gồm tăng năng lực hải quan và giám sát thị trường, kiểm soát chặt hơn hàng nhập khẩu; thực thi nghiêm ngặt Đạo luật Dịch vụ kỹ thuật số (DSA) của EU. Chính quyền sẽ hành động phù hợp với bảo vệ môi trường và người tiêu dùng, hướng tới loại bỏ ngưỡng miễn thuế các gói hàng nhỏ.
Tuy nhiên, không phải ai cũng ủng hộ việc thay đổi chính sách với hàng nhập khẩu giá trị nhỏ. Đầu năm 2022, khi quốc hội Mỹ cân nhắc đưa điều khoản liên quan quy tắc này vào dự luật bán dẫn, một số nhóm doanh nghiệp do Phòng Thương mại Mỹ và Hiệp hội các nhà sản xuất quốc gia đã viết thư kêu gọi giữ nguyên điều khoản này.
Họ cho biết những thay đổi sẽ “áp đặt chi phí lớn lên doanh nghiệp, người lao động và tiêu dùng, tạo áp lực lạm phát mới lên nền kinh tế và làm trầm trọng thêm tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng”.
Nói trên AP giữa năm ngoái, Phó chủ tịch Phòng Thương mại Mỹ John Drake cho rằng cắt giảm ngưỡng 800 USD sẽ làm tăng thuế với nhiều doanh nghiệp nhỏ. Họ cũng tốn thêm chi phí thuê dịch vụ để xử lý các lô hàng. Theo ông, việc thu thuế với các lô hàng giá trị thấp “thực sự không đáng để bận tâm”.
Phản hồi về kế hoạch siết quy tắc “de minimis” của Nhà Trắng tuần trước, Temu cho biết mô hình kinh doanh của họ không dựa vào chính sách này. Thay vào đó, hãng “cắt bỏ những khâu trung gian không cần thiết”, giúp người tiêu dùng tiết kiệm. Trong khi, Shein cho biết ưu tiên tuân thủ quy định nhập khẩu.
Nhà sáng lập PDD Colin Huang cũng cảm nhận được những rào cản sắp tới. “Trong tương lai, tăng trưởng ngành này chắc chắn sẽ chịu áp lực từ cạnh tranh gia tăng và những thách thức bên ngoài”, ông nói cuối tháng trước.
Khởi Nghiệp
Robot làm việc 24h liên tục
Ba robot làm việc hình người của Figure AI luân phiên phân loại tổng cộng 249.560 gói hàng trong 200 giờ liên tục mà không gặp sự cố phần cứng và phần mềm nghiêm trọng nào.
Theo Interesting Engineering, ba robot hình người Figure 03 phân loại hàng được công ty Figure AI ở Mỹ livestream trong suốt 200 giờ. Giám đốc điều hành Brett Adcock chia sẻ hoạt động này là phản hồi cho thử thách sức bền 8 giờ của tiến sĩ Scott Walter, chuyên gia tự động hóa công nghiệp.
Hôm 14/5, Figure AI thông báo robot hình người của họ vượt qua 24 giờ làm việc tự động liên tục từ thử nghiệm ban đầu dự kiến chỉ kéo dài 8 giờ. Công ty khởi nghiệp có trụ sở tại California sử dụng ba robot hình người điều khiển bởi hệ thống AI Helix-02, để tự động phân loại gói hàng nhỏ suốt ngày đêm trong hoạt động phát trực tuyến.
Theo Crypto Briefing, trong buổi trình diễn, các robot luân phiên thực hiện nhiệm vụ, sử dụng camera tích hợp và khả năng suy luận để phát hiện mã vạch, nhặt gói hàng và đặt lên băng chuyền. Khi một robot gần cạn pin sau khoảng 4 giờ, nó di chuyển đến trạm sạc không dây và robot khác tự động thay thế vị trí. Hoạt động phân loại hàng không hoàn toàn trơn tru, đôi khi gặp sự cố như gói hàng bị rơi hoặc đặt sai hướng. Figure AI gọi đó là lỗi xử lý gói hàng, không phải trục trặc của robot.
Buổi livestream tại trụ sở của Figure AI ở Sunnyvale kết thúc khi nhóm robot hình người vẫn tích cực phân loại, xử lý tổng số 249.560 gói hàng. Theo công ty, một nhân viên mất trung bình khoảng 3 giây cho mỗi gói hàng trong khi robot Figure 03 đạt tốc độ xử lý khoảng 2,6 – 2,83 giây.
Trong suốt 200 giờ hoạt động liên tục, không robot nào gặp sự cố máy móc nghiêm trọng hoặc làm gián đoạn hệ thống. Figure AI cho biết khi phát hiện lỗi phần cứng hoặc phần mềm, robot hình người của họ sẽ tự rời vị trí và chuyển tới khu vực bảo dưỡng mà không cần sự can thiệp của con người.
Figure AI là một trong số những công ty đang cố gắng thương mại hóa robot hình người cho ứng dụng lao động thực tế, cạnh tranh với Tesla, Agility Robotics và Apptronik. Công ty tập trung phát triển máy móc có khả năng hoạt động trong môi trường chủ yếu dành cho con người, khác với các robot công nghiệp thường đòi hỏi cơ sở hạ tầng chuyên biệt hoặc môi trường nhà máy có độ kiểm soát cao. Thử nghiệm phân loại hàng trong 200 giờ chứng minh độ bền phần cứng và khả năng vận hành tự động suốt thời gian dài của robot Figure 03. Trước đó, Figure AI từng thử nghiệm robot hình người trong môi trường công nghiệp thực tế, bao gồm cơ sở sản xuất của BMW ở South Carolina, Mỹ.
Ver2Solution theo Vnexpress
Trong Nước
Xu hướng gia đình chọn ở thuê thay vì mua nhà
Có thu nhập hơn 100 triệu đồng mỗi tháng, vợ chồng anh Phùng Văn Linh, 29 tuổi và Thúy Vân, 28 tuổi, ở phường Từ Liêm, quyết định dừng kế hoạch mua nhà để đi thuê.
“Nghĩ đến cảnh mở mắt ra đã phải lo trả lãi ngân hàng, muốn thay đổi công việc cũng không dám vì sợ thu nhập không đủ trả nợ, vợ chồng tôi quyết định dừng kế hoạch mua nhà”, Thúy Vân nói.
Khi mới kết hôn ba năm trước, cặp vợ chồng trẻ cũng có kế hoạch mua nhà để “an cư lạc nghiệp” như nhiều gia đình khác. Nhưng giai đoạn 2023-2024, giá căn hộ tại Hà Nội tăng quá nhanh khiến kế hoạch liên tục bị đổ bể. “Có căn chỉ trong vài tháng đã tăng thêm vài trăm triệu đồng. Tiền tích lũy của vợ chồng tôi không thấm vào đâu”, Vân kể.
Hiện tại, thu nhập của gia đình vượt 100 triệu đồng mỗi tháng, gấp gần 5 lần mức trung bình (21,5 triệu đồng) của một hộ ở Hà Nội, vợ chồng cô vẫn không dám tái khởi động kế hoạch mua nhà.
Theo tính toán của Vân, nếu mua một căn hộ 64 m2 giá khoảng 5 tỷ đồng, vợ chồng cô sẽ phải vay ngân hàng 3 tỷ đồng, thời hạn 20 năm. Trong thời gian hưởng ưu đãi lãi suất, mỗi tháng gia đình phải trả khoảng 30 triệu đồng. Vào giai đoạn lãi suất thả nổi, số nợ phải trả có thể tăng lên 35 triệu đồng mỗi tháng.
Năm ngoái, vợ chồng cô mua ôtô phục vụ đi lại. Họ thuê một căn hộ một phòng ngủ rộng 43 m2 với giá hơn 10 triệu đồng mỗi tháng, gồm cả điện, nước và phí dịch vụ. Con gái ba tuổi học trường tư tốn hơn 7 triệu đồng mỗi tháng. Tổng chi phí nuôi con hơn 20 triệu đồng. “Rõ ràng là phương án đi thuê nhà dễ thở hơn nhiều”, Vân nói. “Tôi có thể mua sắm theo sở thích, ăn uống theo nhu cầu và đi du lịch vài lần mỗi năm nhờ không gánh nợ”.
Với cách tính tương tự, vợ chồng Thu Hương, 32 tuổi, ở phường An Khánh, TP HCM cũng chọn thuê căn hộ 56 m2 trong khu chung cư có hồ bơi, phòng gym và khu thể thao, giá 20 triệu đồng mỗi tháng.
Bạn bè khuyên họ vay mua nhà vì số tiền thuê không ít. Tuy nhiên, căn hộ hai phòng ngủ tương đương căn đang thuê có giá bán khoảng 4,5 tỷ đồng. Nếu vay 3,5 tỷ đồng mua nhà, trong 20 năm, mỗi tháng, họ phải trả nợ hơn 40 triệu đồng. “Tôi sẽ phải gánh khoản nợ này suốt 1/3 cuộc đời”, cô nói.
Nếu dồn tiền trả nợ sớm, hai vợ chồng buộc phải hy sinh nhiều nhu cầu hiện tại, chưa kể, một đứa trẻ chào đời, gánh nặng sẽ tăng thêm. “Nghĩ đến nợ, chúng tôi tạm thời ở thuê cho nhẹ đầu”, cô nói.
Hiện tại, căn hộ ở thuê cách công ty chồng Hương khoảng một km, cách nơi làm việc của vợ 4 km. Nếu thay đổi công việc, cô có thể thoải mái chọn thuê căn hộ khác cạnh chỗ làm mới. “Ở thuê giúp không gian sống luôn bám sát nhu cầu thực tế thay vì cố định vào một nơi lâu dài rồi dần không còn phù hợp”, Hương nói.
Sau giờ làm, hai vợ chồng đi tập gym, chơi pickleball hoặc đưa thú cưng đi dạo. Điều Hương thích nhất khi ở nhà thuê là không phải lo sửa chữa hay bảo trì. Thiết bị nào trong nhà hỏng, cô chỉ cần nhấc máy gọi công ty phụ trách cho thuê, sẽ được xử lý ngay.
Hai vợ chồng dành ngân sách cho du lịch nước ngoài vài chuyến mỗi năm, đầu tư cho sở thích cá nhân và trải nghiệm sống. Sắp tới họ sẽ chuyển sang căn rộng hơn để có thêm phòng xông hơi và không gian cho hai con mèo chạy nhảy.

Thu Hương trong ngôi nhà hai phòng ngủ ở Thảo Điền, TP HCM. Ảnh nhân vật cung cấp
Ngày càng nhiều gia đình trẻ từ bỏ kế hoạch mua nhà để chọn thuê như vợ chồng Thúy Vân, Thu Hương. Nghiên cứu của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (Vars) cho thấy, hơn 60% người trẻ dưới 35 tuổi tại các đô thị lớn (Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng) ưu tiên thuê nhà, coi đây là giải pháp tối ưu để giảm gánh nặng tài chính và tận hưởng sự tự do trong bối cảnh giá bất động sản leo thang.
Theo dữ liệu từ Numbeo – nền tảng thống kê chi phí sinh hoạt lớn trên thế giới, Việt Nam nằm trong top 10 thế giới về mức độ khó tiếp cận nhà ở. Các chuyên gia cho biết giai đoạn 2023-2024 người dân cần khoảng 23 năm thu nhập để mua nhà, con số này tăng lên 26 năm vào 2025 và hiện đã vượt 30 năm do giá bất động sản tăng nhanh hơn tốc độ tăng thu nhập. Mức này cao gấp đôi mặt bằng bình quân toàn cầu.
Doanh nhân Lê Quốc Kiên, người có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực bất động sản ở TP HCM, cho rằng phần lớn người trẻ hiện làm việc trong khu vực trung tâm đô thị. Với 10-15 triệu đồng tiền thuê mỗi tháng, họ có thể sống trong căn hộ đầy đủ tiện ích và di chuyển thuận tiện đến nơi làm việc. “Nhiều người chấp nhận ở thuê tiện nghi còn hơn sở hữu một căn nhà quá xa nơi làm việc”, ông nói.
Lối sống độc lập, kết hôn muộn cũng là nguyên nhân khiến người trẻ chọn ở thuê, khi giá nhà đắt đỏ, không có trợ giúp từ người thân, mua nhà thành bất khả thi.
Chuyên gia Phan Dũng Khánh, người có hơn 20 kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn đầu tư, cho rằng tư duy “an cư lạc nghiệp” của người Việt khiến nhiều gia đình vô thức gắn toàn bộ kế hoạch tài chính và cuộc sống vào một tài sản cố định.
Ngoài ra, khi mang áp lực vay mua nhà, họ thường phải chọn công việc an toàn để duy trì dòng tiền trả nợ, từ đó hạn chế cơ hội thử sức với các hướng đi mới hoặc đầu tư mạo hiểm để làm giàu. Ngược lại, những người ít áp lực nợ vay có xu hướng dành tiền cho trải nghiệm, học tập và đa dạng kênh đầu tư nhằm mở rộng cơ hội thu nhập dài hạn.
“Không có kết luận đúng hay sai khi đi thuê nhà. Mục tiêu cuối cùng vẫn là sống hạnh phúc, chứ không phải gồng gánh một tài sản”, ông Khánh nói.
Ở chiều ngược lại, PGS Nguyễn Đức Lộc, Viện Nghiên cứu Đời sống xã hội (Social Life) lo ngại cảm giác ở tạm có thể làm suy giảm tính gắn kết cộng đồng. Nếu xu hướng đi thuê nhà kéo dài, các đô thị lớn có nguy cơ trở thành “thành phố của những người tạm trú”, nơi các mối quan hệ láng giềng và kết nối xã hội ngày càng lỏng lẻo.
Ông cũng cho rằng không “an cư” góp phần khiến nhiều người trẻ trì hoãn kết hôn, ngại sinh con hoặc lựa chọn sinh ít con hơn.
Theo chuyên gia, các chính sách nhà ở hiện nay chưa chú ý đủ đến nhu cầu sống lâu dài của các hộ gia đình trẻ. Nhiều căn hộ cho thuê hoặc nhà ở xã hội có diện tích nhỏ, thiếu không gian sinh hoạt cộng đồng, trường học, khu vui chơi hay tiện ích phục vụ trẻ em.
Mỗi tháng, vợ chồng Thúy Vân mua hai chỉ vàng để dành và một khoản tiền gửi ngân hàng. “Khi nào tích lũy được khoảng 70% giá trị căn hộ tôi mới mua. Nếu vẫn không đủ, tôi dành tiền mua đất ở quê dưỡng già”, Vân nói.
Ver2Solution theo Vnexpress
Livestream
Xu hướng livestream thần tượng ở Trung Quốc và góc khuất của ngành công nghiệp
Ngành livestream thần tượng bùng nổ tại Trung Quốc mở ra cơ hội đổi đời cho giới trẻ, nhưng cũng kéo theo áp lực cạnh tranh, thu nhập bấp bênh và tỷ lệ đào thải cao.
Bên trong phòng thu chuyên phát trực tiếp (livestream) của công ty truyền thông Zhongxinghui tại thành phố Thâm Quyến, các nhóm biểu diễn đang liên tục nhảy theo nhạc dưới ánh đèn nhấp nháy. Trên màn hình lớn phía trước sân khấu, bình luận và quà tặng ảo từ người xem hiện liên tục theo thời gian thực, bảng xếp hạng cũng thay đổi dựa trên lượng tương tác và mức chi tiêu của khán giả.
Đây là “tuanbo”, mô hình livestream nhóm kiểu thần tượng đang bùng nổ tại Trung Quốc. Kết hợp giữa văn hóa thần tượng, hoạt động tương tác trực tuyến và các thuật toán mạng xã hội, ngành này được dự báo tăng trưởng từ 15 tỷ nhân dân tệ (2,2 tỷ USD) năm ngoái lên khoảng 40 tỷ nhân dân tệ trong năm nay.
Zhongxinghui có ba cơ sở tại Thâm Quyến, trong đó văn phòng lớn nhất rộng 15.000 m2. Công ty vốn tập trung vào sản xuất video truyền thống và livestream bán hàng trong giai đoạn đại dịch Covid-19, nhưng giờ đây đã trở thành một trong những đơn vị đầu tiên ở Trung Quốc tham gia vào mô hình tuanbo.
“Trước đây khán giả chỉ nhìn người nổi tiếng từ xa. Giờ họ muốn được tương tác”, Hou Shuojun, nhà sáng lập Zhongxinghui, nói với Channel News Asia.
Giấc mơ đổi đời
Khác với livestream cá nhân, tuanbo vận hành như một “show thần tượng trực tuyến”, kết hợp biểu diễn, xếp hạng và tương tác liên tục để giữ chân người xem. Khán giả có thể gửi quà tặng ảo để tăng điểm cho thần tượng mình yêu thích, qua đó tác động trực tiếp đến thứ hạng và mức độ hiển thị của họ trên nền tảng.
Báo cáo của Hiệp hội Biểu diễn Nghệ thuật Trung Quốc cho biết trong năm 2025 có hơn 8.000 phòng livestream nhóm phát sóng mỗi ngày trên toàn quốc.
Xu Deya, phó giáo sư truyền thông Đại học Sư phạm Hoa Đông, Thượng Hải, mô tả tuanbo là sự tiếp nối của các chương trình tuyển chọn thần tượng tại Trung Quốc, vốn rất phổ biến trước khi bị cấm vào năm 2021, cùng với sự bùng nổ của nền kinh tế livestream. Theo bà, đây không phải xu hướng nhất thời.
“Nhiều người tham gia lĩnh vực này vốn từng mong muốn trở thành ngôi sao thông qua các chương trình tuyển chọn thần tượng”, bà Xu nói.
Tuanbo bùng nổ trong bối cảnh thị trường việc làm tại Trung Quốc ngày càng cạnh tranh. Tỷ lệ thất nghiệp của nhóm thanh niên từ 16 đến 24 tuổi là khoảng 17% vào tháng 3. Trong năm nay, khoảng 12,7 triệu sinh viên đại học dự kiến gia nhập thị trường lao động.
Zhang Chenggang, phó giáo sư Đại học Kinh tế và Kinh doanh Thủ đô ở Bắc Kinh, cho rằng tuanbo phản ánh sự gia tăng của các hình thức lao động linh hoạt tại Trung Quốc.
“Ngành này tạo cảm giác rào cản thấp và phần thưởng cao, dù trên thực tế chỉ một số ít có thể duy trì thu nhập ổn định lâu dài”, ông Zhang nói.
Sau ánh đèn sân khấu
Người tham gia tuanbo có thể kiếm được từ vài nghìn đến hàng trăm nghìn nhân dân tệ mỗi tháng. Quà tặng ảo trên các nền tảng như Douyin có hiệu ứng đẹp mắt, với mức độ phức tạp tùy thuộc vào giá tiền. Loại quà phổ biến nhất là “Tên lửa Douyin số 1” với giá 1.000 tệ. “Gia Niên Hoa” nằm trong số những loại quà đắt nhất với giá 3.000 tệ, phiên bản đặc biệt của loại quà này vào các dịp lễ như Giáng Sinh, năm mới, Valentine… có thể đắt hơn bản thường vài trăm tệ.
Tuy nhiên, phía sau ánh đèn sân khấu và những video hào nhoáng là cuộc cạnh tranh khốc liệt để giành sự chú ý, chỉ số ít streamer có thể thực sự nổi bật và tồn tại lâu dài.
Nhiều streamer cho biết họ phải làm việc với cường độ cao, đối mặt thu nhập bấp bênh và áp lực để duy trì sức hút trên mạng. Ka Qi Miao, 29 tuổi, từng làm người mẫu ảnh trước khi đại dịch khiến công việc bị gián đoạn. Anh gia nhập ngành livestream vì nghĩ công việc chủ yếu là xuất hiện đẹp trước camera, nhưng thực tế còn phải biết biểu diễn, giao tiếp và phản ứng trước bình luận của khán giả.
“Khi mọi người chỉ nhìn thấy mặt hào nhoáng của một nghề, họ sẽ đổ xô vào. Sau đó, ngành trở nên cực kỳ cạnh tranh”, Ka Qi Miao nói. “Bạn có thể có lượng xem rất cao hôm nay, nhưng ngày mai thì sao?”.
Một streamer khác có nghệ danh An Lan cho biết anh rời quê ở tỉnh Giang Tây tới Thâm Quyến vào năm 2022, sau khi tình cờ nhìn thấy thông tin tuyển dụng trực tuyến. Trước đó, anh từng dạy nhảy và làm nhiều công việc thời vụ.
“Bây giờ mọi người đều đang tranh cùng một chiếc bánh”, An Lan nói về mức độ cạnh tranh trong ngành.
Phía sau những buổi livestream được dàn dựng chỉn chu là lịch làm việc kéo dài hàng chục giờ mỗi ngày. Các streamer phải tập nhảy, trang điểm, và duy trì tương tác với người hâm mộ. Họ follow những tài khoản đã tặng quà để gửi tin nhắn cảm ơn. An Lan cho biết có ngày anh làm việc tới 10 tiếng liên tục.
“Nếu người xem tặng quà cho bạn thì tất nhiên, bạn cũng phải trò chuyện riêng với họ”, An Lan nói.
Với nhiều người, áp lực còn đến từ cảm giác không được chú ý giữa biển nội dung trực tuyến.
“Kiệt sức về thể chất còn có thể vượt qua. Nhưng nếu cảm thấy không ai chú ý đến mình thì mọi thứ trở nên vô nghĩa”, An Yu, 22 tuổi, gia nhập ngành sau khi tốt nghiệp chuyên ngành thời trang tại Quảng Đông đầu năm nay, nói.

An Lan (trái) và Ka Qi Miao (giữa) tập nhảy tại Thâm Quyến ngày 30/4. Ảnh: CNA
Theo các streamer, sự thành công trong ngành này phụ thuộc rất lớn vào thuật toán, lưu lượng truy cập và may mắn. Nhiều người có kỹ năng tốt nhưng vẫn khó nổi bật giữa hàng nghìn buổi livestream diễn ra cùng lúc.
“Ba phần là nỗ lực, bảy phần là may mắn”, Ka Qi Miao nói.
Sự tăng trưởng bùng nổ của tuanbo từng thu hút nhiều công ty và nhà đầu tư đổ tiền vào lĩnh vực này. Li Huijie, cựu điều hành một công ty livestream tại Thâm Quyến, từng rót hơn 8 triệu nhân dân tệ (1,17 triệu USD) vào ba công ty tuanbo trong khoảng một năm.
“Lúc đầu ai cũng nghĩ đây là lĩnh vực đầy cơ hội”, Li nói. Tuy nhiên, chi phí vận hành nhanh chóng trở thành gánh nặng. Một nhóm livestream có thể cần tới 9 nhân sự hậu trường. Tổng chi phí vận hành mỗi tháng dao động từ 150.000 đến 200.000 nhân dân tệ.
Tỷ lệ đào thải trong ngành rất cao. Các đơn vị vận hành trong ngành cũng cho biết chỉ khoảng một trên 10 người có thể bám trụ lâu dài với công việc này. Hou Shuojun cho biết Zhongxinghui đang cố xây dựng mô hình đào tạo nghệ sĩ dài hạn thay vì chạy theo các hiện tượng nổi tiếng chớp nhoáng.
Sự phát triển quá nhanh của tuanbo cũng kéo theo nhiều tranh cãi. Cuối năm ngoái, dư luận Trung Quốc chú ý tới trường hợp một nữ streamer 26 tuổi tố cáo công ty quản lý chỉ trả cho cô 26 nhân dân tệ sau một tháng làm việc. Sự việc làm dấy lên tranh luận về tình trạng bóc lột và thao túng cảm xúc trong ngành.
Đầu năm nay, Hiệp hội Nghệ thuật Biểu diễn Trung Quốc đã ban hành hướng dẫn mới cho ngành livestream nhóm, kêu gọi hạn chế các hợp đồng mang tính ép buộc và tránh tạo ra “mối quan hệ thân mật giả tạo” để kích thích người xem chi tiền.
Dù đối mặt nhiều tranh cãi, sức hút của ngành này với giới trẻ Trung Quốc vẫn chưa có dấu hiệu giảm nhiệt. Trong nền kinh tế nơi sự chú ý trở thành nguồn lực quan trọng, livestream thần tượng đang mở ra cơ hội cho những người trẻ muốn được nhìn thấy, dù cơ hội ấy đi kèm nhiều bất ổn.
“Chúng tôi làm việc chăm chỉ để khi may mắn đến, mình đủ khả năng nắm lấy nó”, Ka Qi Miao nói.
Ver2Solution Theo Channel News Asia, AFP, Reuters
-
Công Nghệ Phần Cứng9 tháng agoMeta sẵn sàng định nghĩa lại thiết bị chủ đạo của tương lai
-
Công Nghệ Phần Mềm9 tháng agoỨng dụng lên top vượt ChatGPT
-
Trong Nước9 tháng agoHàng loạt thương hiệu Trung Quốc tràn vào Tiktok Shop Việt Nam
-
Công Nghệ Phần Mềm9 tháng agoTiktok cạnh tranh Youtube chuyển đổi sang video dài phát trực tiếp
-
Xu Hướng9 tháng agoDân mạng tìm mua gì nhiều nhất trên sàn Shopee, TikTok?
-
Khởi Nghiệp9 tháng agoXu hướng mới giúp hàng nghìn người Việt kiếm tiền USD mỗi ngày
-
Livestream9 tháng agoNgười già gia nhập thị trường livestream xuyên đêm
-
Trong Nước8 tháng agoShopee bắt tay với Facebook có thể gắn thẻ sản phẩm Shopee để làm tiếp thị liên kết

