Dù kinh tế còn những nhịp “rung lắc” như biểu đồ chứng khoán, dòng tiền tiêu dùng Tết không hề biến mất mà đang dịch chuyển mạnh mẽ. Từ bỏ thói quen mua sắm phô trương, người dân đang tập trung ngân sách vào các thương hiệu uy tín lâu năm, các sản phẩm chăm sóc sắc đẹp và những trải nghiệm cảm xúc bền vững…

Bước vào cao điểm mua sắm cuối năm, nhiều nhà bán lẻ vẫn dè dặt vì lo ngại sức mua suy yếu. Tuy nhiên, dữ liệu thị trường cho thấy chi tiêu Tết 2026 không giảm mà đang chuyển dịch thay đổi cách tiêu tiền, với ưu tiên ngày càng rõ cho cảm xúc, tính thiết thực và sự tiện lợi.

Báo cáo tại hội thảo “Khám phá nhu cầu mới của người tiêu dùng Việt mùa Tết & Chiến lược bán hàng hiệu quả” tổ chức tại TPHCM ngày 23-12, bà Nguyễn Phương Nga, Giám đốc Khối Kinh doanh Numerator Việt Nam (Kantar Việt Nam), cho rằng việc đánh giá người tiêu dùng “thắt hầu bao” đang khiến không ít doanh nghiệp “đọc” sai thị trường.

Theo bà, về dài hạn, bức tranh tiêu dùng vẫn tích cực dù ngắn hạn còn nhiều khó khăn, với những gam sáng tối đan xen. Trong bối cảnh đó, người tiêu dùng có xu hướng chọn sản phẩm an toàn, mang lại cảm giác tự tin, không chỉ vì chất lượng mà còn vì niềm tin vào sự lựa chọn đúng đắn. Đây là nền tảng cho phân tích về các xu hướng và nhu cầu mới của người tiêu dùng Việt trong mùa Tết 2026.

Dữ liệu tiêu dùng năm 2025 cho thấy các lĩnh vực tăng trưởng cao nhất không nằm ở hàng hóa truyền thống, mà thuộc về nghệ thuật – vui chơi giải trí, ăn uống và du lịch. Hàng loạt concert, sự kiện lớn đã kéo theo mức chi tiêu không nhỏ cho vé, lưu trú và dịch vụ đi kèm. “Người tiêu dùng không chi ít đi, họ chỉ đang chi cho những thứ khác”, bà Nga phân tích.

Khảo sát của Numerator Việt Nam (công ty công nghệ và dữ liệu trong lĩnh vực nghiên cứu thị trường) thực hiện hồi tháng 9-2025 cho thấy 83% người được hỏi tin rằng tình hình kinh tế sẽ khả quan hơn trong 12 tháng tới, tương đương mức tự tin trước Covid-19. Đây được xem là nền tảng quan trọng giúp sức mua duy trì, dù thị trường đối mặt với nhiều lực cản.

Trong bối cảnh đó, hành vi mua sắm Tết đang được định hình bởi ba trụ cột là truyền thống, thiết thực và tiện lợi. Tết vẫn là mùa cao điểm không thể thay thế, đóng góp khoảng 20% doanh thu ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG), thậm chí cao hơn với bánh kẹo và bia. Tuy nhiên, người tiêu dùng giảm phô trương hình thức, tăng giá trị sử dụng và trải nghiệm.

Xu hướng này thể hiện rõ qua việc ưu tiên mua sắm cho bản thân và gia đình gần gũi, tập trung vào các nhóm sản phẩm chăm sóc sức khỏe, làm đẹp và thực phẩm tiện lợi, thay vì dàn trải quà biếu cho nhiều mối quan hệ. Các hoạt động nghi lễ được giản lược, nhường chỗ cho nhu cầu sum họp và nghỉ ngơi.

Số liệu khảo sát từ Kantar Insights cũng minh chứng cho xu hướng này khi có đến 52% người tiêu dùng ưu tiên mua sắm cho bản thân và gia đình, 49% chi nhiều hơn cho chăm sóc sắc đẹp và 42% lựa chọn sáng tạo các món ăn mới thay vì cầu kỳ theo lối cũ.

Giám đốc Khối kinh doanh của Numerator Việt Nam lưu ý rằng, Tết 2026 không nên được nhìn nhận như một mùa vụ riêng lẻ, mà là điểm hội tụ của các xu hướng tiêu dùng đã định hình xuyên suốt năm 2025.

Theo các chuyên gia bán lẻ, trong bối cảnh thương mại điện tử, TikTok Shop và livestream bán hàng phát triển nhanh, hành vi mua sắm đang vận hành theo chu kỳ online, offline, rồi lại online. Điều này buộc doanh nghiệp phải thay đổi tư duy bán hàng, kết nối các kênh và tạo ra cảm giác “mua hời” đi kèm sự an tâm về chất lượng.

Ver2Solution theo Kinh Tế Sài Gòn Online

Tết 2026 vẫn là mùa chi tiêu cao điểm mua sắm Tết Bính Ngọ, song người tiêu dùng đã thay đổi cách mua sắm, ưu tiên nhu cầu thiết thực, giá trị sử dụng và sự an tâm hơn hình thức.

Gần 2 tháng nữa mới đến Tết nhưng chị Nguyễn Thị Hảo (phường Bình Trưng, TP.HCM) đã bắt đầu lên danh sách mua sắm Tết . Không còn cảnh mua trước rồi tính sau như vài năm trước, năm nay chị ghi chép khá chi li như dành bao nhiêu tiền cho thực phẩm, quần áo; bao nhiêu cho quà biếu; bao nhiêu để dành phòng rủi ro…

“Giá cả tăng, thu nhập không ổn định nên mọi quyết định chi tiêu đều phải tính toán kỹ hơn. Vẫn sắm Tết đầy đủ, nhưng chọn kỹ, không còn mua theo cảm xúc, cái gì thật sự cần mới mua”, chị Hảo nói.

Theo nhận định của nhiều chuyên gia nghiên cứu thị trường và doanh nghiệp, Tết 2026 vẫn là mùa tiêu dùng cao điểm, song tâm lý người mua đã thay đổi rõ rệt: cẩn trọng hơn, thực tế hơn và ưu tiên giá trị sử dụng thay vì hình thức hay mua sắm theo thói quen.

Người tiêu dùng không chỉ mua sản phẩm, “họ mua sự tự tin”

Trả lời PV Báo Điện tử VTC News, bà Vũ Kim Hạnh – Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao, cho biết các khảo sát người tiêu dùng phục vụ việc bình chọn Hàng Việt Nam Chất lượng cao cho thấy bức tranh kinh tế hiện nay còn nhiều khó khăn.

“Người tiêu dùng có xu hướng thắt chặt chi tiêu và tập trung chủ yếu vào các nhóm sản phẩm thiết yếu. Trạng thái tâm lý chung là chọn lựa rất kỹ và rất thận trọng”, bà Hạnh cho biết.

Đáng chú ý, ngay cả với các sản phẩm xanh – vốn được người tiêu dùng ủng hộ về mặt giá trị – yếu tố giá vẫn là rào cản lớn. Khi giá tăng cao, nhiều người sẵn sàng cân nhắc lại hoặc hạn chế lựa chọn, thay vì ưu tiên bằng mọi giá như giai đoạn trước.

Theo bà Hạnh, điều này phản ánh sự thay đổi mang tính căn cơ trong hành vi tiêu dùng. Người mua không quay lưng với chất lượng hay tiêu chuẩn, nhưng họ chỉ chi tiền khi cảm thấy hợp lý và phù hợp với ngân sách.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp không còn nhiều lựa chọn ngoài việc thích ứng nhanh với tâm lý mới của người mua.

Theo bà Vũ Kim Hạnh, một trong những giải pháp được nhiều doanh nghiệp áp dụng là thay đổi quy cách sản phẩm. Thay vì các gói lớn, giá trị cao, nhiều doanh nghiệp chuyển sang sản xuất gói nhỏ hơn, giá mềm hơn, đi kèm thiết kế bao bì bắt mắt để vẫn tạo cảm giác “đáng mua”.

Ở góc độ nghiên cứu thị trường, bà Nguyễn Phương Nga, Giám đốc Khối Kinh doanh, World Panel by Numerator Việt Nam, cho rằng điều quan trọng nhất hiện nay không phải là người tiêu dùng có chi tiền hay không, mà là họ chi tiền cho điều gì.

Theo bà Nga, dù có nhiều biến động ngắn hạn, các giá trị cốt lõi của Tết vẫn không thay đổi. Tuy nhiên, tâm lý người tiêu dùng lại giống như biểu đồ VN-Index: dài hạn vẫn đi lên, nhưng ngắn hạn có những “cú rơi” khiến nhiều người lo lắng, đặc biệt là nhóm lao động phổ thông.

“Người tiêu dùng không chỉ mua sản phẩm, họ mua sự tự tin. Họ cần cảm giác rằng quyết định chi tiền của mình là thông minh và hợp lý trong bối cảnh nhiều bất ồn ”, bà Nga nhấn mạnh.

Chi tiêu không giảm, chỉ chuyển hướng

Trái với lo ngại “túi tiền nhỏ lại”, dữ liệu từ World Panel by Numerator cho thấy trong năm 2025, người tiêu dùng vẫn chi tiêu mạnh, nhưng dịch chuyển sang các lĩnh vực mang tính trải nghiệm và cảm xúc.

Theo bà Nga, người tiêu dùng trở nên thận trọng hơn bao giờ hết. Khi niềm tin bị lung lay, họ sẵn sàng ngừng mua ngay lập tức và quay về với các thương hiệu lớn, có uy tín lâu năm để tìm kiếm sự an toàn.

Ver2Solution theo Kênh14