Mùa hè ở Việt Nam (đặc biệt từ tháng 6–7) thường là giai đoạn cao điểm cho cả tiêu dùng nội địa và du lịch. Xu hướng tiêu dùng hè: Theo Tổng cục Thống kê, 6 tháng đầu năm 2024 tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 8,6% so với cùng kỳ, trong đó doanh thu dịch vụ lưu trú – ăn uống tăng 15,2% và doanh thu lữ hành tăng 37,1%. Những con số này phản ánh nhu cầu du lịch nội địa và quốc tế tăng mạnh trong các kỳ nghỉ lễ (Tết, 30/4-1/5) và đặc biệt là mùa hè. Trong bối cảnh đó, các ngành bán lẻ và dịch vụ đẩy mạnh khuyến mãi mùa hè, sự kiện mua sắm, còn ngành du lịch thì đẩy mạnh kích cầu qua hội chợ và giảm giá dịch vụ để thu hút khách.
Tháng 5: Giai đoạn truyền thông, tiếp cận, ghim cảm xúc
Tháng 6: Giai đoạn chuẩn bị
Tháng 7: Giai đoạn đỉnh cao doanh thu
Tháng 8: Giai đoạn duy trì mạnh và chuyển giao

Ngành bán lẻ tiêu dùng

Các số liệu thống kê cho thấy tháng 6 và tháng 7 là các tháng cao điểm của mùa mua sắm – tiêu dùng. Ví dụ, tháng 6/2024 (cao điểm du lịch hè) tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ ước đạt 522,5 nghìn tỷ đồng, tăng 9,1% so với cùng kỳ năm trước. Tháng 7/2024 tiếp tục tăng nhẹ lên 528,3 nghìn tỷ đồng, tăng 9,4% so cùng kỳ. Đà tăng này chủ yếu nhờ tiêu dùng nhóm thực phẩm, thiết bị gia đình, đồ may mặc và đặc biệt là dịch vụ lưu trú – ăn uống tăng đến 13,9% trong tháng 7. So với các tháng liền kề, tháng 6 và 7 luôn đứng trong nhóm dẫn đầu cả năm về doanh thu. Chẳng hạn, kết thúc Quý II/2024 (bao gồm các tháng 4–6) ngành thương mại – dịch vụ tăng trưởng mạnh vì nhu cầu nghỉ lễ 30/4 và đi du lịch hè. Sau tháng 7, doanh thu có xu hướng giảm nhẹ khi hè kết thúc và học sinh tựu trường.

Các hệ thống bán lẻ, siêu thị, trung tâm thương mại lớn cũng đẩy mạnh khuyến mãi mùa hè. Ví dụ, Vincom – tập đoàn quản lý hệ thống trung tâm thương mại hàng đầu – tổ chức “Lễ hội mua sắm Hè” từ giữa tháng 6 đến giữa tháng 7, trong đó có “Vincom Red Sale” với mức giảm giá đến 70% cho hàng ngàn thương hiệu. Ngoài ra, các sự kiện giảm giá trực tuyến (Black Friday mùa hè 6/6, 7/7, 8/8) và chương trình tài chính hỗ trợ tiêu dùng (giảm lãi vay mua nhà, mua ô tô) cũng góp phần kích thích chi tiêu nội địa.

Ngành du lịch nội địa

Đối với du lịch nội địa, tháng 6 và tháng 7 là đỉnh cao về lượng khách. Thống kê của Tổng cục Du lịch cho thấy tháng 6/2024 Việt Nam đón khoảng 14 triệu lượt khách nội địa (trong đó 9,3 triệu lượt nghỉ đêm) và tháng 7/2024 khoảng 13 triệu lượt (8,7 triệu lượt nghỉ đêm)【58†】. Điều này tương đương trung bình mỗi ngày có vài trăm ngàn du khách nội địa đi tham quan – nghỉ dưỡng. Dữ liệu lịch sử cũng cho thấy tháng 7 thường là cao điểm của du lịch nội địa hàng năm (đặc biệt những tuần cuối tháng, khi học sinh nghỉ hè). Cùng với đó, các tỉnh ven biển và du lịch như Đà Nẵng, Quảng Ninh, Khánh Hòa… đều báo kín phòng vào mùa này. Ngược lại, tháng 8 thường bắt đầu giảm bớt lượng khách khi kỳ nghỉ hè kết thúc, và tháng 9 chỉ tăng trở lại nhẹ do nghỉ lễ Quốc khánh 2/9.

Tổng thu từ du lịch (bao gồm nội địa và quốc tế) vì thế cũng đạt đỉnh vào mùa hè. Tính chung 7 tháng đầu năm 2024, doanh thu du lịch đạt 513,3 nghìn tỷ đồng【58†】 – trong đó phần lớn đổ vào nửa cuối Quý II và Quý III. Đáng lưu ý, năm 2024 các dịp lễ sát bên mùa hè (30/4-1/5 và 2/9) đều tạo “đỉnh phụ” trong du lịch: riêng 4 ngày nghỉ 2/9/2024 cả nước phục vụ khoảng 3 triệu lượt khách (tăng 20% so với cùng kỳ). Nhiều địa phương ghi nhận công suất phòng tăng vọt và doanh thu hàng trăm tỷ đồng. Ví dụ, dịp lễ 2/9 năm 2024, Sa Pa đón 120.000 lượt khách, đạt công suất phòng ~98% ở phân khúc từ 2 sao trở lên. Tỉnh Ninh Bình cũng đón ~374.000 khách, doanh thu đạt ~650 tỷ đồng trong dịp này.

Ngành lưu trú (khách sạn, nhà nghỉ)

Ngành lưu trú hưởng lợi trực tiếp từ đỉnh du lịch hè. Cụ thể, doanh thu dịch vụ lưu trú – ăn uống trong 6 tháng đầu 2024 tăng 15,2% so cùng kỳ, và riêng tháng 7/2024 dịch vụ này tăng 13,9% so năm trước. Công suất phòng tại nhiều điểm du lịch biển, miền núi thường đạt trên 90% vào các tháng hè; dịp lễ nêu trên Sa Pa có công suất ~98%. Các khách sạn từ 3–5 sao đặc biệt đông khách, trong khi homestay ở vùng cao (Sapa, Hà Giang) cũng kín phòng. So với tháng 5 và tháng 8, doanh thu và công suất phòng tháng 6-7 cao hơn rõ rệt do nhu cầu đông.

Ngành lưu trú cũng hợp lực với các sự kiện xúc tiến du lịch: nhiều khách sạn tung gói khuyến mãi (“ở 3 đêm tặng 1 đêm”, giảm 10–20% giá phòng), combo du lịch… để kích cầu. Bản thân các khu nghỉ dưỡng lớn ở Đà Nẵng, Nha Trang, Phú Quốc hay Sapa thường tổ chức lễ hội ẩm thực, sự kiện giải trí trong mùa hè nhằm thu hút khách. Đơn cử, tỉnh Ninh Bình đã tổ chức nhiều chương trình khuyến mãi, lễ hội ẩm thực và biểu diễn văn nghệ trong mùa hè để “kích cầu” du lịch, góp phần đạt kỷ lục về doanh thu.

Ngành vận tải (hàng không, đường bộ, đường sắt)

Vận tải hành khách phục vụ du lịch và tiêu dùng cũng vào mùa cao điểm. Trong quý 2/2024 (bao gồm tháng 6), Vietnam Airlines đạt doanh thu 24.858 tỷ đồng, tăng 20,4% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy lượng khách đi lại tăng vọt. Các hãng khác như Vietjet, Bamboo Airways cũng thường đẩy mạnh lịch bay và mở thêm đường bay nội địa trong mùa hè. Cơ sở hạ tầng vận tải công cộng, ô tô khách liên tỉnh, tàu lửa cũng phải tăng chuyến. Ví dụ, dịp lễ 30/4/2024 và 2/9/2024, các bến xe Miền Đông – Miền Tây thường tăng cường hơn 1.000 lượt xe/ngày để phục vụ hành khách về quê hoặc du lịch. Mức thu của toàn ngành vận tải hành khách vì thế có xu hướng cao hơn 10–20% vào các tháng hè so với trung bình năm. Ngược lại, tháng 8-9 sau đó có xu hướng giảm nhẹ khi nhu cầu nội địa giảm theo kỳ nghỉ.

Các chương trình khuyến mãi và kích cầu mùa hè

Để thu hút khách mùa hè, nhiều chiến dịch kích cầu lớn được triển khai. Về tiêu dùng, các hệ thống bán lẻ tổ chức “lễ hội mua sắm mùa hè”. Ví dụ Vincom đã khởi động chương trình “Hè Cuồng Nhiệt – Sale Hời Thiệt” từ 16/6 đến 15/7/2024, trong đó có tuần lễ “Red Sale” 27/6–4/7 với giảm giá đến 70% hàng ngàn sản phẩm. Các sàn thương mại điện tử cũng hưởng ứng bằng các ngày hội giảm giá giữa năm (6/6, 7/7, 8/8). Nhiều hãng bán lẻ điện máy (Điện Máy Xanh, Nguyễn Kim) và thương hiệu lớn đồng loạt tung khuyến mãi “mua hàng hè” kết hợp bốc thăm trúng thưởng.

Về du lịch, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng địa phương tổ chức hội chợ du lịch, triển lãm xúc tiến vào mùa hè (Ví dụ: “Tuần lễ Du lịch Hè”, “Lễ hội Du lịch Đà Nẵng”…) để giới thiệu tour, giảm giá vé tham quan. Các công ty lữ hành (Vietravel, Saigontourist) cũng tung gói combo trọn gói giá rẻ trong các tháng 6–7. Nhiều tỉnh, thành như Hà Nội, Quảng Ninh, Khánh Hòa áp dụng khuyến mãi mùa hè: tặng voucher nghỉ dưỡng, miễn phí phụ thu dịch vụ. Đơn cử, tại Ninh Bình, lễ hội ẩm thực Tam Cốc và chuỗi chương trình biểu diễn nghệ thuật đã được dùng làm “công cụ” kích cầu du lịch.

Bảng tóm tắt cao điểm theo ngành

Các con số và xu hướng trên cho thấy rõ đỉnh doanh thu mùa hè: tháng 6–7 hàng năm, với lý do chính là đợt cao điểm du lịch nội địa (học sinh nghỉ hè, các gia đình đi nghỉ mát) và nhiều sự kiện mua sắm – khuyến mãi được tổ chức. Ngược lại, các tháng liền kề (tháng 5 và tháng 8) có thể tăng nhẹ do lễ 30/4/1/5 và khuyến mãi đầu học kỳ, nhưng không bằng đỉnh mùa hè.

Ver2Solution Research
Tham khảo: Số liệu của Tổng cục Thống kê và Tổng cục Du lịch Việt Nambaodauthau.vnconsosukien.vnvnexpress.netvneconomy.vn. Nội dung bổ sung từ báo cáo ngành và tin tức kinh tế – xã hội.