Ba tháng cuối năm 2025, cả nước có khoảng 1,4 triệu thanh niên trong tình trạng ba không: không việc làm, không học tập, không tham gia đào tạo nghề, chiếm 10% tổng số thanh niên.
Theo báo cáo tình hình lao động, việc làm quý 4 năm nay của Cục Thống kê, số thanh thiếu niên (tuổi 15-24) không có việc làm và không tham gia học tập, đào tạo giảm 169.000 người so với quý trước nhưng tăng 124.000 người so với cùng kỳ năm 2024.
Tỷ lệ thanh niên “ba không” ở khu vực nông thôn cao hơn thành thị, lần lượt là 11,7% và 8%. Nữ thanh niên chiếm tỷ lệ cao hơn nam, ở mức 12% so với 8,3%.
Cục Thống kê cho biết tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên độ tuổi 15-24 trong quý tư 2025 ở mức 9%, cao hơn đáng kể so với tỷ lệ thất nghiệp chung của cả nước, đồng thời tăng so với quý ba 2025 và cùng kỳ năm trước. Riêng khu vực thành thị, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên vượt 11%.
Theo cơ quan thống kê, tỷ lệ thất nghiệp và số thanh niên “ba không” duy trì ở mức cao phản ánh những khó khăn của người trẻ trong quá trình tìm kiếm việc làm. Do đó, cơ quan chức năng cần chú trọng phân luồng sớm, định hướng học tập và nghề nghiệp phù hợp năng lực cá nhân, đồng thời tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp.
Nhìn ra các nước trong khu vực, tỷ lệ này ở mức tương đương hoặc thấp hơn.
Tại Thái Lan, tỷ lệ “ba không” (NEET) của thanh niên dao động trong khoảng 12,8–15% theo số liệu thống kê năm 2024 của WorldBank và UNICEF. Tại Indonesia, con số lên tới 17–18%, đưa nước này vào nhóm các nước Đông Nam Á có tỷ lệ thanh niên “ba không” cao nhất. Philippines cũng có tỷ lệ NEET 12–13%, tập trung chủ yếu vào nhóm thanh niên ở khu vực đô thị nghèo.
Tại Trung Quốc, nguyên nhân hình thành NEET lại tương đối đặc thù. Theo ILO, tỷ lệ ba không của thanh niên Trung Quốc gần đây dao động khoảng 15–17%, cao hơn Việt Nam nhưng thấp hơn mức trung bình toàn cầu.
Tính chung ở các độ tuổi, quý tư 2025 cả nước ta ghi nhận 2,14 triệu người, tương đương 4% lực lượng lao động, không được sử dụng hết tiềm năng. Tỷ lệ này ở thành thị là 3,8% và nông thôn hơn 4%. Nhóm này gồm người thất nghiệp, thiếu việc làm và ngoài lực lượng lao động nhưng sẵn sàng làm việc.
Cục Thống kê nhận định trong điều kiện kinh tế bình thường, lực lượng lao động không được sử dụng hết tiềm năng luôn tồn tại và thường tăng khi nền kinh tế chịu các cú sốc lớn. Thực tế, tỷ lệ này tăng mạnh từ quý I/2020, đạt đỉnh vào quý III/2021, sau đó giảm dần và dao động quanh mức 4%.
Nhìn chung, thị trường lao động quý IV/2025 cơ bản ổn định song vẫn xuất hiện một số dấu hiệu cần theo dõi khi số người thiếu việc làm tăng nhẹ. Cụ thể, khoảng 784.000 người thiếu việc làm, tăng 88.000 so với quý III/2025 và hơn 19.000 người so với cùng kỳ năm 2024.
Thay vì tiệc tùng thâu đêm với rượu mạnh, người trẻ tại Seoul, London hay Toronto đang chuyển sang trào lưu người trẻ đi “club” lúc 5h sáng, uống cà phê và khiêu vũ để nạp năng lượng.
Sáng thứ 7 cuối tháng 10/2025, Park Jihyun, 29 tuổi, ở Seoul (Hàn Quốc) thức dậy lúc 5h30. Thay vì váy ngắn và giày cao gót, cô mặc đồ tập, xỏ giày thể thao, chạy bộ 8 km đến điểm tiệc tùng tại quận Yongsan-gu.
Park là thành viên của “Coffee Rave” – sự kiện do Câu lạc bộ Cà phê sáng Seoul (SMCC) tổ chức. Ra mắt từ tháng 5/2025, mô hình này nhanh chóng thu hút hàng trăm người rời giường lúc bình minh để khiêu vũ.
Với giá vé 20.000 won (khoảng 370.000 đồng), người tham gia xếp hàng từ 7h sáng. Khi DJ chơi nhạc lúc 8h, đám đông bắt đầu nhảy múa dưới ánh sáng ban ngày, trên tay là Americano đá hoặc matcha thay vì cocktail hay bia. “Dù sáng sớm và không có rượu, ai nấy đều phấn chấn bắt đầu ngày mới”, Park Jae-hyun, người sáng lập SMCC nói.
Mô hình “tiệc tỉnh táo” (sober rave) từng được các tổ chức như Daybreaker (New York) hay Morning Gloryville (London) duy trì hơn một thập kỷ. Tuy nhiên, xu hướng này gần đây bùng nổ trở lại và lan rộng đến các tiệm bánh, quán cà phê từ Brisbane (Australia), Mumbai (Ấn Độ) đến Paris (Pháp). Đây là nơi quy tụ của Gen Z và Millennials – những thế hệ ngày càng ưu tiên giấc ngủ và sức khỏe tâm thần.
Những buổi đi club không uống rượu của người trẻ diễn ra ở những địa điểm bất ngờ, bao gồm cả tiệm bánh. Hình ảnh trên ghi lại một khoảnh khắc vui vẻ tại một buổi “Bakery Session” ở Paris. Ảnh: Laura Hucheloup
Tại Pháp, DJ Alexis Duvivier (nghệ danh Aazar) khởi xướng mô hình “rave tiệm bánh”. Năm 2019, hình ảnh anh chơi nhạc bên những khay bánh baguette đầy ắp từng gây bão mạng xã hội.
Hơn cả giải trí, phong trào này được xem là “thuốc giải” cho áp lực xã hội hiện đại. Tại Hàn Quốc, nơi văn hóa làm việc khắc nghiệt và tỷ lệ trầm cảm cao, giới trẻ tìm đến đây để xả stress lành mạnh. Park Jihyun cho biết những buổi tiệc cà phê giúp người hướng nội như cô thoát khỏi vỏ bọc và tìm thấy cộng đồng “người dậy sớm” – nhóm vốn lạc lõng giữa văn hóa nhậu nhẹt về đêm.
Câu chuyện tương tự diễn ra tại Anh. DJ Vishal Kamle (31 tuổi) ở London bắt đầu đưa tiệc không cồn vào các quán cà phê vì không còn muốn thức trắng đêm. Báo cáo tiêu dùng năm 2025 tại Anh cho thấy 61% người trẻ 18-30 tuổi hạn chế đi chơi đêm do áp lực tài chính và lo ngại an toàn.
“Mọi người đang khao khát những kết nối chân thật sau thời gian dài chịu đựng lo âu xã hội”, Matthew Campoli, đồng sáng lập The Coffee Party tại Toronto (Canada) nhận định.
Người trẻ Hàn Quốc từ chối tiệc tùng thâu đêm, ưu tiên tham gia các câu lạc bộ chạy, mong muốn giao lưu với bạn bè và đồng nghiệp mà không cần đến rượu, bia. Ảnh: Keun
Thực tế, những kết nối này mang lại giá trị thật. Franklin Vaz (33 tuổi) đã gặp bạn gái hiện tại khi xếp hàng chờ đồ uống tại một sự kiện. Điểm chung của họ là yêu chạy bộ và lối sống sạch.
Buổi hẹn đầu tiên của cả hai diễn ra hai ngày sau đó, bằng một cuộc chạy marathon 21 km.
Hoàng Luân, Bình luận viên Liên Minh Huyền Thoại Việt Nam, dẫn đầu trong danh sách streamer có lượng người xem cao nhất thế giới tháng qua. Streamer Việt Nam được xem nhiều nhất thế giới.
Báo cáo trong tháng 11 của nền tảng phân tích Streams Charts cho thấy Hoàng Luân, nhà phát sóng người Việt là YouTuber có lượng xem đồng thời cao nhất của YouTube Gaming. Cụ thể, hai giải vô địch Liên Minh Huyền Thoại và Liên Quân Mobile đã giúp tổng theo dõi của các kênh này tăng trưởng mạnh.
Kết thúc vào đầu tháng 11, chung kết thế giới Liên Minh Huyền Thoại chứng kiến mùa giải đi xuống về mức độ hấp dẫn. Chức vô địch thứ 3 liên tiếp của T1 cũng không giúp lôi kéo thêm người xem ở các thị trường phương Tây vốn lệch múi giờ. Đồng thời, màn trình diễn kém cỏi của các tổ chức chức châu Mỹ cũng gây thất thoát lượng khán giả Brazil, vốn là một trong những thị trường quan trọng nhất.
Danh sách streamer đạt lượng xem đồng thời cao nhất trên YouTube tháng 11. Ảnh: Streams Charts.
Việt Nam nằm trong số ít khu vực có sự tăng trưởng mạnh về người xem Liên Minh Huyền Thoại. T1 và LCK trở thành chủ đề được quan tâm bởi người trẻ trong nước, bên cạnh các môn thể thao truyền thống. Trận chung kết vừa qua ghi nhận hơn 1,3 triệu khán giả Việt Nam xem đồng thời. Kênh phát sóng đồng thời (co-stream) của Hoàng Luân cũng đạt được khoảng 420.000 người xem lúc cao nhất. Thành tích này biến nhà sáng tạo người Việt trở thành YouTuber Gaming được xem nhiều nhất trên toàn cầu trong tháng 11.
Giải vô địch Liên Quân Mobile thế giới AIC diễn ra tại Hà Nội vừa qua cũng được đặt kỳ vọng về lượng khán giả bùng nổ. Tuy nhiên, các đại diện nước chủ nhà thi đấu kém cỏi, tiếp tục để thua Thái Lan, Đài Bắc (Trung Quốc) từ sớm. Điều này ảnh hưởng lớn đến lượng khán giả theo dõi vòng chung kết.
Trong tháng 12, vòng chung kết những tựa game quan trọng cũng đang diễn ra.PUBGvà PUBG Mobile kết hợp tổ chức tại Thái Lan. Việt Nam hiện có 3 đại diện tiến sâu vào vòng cuối. Giải thưởng cho đội vô địch trò chơi lên đến 500.000 USD. Đồng thời, người chơi hay nhất sẽ nhận được một chiếc Porsche Cayenne.
Ngoài ra, nhiều đội game đại diện Việt Nam cũng sẽ tham dự SEA Games 33. Năm nay có 4 trò chơi thi đấu chính thức gồm FC Mobile, Liên Quân Mobile, Mobile Legend: Bang Bang và FreeFire. Ngoài ra, Audition sẽ góp mặt dưới hình thức môn biểu diễn, không tính vào bảng tổng sắp huy chương.
Thay vì du lịch, trải nghiệm văn hóa, nhiều người nước ngoài đổ xô săn quần áo thương hiệu Việt, bay đến Việt Nam với những chiếc vali rỗng để mua sắm quần áo thương hiệu Việt.
Đầu tháng 12, Natalie, 29 tuổi, bay từ Singapore đến TP HCM khi nghe tin các hãng thời trang Việt Nam ra mắt sản phẩm mới. Chỉ sau một ngày, cô đã chi hơn 1.000 USD để mua sắm.
Trước đây, Natalie đến Việt Nam chủ yếu để khám phá cảnh quan và ẩm thực. Tuy nhiên, từ đầu năm nay, khi trào lưu “Vietnam haul” (khách quốc tế khoe thành quả mua sắm đồ hiệu bình dân Việt) nở rộ trên mạng xã hội, cô bắt đầu chuyển hướng.
“Trong năm nay tôi đã đến Việt Nam vài lần, mỗi chuyến đi tiêu ít nhất một nghìn USD chỉ để mua quần áo”, cô gái 29 tuổi nói.
Ban đầu chỉ định “bắt trend” cho vui, nhưng khi đến tận nơi, Natalie nói đã “rất sốc” bởi đồ thời trang Việt giá rẻ trong khi chất lượng tốt hơn hẳn. Các sản phẩm cô mua tại TP HCM có giá dao động 10-50 USD, thiết kế mang phong cách đường phố bắt mắt và chất liệu cotton thoáng mát.
Việc nhiều ngôi sao quốc tế gần đây lăng xê thời trang Việt càng khiến cô khao khát sở hữu. Cô gái Singapore cho biết 80% tủ đồ của Natalie là các thương hiệu nội địa Việt Nam.
Tại phố mua sắm Trần Quang Diệu, phường Bàn Cờ (TP HCM), Krizia Sigua, 24 tuổi, cũng choáng ngợp trước sự đa dạng mẫu mã. Cô gái Philippines “xuống tiền” không đắn đo cho những mẫu váy corset tôn dáng hay thiết kế lụa, linen có giá 15-80 USD.
“Để mua được những món đồ độc đáo, tôi còn lùng sục cả những cửa hàng nằm sâu trong hẻm nhỏ”, Krizia kể.
Krizia nói sức hút lớn nhất của thời trang Việt nằm ở giá trị thực tế. Cô so sánh một chiếc corset may chỉn chu tại Philippines có giá 100-135 USD, nhưng sản phẩm tương đương ở Việt Nam chỉ khoảng 57–76 USD. “Mức giá hợp lý đến kinh ngạc so với chất lượng nhận được”, cô nhận xét.
Cơn sốt “Vietnam Haul” không chỉ dừng lại ở vài cá nhân như Natalie hay Krizia. Hơn một tháng qua, hàng nghìn tài khoản người nước ngoài đã “đu trend” săn đồ “local brand Viet” (thương hiệu nội địa Việt Nam) trên mạng xã hội. Các video có hashtag “viet nam shopping haul”, “viet nam haul”, “local brand Viet” thu hút hàng triệu lượt xem, biến thời trang Việt thành một “đặc sản” du lịch mới.
Krizia Sigua, 24 tuổi, người Philippines đu trend mua đồ local brand Việt tại TP HCM, tháng 9/2025. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Ông Lê Bách Tùng, nhà sáng lập thương hiệu Bunny Hill, cho biết lượng khách quốc tế đã tăng gấp ba lần so với cùng kỳ năm ngoái, chủ yếu từ Singapore, Thái Lan, Malaysia và Philippines. Doanh thu bùng nổ khiến thương hiệu này đang xem xét mô hình ký gửi (consignment store) để tiếp cận thị trường nước ngoài bền vững hơn.
Đại diện thương hiệu Degrey, ông Nguyễn Nhật Hoàng, cũng ghi nhận lượng khách quốc tế tăng 35–40%, mở rộng sang cả nhóm khách Hàn Quốc và Nhật Bản trong độ tuổi 18-30. Theo ông Hoàng, khách ngoại ngày càng tò mò và muốn khám phá những thương hiệu có câu chuyện riêng, thay vì chỉ mua sắm hàng gia công giá rẻ như trước. “Hiện tượng Vietnam Haul thật sự mang lại năng lượng tích cực cho toàn ngành may mặc, thời trang Việt”, ông Hoàng nói.
Tuy nhiên, khi nhu cầu tăng, thách thức lớn nhất không phải là bán hàng, mà là giữ chất lượng ổn định. Ông Hoàng nhấn mạnh phải kiểm soát chất lượng chặt chẽ hơn, đặc biệt với các đơn hàng số lượng lớn, đảm bảo chuỗi cung ứng không được phép giảm tiêu chuẩn vải và đường may. Việc đào tạo đội ngũ nhân viên để phục vụ khách quốc tế tốt hơn cũng là ưu tiên hàng đầu.
TS Trần Văn Quyến, chuyên gia tư vấn quốc tế về dệt may, nhận định trào lưu này chứng minh các thương hiệu nội địa đã có bước tiến vượt bậc về thiết kế và kỹ năng thương mại. So với thị trường trung cấp ở Hàn Quốc hay Italy, hàng Việt có lợi thế cạnh tranh lớn về giá kết hợp với đội ngũ thiết kế trẻ được đào tạo bài bản từ các kinh đô thời trang quốc tế, nhạy bén, bắt kịp xu hướng toàn cầu nhanh chóng.
“Khách quốc tế còn tỏ ra hài lòng bởi đội ngũ bán hàng trẻ tuổi ở Việt Nam có kỹ năng giao tiếp tốt, dễ dàng tiếp cận, tạo nên trải nghiệm mua sắm tích cực, khiến họ sẵn lòng chi tiền cho sản phẩm Made in Vietnam“, ông Quyến nói.
Sự trỗi dậy này cộng hưởng với bối cảnh ngành dệt may Việt Nam đang tăng trưởng mạnh. Dự kiến xuất khẩu dệt may năm 2025 đạt khoảng 46 tỷ USD, đứng thứ hai thế giới. Thị trường bán lẻ thời trang nội địa cũng sôi động với quy mô ước đạt 3,5 tỷ USD, theo FiinGroup.
Ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, nhấn mạnh vai trò của mạng xã hội trong việc thúc đẩy trào lưu này. Các trend như “Vietnam is calling” hay sự lăng xê của các KOL (người có sức ảnh hưởng) đã kích thích nhu cầu trải nghiệm thực tế, góp phần vào con số 20 triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam trong 11 tháng đầu năm 2025.
Không chỉ dừng lại ở quần áo, sức hấp dẫn còn lan tỏa sang văn hóa. Mocica, 22 tuổi, du khách Mỹ, cho biết cô bị thu hút bởi các thiết kế in hình ảnh ẩm thực và cảnh quan Việt Nam. “Tôi còn mua áo dài và chụp ảnh lưu niệm. Những trải nghiệm này khiến tôi ấp ủ giấc mơ định cư tại đây”, cô nói.
